สินทรัพย์ดิจิทัล นวัตกรรม และแพลตฟอร์ม

กำไรจากการขายสินทรัพย์ดิจิทัลเป็นรายได้ของบริษัท ต้องนำไปคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลตามปกติ และต้องบันทึกต้นทุนทุกครั้งที่ซื้อเพื่อคำนวณกำไรขั้นตอนแต่ละรายการขาย การเก็บหลักฐานราคาซื้อขายจากกระดานเทรดจึงสำคัญมาก เพราะไม่มีหลักฐานต้นทุนแล้วสรรพากรอาจประเมินกำไรจากยอดขายทั้งหมด

ต้องเสีย กำไรจากการขายคริปโทเป็นเงินได้พึงประเมินตามประมวลรัษฎากร โดยสามารถเลือกหักภาษี ณ ที่จ่ายสิบห้าเปอร์เซ็นต์ที่ถูกหักผ่านกระดานเทรดในประเทศเป็นภาษีสิ้นสุด หรือนำมารวมคำนวณภาษีปลายปีโดยหักต้นทุนจริงได้ ควรเก็บ statement การเทรดทั้งปีไว้เป็นหลักฐาน

รายได้ทั้งสองชนิดเป็นเงินได้พึงประเมินที่ต้องยื่นภาษีบุคคลธรรมดา รายได้จากต่างประเทศอย่าง AdSense ต้องประเมินในไทยถ้าเป็นผู้มีถิ่นที่อยู่ในประเทศ ถ้ารายได้เริ่มสูงควรพิจารณาจัดตั้งบริษัทเพื่อบริหารค่าใช้จ่ายและอัตราภาษี และต้องพิจารณา VAT ด้วยเมื่อรายได้จากการให้บริการเกินหนึ่งล้านแปดแสนบาทต่อปี

ต้องยื่นภาษีเงินได้จากยอดขายทั้งหมด ไม่ใช่เฉพาะยอดที่โอนเข้าบัญชี ปัจจุบันแพลตฟอร์มส่งข้อมูลยอดขายให้สรรพากรได้ จึงไม่ควรเลี่ยง ขายเกินหนึ่งล้านแปดแสนบาทต่อปีต้องจด VAT และถ้าทำเป็นกิจการต่อเนื่องควรจดทะเบียนพาณิชย์หรือจัดตั้งบริษัท การแยกบัญชีธนาคารสำหรับร้านตั้งแต่วันแรกช่วยให้ทำบัญชีง่ายมาก

ตามหลักเกณฑ์บัญชีต้องทยอยรับรู้รายได้ตลอดระยะเวลาให้บริการ ไม่ใช่รับรู้ทั้งก้อนเมื่อเก็บเงิน รับเงินล่วงหน้าหนึ่งปีจึงเป็นรายได้รับล่วงหน้าแล้วทยอยตัดเป็นรายได้รายเดือน ขณะที่ภาษีมูลค่าเพิ่มเกิดความรับผิดตามหลักเกณฑ์ของสรรพากรซึ่งอาจต่างจากบัญชี ต้องทำงบเชื่อมสองฝั่งนี้ให้ชัดเจน

โดยหลักการรายได้ทุกประเภทที่เกิดขึ้นเป็นเงินได้พึงประเมิน รวมถึงเหรียญที่ได้มาโดยไม่ต้องลงทุนและกำไรจากการขายผลงานดิจิทัล ต้นทุนของสินทรัพย์ที่ได้มาฟรีอาจเป็นศูนย์ทำให้กำไรเท่ายอดขายทั้งหมด เนื่องจากแนวปฏิบัติยังพัฒนาอยู่ ควรเก็บหลักฐานวันได้มา ราคา ณ วันนั้น และยอดขายไว้ครบ

โดยทั่วไปภาษีเงินได้บุคคลเกิดเมื่อใช้สิทธิซื้อหุ้น โดยนำส่วนต่างระหว่างมูลค่าตลาดกับราคาใช้สิทธิมารวมเป็นเงินได้ และอาจมีภาษีอีกครั้งเมื่อขายหุ้นเป็นกำไรจากทุน รายละเอียดขึ้นกับโครงสร้างโครงการของแต่ละบริษัท ควรให้ฝ่ายบัญชีอธิบายพนักงานทุกคนก่อนลงนามรับสิทธิ

สิทธิหลักคือยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลตามจำนวนปีที่กำหนด พร้อมสิทธิด้านวีซ่าและใบอนุญาตทำงานสำหรับผู้เชี่ยวชาญต่างชาติ แต่ต้องมีทุนจดทะเบียน ระบบบัญชีที่แยกกิจการที่ได้รับส่งเสริมออกจากที่ไม่ได้รับ และรายงานต่อ BOI เป็นประจำ เงื่อนไขเปลี่ยนตามประกาศแต่ละช่วง ต้องตรวจสอบประกาศล่าสุดก่อนยื่น

ประเทศไทยบังคับให้ผู้ให้บริการอิเล็กทรอนิกส์จากต่างประเทศที่มีรายได้จากผู้ใช้ไทยเกินเกณฑ์ต้องจดทะเบียน VAT ในไทยผ่านระบบเฉพาะ บางแพลตฟอร์มจึงรวม VAT เจ็ดเปอร์เซ็นต์ในราคาหรือหักจากยอดชำระ ฝั่งร้านค้าไทยต้องตรวจว่าตนเองมีหน้าที่จด VAT แยกต่างหากหรือไม่ ไม่ใช่ถือว่าแพลตฟอร์มจัดการแทนทั้งหมด

หลักการคือหนึ่งช่องทางหนึ่งบัญชีในระบบบัญชี แล้วใช้รายงาน settlement ของแต่ละแพลตฟอร์มเป็นตัวกระทบยอดทุกงวด แยกค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มเป็นค่าใช้จ่ายชัดเจน และบันทึกยอดขายเต็มก่อนหักค่าธรรมเนียม ไม่ใช่บันทึกเฉพาะยอดสุทธิที่เข้าธนาคาร มิฉะนั้นรายได้จะต่ำกว่าความจริงและ VAT ผิดตามไปด้วย