FAQ
ถูกสรรพากรเรียกตรวจและการประเมิน
สิ่งที่เกิดขึ้นเมื่อได้รับหนังสือเชิญพบหรือหมายเรียก ตั้งแต่การอ่านขอบเขตที่ถูกตรวจ การจัดชุดเอกสาร การตอบข้อสังเกต ไปจนถึงทางเลือกเมื่อไม่เห็นด้วยกับผลประเมิน

หนังสือเชิญพบมักเป็นขั้นสอบถามข้อมูลในประเด็นที่ระบบคัดกรองสะดุด ยังเปิดให้ชี้แจงและปรับปรุงเองได้ ส่วนหมายเรียกเป็นการใช้อำนาจตรวจสอบอย่างเป็นทางการ มีขอบเขตปีภาษีและประเภทภาษีระบุชัด การอ่านให้ออกว่าอยู่ขั้นใดสำคัญ เพราะกำหนดว่าควรตอบแค่ประเด็นที่ถามหรือเตรียมชุดเอกสารทั้งปี
รูปแบบที่สะดุดตาคือรายได้ในแบบภาษีมูลค่าเพิ่มไม่ตรงกับรายได้ในแบบภาษีเงินได้ กำไรขั้นต้นต่างจากค่าเฉลี่ยของอุตสาหกรรมมาก ขาดทุนต่อเนื่องหลายปีแต่ยังขยายกิจการ ยอดขอคืนภาษีสูงผิดปกติ และค่าใช้จ่ายที่จ่ายให้บุคคลที่เกี่ยวข้องกันโดยไม่มีสัญญารองรับ
จดวันที่ได้รับและกำหนดที่ต้องตอบไว้ก่อน แล้วระบุให้ชัดว่าถูกถามปีใด ภาษีประเภทใด และรายการใด จากนั้นสั่งล็อกไม่ให้มีการแก้ไขข้อมูลย้อนหลังในระบบบัญชี และมอบหมายผู้ติดต่อเพียงคนเดียว การมีหลายคนตอบคนละทางเป็นสาเหตุที่ทำให้ประเด็นบานปลายมากกว่าตัวเลขเอง
แกนหลักคืองบการเงินพร้อมกระดาษทำการ บัญชีแยกประเภท รายงานภาษีซื้อขาย สำเนาแบบที่ยื่นพร้อมหลักฐานชำระ รายการเดินบัญชีธนาคารทุกบัญชี สัญญาและใบสั่งซื้อของรายการมูลค่าสูง และทะเบียนทรัพย์สินพร้อมการคำนวณค่าเสื่อม ควรจัดเรียงตามงวดและทำสารบัญกำกับทุกแฟ้ม
ต้องมีเส้นทางเอกสารที่ชี้ต้นทางได้ เช่น เงินกู้กรรมการที่มีสัญญาและมติ เงินคืนจากผู้ขาย เงินโอนระหว่างบัญชีของกิจการเอง หรือเงินรับแทนลูกค้าที่มีเอกสารตัวแทน หากอธิบายไม่ได้ เจ้าหน้าที่มีแนวโน้มถือเป็นรายได้ที่ยังไม่ได้ลงบัญชีและประเมินภาษีจากยอดนั้นทั้งจำนวน
เริ่มจากแยกให้ขาดตั้งแต่วันนี้ แล้วทำตารางกระทบยอดย้อนหลังว่ารายการใดเป็นของกิจการ พร้อมหลักฐานคู่ค้าประกอบทุกบรรทัด ส่วนที่เป็นรายได้ของกิจการต้องนำเข้าบัญชีและปรับปรุงภาษีให้ถูกงวด การเข้าไปแก้เองก่อนถูกตรวจโดยทั่วไปได้รับการพิจารณาต่างจากการถูกพบภายหลัง
กลุ่มเสี่ยงคือรายจ่ายที่มีแต่ใบเสร็จไม่มีหลักฐานว่าเกี่ยวกับกิจการ รายจ่ายที่พิสูจน์ผู้รับไม่ได้ ค่าใช้จ่ายส่วนตัวของกรรมการที่ปะปนเข้ามา ค่าที่ปรึกษาที่ไม่มีขอบเขตงานหรือผลงานส่งมอบ และค่าเช่าหรือค่าจ้างที่จ่ายให้ผู้เกี่ยวข้องกันในอัตราที่อธิบายที่มาไม่ได้
มีขั้นอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ภายในกำหนดนับจากวันได้รับหนังสือแจ้งประเมิน และหากผลยังไม่เป็นที่พอใจก็ฟ้องต่อศาลภาษีอากรได้ ประเด็นที่ต้องตัดสินใจคู่กันคือการวางประกันหรือชำระบางส่วนเพื่อหยุดการเดินของเงินเพิ่มระหว่างที่คดียังไม่ถึงที่สุด
เมื่อพ้นกำหนด การประเมินมีผลบังคับและการโต้แย้งเนื้อหาทำได้ยากขึ้นมาก สิ่งที่ยังเจรจาได้มักเป็นเรื่องการผ่อนชำระและการขอลดเบี้ยปรับตามเกณฑ์ที่มี ไม่ใช่การรื้อยอดภาษี ด้วยเหตุนี้วันที่ได้รับหนังสือแจ้งประเมินจึงควรถูกบันทึกและแจ้งกรรมการทันทีในวันเดียวกัน
โดยทั่วไปการยื่นเพิ่มเติมและชำระส่วนที่ขาดเองทำให้ภาระรวมต่ำกว่าการรอให้ถูกพบ เพราะเงินเพิ่มหยุดเดินเร็วกว่าและมีเกณฑ์ผ่อนผันเบี้ยปรับรองรับ สิ่งที่ต้องทำก่อนคือประเมินขนาดของปัญหาทั้งหมดให้จบ ไม่ใช่แก้ทีละรายการจนกลายเป็นการเปิดประเด็นใหม่ซ้ำหลายรอบ
กระบวนการเดียวกัน แต่ประเด็นที่ถูกถามมักหนักไปทางรายการกับบริษัทในเครือต่างประเทศ ค่าบริหารจัดการที่จ่ายออกไป การหักภาษี ณ ที่จ่ายกรณีจ่ายเงินไปต่างประเทศ และการใช้สิทธิตามอนุสัญญาภาษีซ้อน เอกสารที่ควรมีพร้อมคือสัญญาระหว่างกัน หลักฐานว่าบริการเกิดขึ้นจริง และหนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ของผู้รับเงิน
ควรเป็นผู้ที่รู้ตัวเลขจริงหนึ่งคนพร้อมผู้มีอำนาจตัดสินใจหนึ่งคน มีหนังสือมอบอำนาจให้เรียบร้อยหากผู้เข้าพบไม่ใช่กรรมการ ก่อนเข้าพบให้ซ้อมตอบประเด็นที่คาดว่าจะถูกถามพร้อมชี้เอกสารได้ทันที และตกลงกันไว้ล่วงหน้าว่าเรื่องใดจะขอเวลากลับไปตรวจก่อนตอบ
แปลงทุกข้อสังเกตให้เป็นกฎการทำงานที่ตรวจได้ เช่น รายการเกินวงเงินที่กำหนดต้องมีสัญญาแนบก่อนบันทึก เงินเข้าที่ไม่ใช่รายได้ต้องระบุที่มาในวันเดียวกัน และปิดยอดกระทบธนาคารทุกเดือนก่อนยื่นแบบ จากนั้นทบทวนกฎเหล่านี้กับทีมทุกไตรมาสแทนการอบรมครั้งเดียวจบ
ออดิทคือการตรวจสอบงบการเงินของผู้สอบบัญชีรับอนุญาต เพื่อให้ความเห็นว่างบการเงินแสดงภาพรวมที่เป็นธรรมตามมาตรฐานการบัญชี ทุนจดทะเบียนไม่ใช่เกณฑ์ บริษัทจำกัดไม่ว่าเล็กหรือใหญ่ และแม้ปีนั้นไม่มีรายได้เลย ก็ต้องให้ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตตรวจงบประจำปี รายงานออดิทใช้ยื่นต่อกรมสรรพากรและกรมทะเบียนธุรกิจ
บริษัทจำกัดทุกแห่งไม่ว่ามีทุนจดทะเบียนเท่าใด บริษัทมหาชน บริษัทที่ออกหุ้นต่อประชาชน และบริษัทในกลุ่มที่กฎหมายกำหนดต้องสอบบัญชี นอกจากนี้หากบริษัทมีหนี้สินต่อสถาบันการเงินหรือต้องการความน่าเชื่อถือทางการเงิน ก็มักถูกขอให้มีงบการเงิน audited แม้ทุนจะต่ำกว่าเกณฑ์ เราจัดทำบัญชีและเตรียมเอกสารให้ผู้สอบบัญชีอิสระ
ตรวจสอบได้จากใบเสร็จรับเงินจากกรมสรรพากรหรือหลักฐานการยื่นแบบออนไลน์ รวมถึงสถานะการยื่นในระบบ e-Filing ของผู้ประกอบการ หากไม่แน่ใจให้ขอรายงานการยื่นแบบย้อนหลังจากกรมสรรพากรหรือให้สำนักงานบัญชีตรวจสอบให้ การตรวจสอบเป็นประจำช่วยป้องกันค่าปรับจากการยื่นช้าหรือยื่นผิด
หมวดงานที่เกี่ยวข้อง
หัวหน้าฝ่ายบัญชี
ผู้เชี่ยวชาญงบการเงินและมาตรฐาน TFRS for NPAEs
ขอบเขตหมวดบัญชีครอบคลุมการจัดทำบัญชี การปิดงบ และมาตรฐานที่ใช้กับกิจการ ไม่ใช่ประวัติหรือใบอนุญาตของบุคคลที่ยืนยันแล้ว งานสอบบัญชีต้องแยกจากงานจัดทำบัญชีและตกลงกับ Partner ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA)
ขอบเขตข้อมูลประกอบ
หัวหน้าฝ่ายบัญชี
ผู้เชี่ยวชาญงบการเงินและมาตรฐาน TFRS for NPAEs
บทบาทนี้ไม่ใช่หลักฐานการตรวจรายหน้าโดยบุคคล โปรดตรวจแหล่งอ้างอิงประกอบ · วันที่เนื้อหา 2026-08-29 · แก้ไขล่าสุด 2026-08-29
ดูขอบเขตบทบาทแหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
ลิงก์ด้านล่างเป็นแหล่งต้นทางสำหรับประเด็นที่ระบุในคำอธิบายของแต่ละรายการ ไม่ใช่การรับรองทุกข้อความหรือผลของงานบริการ ตรวจฉบับแก้ไขและเงื่อนไขที่ตรงกับข้อเท็จจริงของกิจการประกอบเสมอ
1. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากร มาตรา 28–37: การอุทธรณ์การประเมินภาษีกรมสรรพากร
มาตรา 30 กำหนดอุทธรณ์ 30 วัน, มาตรา 31 อุทธรณ์ไม่ทุเลาการชำระ, มาตรา 32-33 หมายเรียกในชั้นอุทธรณ์และการตัดสิทธิ
2. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากร มาตรา 14–27: การเรียกไต่สวน การประเมิน เบี้ยปรับ และเงินเพิ่มกรมสรรพากร
มาตรา 19 ระยะออกหมายเรียก, มาตรา 22 และ 26 เบี้ยปรับ, มาตรา 27 เงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือนและเพดาน, มาตรา 27 ทวิ งดหรือลดเบี้ยปรับตามระเบียบ
3. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากร มาตรา 88/3–88/4: เข้าตรวจสถานที่และหมายเรียก VATกรมสรรพากร
มาตรา 88/3 อำนาจเข้าตรวจและแสดงบัตรพร้อมหนังสือหรือหลักฐาน; มาตรา 88/4 ให้เวลาอย่างน้อยเจ็ดวันนับแต่ได้รับหมายหรือคำสั่ง ไม่ใช่วันส่งตามมาตรา 19
4. ประมวลกฎหมาย
ป.พ.พ. มาตรา 1208–1214: การสอบบัญชีบริษัทจำกัดสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
มาตรา 1208 ผู้ถือหุ้นเป็นผู้สอบได้ แต่ผู้มีส่วนได้เสียอย่างอื่น กรรมการ ตัวแทนหรือลูกจ้างขณะอยู่ในตำแหน่งเป็นไม่ได้; 1209 ที่ประชุมสามัญเลือกทุกปีและเลือกซ้ำได้; 1210 ที่ประชุมใหญ่กำหนดสินจ้าง; 1211 ตำแหน่งว่างให้เรียกประชุมวิสามัญ; 1212 ศาลตั้งเมื่อผู้ถือหุ้นไม่น้อยกว่าห้าคนร้องขอ; 1213 สิทธิตรวจสมุดและไต่ถาม; 1214 รายงานต่อที่ประชุมสามัญ ไม่ใช่เกณฑ์ความเป็นอิสระทางวิชาชีพทั้งหมด
ลัดไปยังคำถามในหมวดนี้
- หนังสือเชิญพบกับหมายเรียกต่างกันอย่างไร
- อะไรทำให้บริษัทถูกคัดมาตรวจบ่อยที่สุด
- ได้รับหนังสือแล้วควรทำอะไรใน 48 ชั่วโมงแรก
- ชุดเอกสารที่เจ้าหน้าที่ขอบ่อยมีอะไรบ้าง
- เงินเข้าบัญชีที่ไม่ใช่รายได้ต้องอธิบายอย่างไร
- ใช้บัญชีส่วนตัวรับเงินของบริษัทมาก่อน แก้อย่างไร
- ค่าใช้จ่ายแบบไหนที่มักถูกตัดออก
- ควรตอบข้อสังเกตของเจ้าหน้าที่ในรูปแบบใด
- ไม่เห็นด้วยกับผลประเมินมีทางเลือกอะไร
- พลาดกำหนดอุทธรณ์แล้วยังทำอะไรได้บ้าง
- รู้ตัวว่ามีข้อผิดพลาด ควรเข้าไปแก้ก่อนถูกเรียกไหม
- บริษัทที่มีผู้ถือหุ้นต่างชาติถูกตรวจต่างจากบริษัทไทยไหม
- ใครควรเข้าพบเจ้าหน้าที่ และควรเตรียมตัวอย่างไร
- เมื่อจบเรื่องแล้วควรปรับระบบอะไรต่อ
- ออดิทสำหรับบริษัทจำกัด คืออะไร
- บริษัทไหนต้องสอบบัญชี
- ตรวจสอบการยื่นภาษี ทำอย่างไร
บริการที่ดูแลคำถามหมวดนี้
ประสานงานตรวจสอบบัญชีกับผู้สอบบัญชีรับอนุญาต
ดูรายละเอียดรับยื่นภาษี ภ.ง.ด.50/51/90/91 · VAT · WHT
ดูรายละเอียดรับมือสรรพากรตรวจสอบ + อุทธรณ์ประเมินภาษี
ดูรายละเอียดTransfer Pricing — Disclosure, Local File & Master File
ดูรายละเอียดวางแผนภาษี & ที่ปรึกษาภาษีอากร
ดูรายละเอียดบัญชี–ภาษีคริปโตและสินทรัพย์ดิจิทัล
ดูรายละเอียดหัวข้ออื่น