FAQ
ประเด็นบัญชีปลายเปิดที่เจอหน้างานจริง
บางเรื่องไม่มีคำตอบสำเร็จรูปในคู่มือ เช่น เอกสารมาไม่ครบแต่ต้องปิดงบ ยอดเงินโอนที่หาต้นทางไม่เจอ หรือของที่นับได้ไม่ตรงกับระบบ หน้านี้เล่าวิธีตัดสินใจที่อธิบายได้เมื่อถูกตรวจสอบย้อนหลัง

อย่าเดาว่าเป็นรายได้และอย่าปล่อยลอยไว้นอกบัญชี ให้ตั้งเป็นเจ้าหนี้รอตรวจสอบไว้ก่อน แล้วขอรายการเดินบัญชีแบบละเอียดจากธนาคารเพื่อดูชื่อผู้โอนและช่องทาง จากนั้นเทียบกับใบแจ้งหนี้ที่ค้างชำระในช่วงเวลาใกล้กันและยอดเงินที่ตรงกันพอดี หากครบสามเดือนยังไม่พบเจ้าของ ให้ติดตามและบันทึกขั้นตอนที่ดำเนินการต่อไป โดยยังไม่โอนเป็นรายได้อื่นจนกว่าจะมีหลักฐานรองรับว่าภาระคืนเงินสิ้นสุดลง เพราะเงินที่เข้าบัญชีแล้วไม่ปรากฏในสมุดคือสิ่งที่ผู้ตรวจสอบสังเกตเป็นอันดับแรก
รายจ่ายยังบันทึกได้ตามเกณฑ์คงค้างถ้ามีหลักฐานว่าเกิดรายการจริง เช่น ใบสั่งซื้อ หลักฐานการรับของ และหลักฐานการโอนเงิน แต่การใช้ภาษีซื้อต้องมีใบกำกับภาษีที่ถูกต้อง หากได้รับล่าช้า ต้องตรวจเหตุจำเป็นและกรอบเวลาตามประกาศอธิบดีฯ ฉบับที่ 4 ไม่ใช่ใช้ในเดือนรับได้ทุกกรณี วิธีที่ใช้ได้ผลคือทำทะเบียนเอกสารค้างรับพร้อมวันที่ทวงถามแต่ละครั้ง และแจ้งผู้ขายเป็นลายลักษณ์อักษรว่าจะระงับการชำระงวดถัดไปจนกว่าเอกสารจะครบ ถ้าสุดท้ายไม่ได้เอกสารเลย ให้เตรียมคำอธิบายและหลักฐานประกอบไว้ เพราะรายจ่ายที่พิสูจน์ผู้รับไม่ได้มีโอกาสถูกบวกกลับ
อย่าปรับยอดในระบบให้เท่ากับที่นับได้แล้วจบ ให้แยกสาเหตุก่อนว่าเป็นความผิดพลาดในการบันทึก ของเสียหาย ของแถมที่ไม่ได้ตัดสต็อก หรือการสูญหาย เพราะแต่ละสาเหตุมีผลทางภาษีต่างกัน ของเสียหายที่ทำลายตามขั้นตอนพร้อมพยานถือเป็นรายจ่ายได้ ส่วนของที่หายโดยไม่มีคำอธิบายอาจถูกมองว่าเป็นการขายที่ไม่ได้ลงบัญชีและถูกประเมินภาษีมูลค่าเพิ่ม เอกสารที่ควรมีคือใบนับสต็อกที่มีผู้นับสองคนลงนาม รายงานผลต่าง และมติอนุมัติปรับปรุง
ขึ้นกับสาระสำคัญ ถ้าจำนวนเงินมีผลต่อการตัดสินใจของผู้ใช้งบ ต้องปรับปรุงย้อนหลังและแสดงข้อมูลเปรียบเทียบใหม่พร้อมอธิบายในหมายเหตุ แต่ถ้าจำนวนเล็กและไม่กระทบภาพรวม ให้แก้ในงวดปัจจุบันพร้อมบันทึกเหตุผลไว้ ในด้านภาษี ถ้าการแก้ทำให้ภาษีที่ต้องชำระเพิ่มขึ้น ควรยื่นแบบเพิ่มเติมโดยเร็วเพราะเงินเพิ่มคิดตามจำนวนเดือนที่ล่าช้า การรอให้ถูกตรวจพบเองมักแพงกว่าการยื่นแก้ด้วยตนเองเสมอ
ถ้าจะให้บริษัทถือครอง ต้องยอมรับว่าค่าใช้จ่ายส่วนที่ใช้ส่วนตัวหักไม่ได้ และต้องมีสมุดบันทึกการใช้งานที่แยกระยะทางงานกับส่วนตัวได้จริง ทางเลือกที่ยุ่งน้อยกว่าคือให้เจ้าของถือครองเองแล้วเบิกค่าใช้จ่ายตามการใช้งานจริงพร้อมหลักฐาน หรือทำสัญญาเช่าระหว่างเจ้าของกับบริษัทในอัตราตลาด ซึ่งทำให้รายจ่ายชัดเจนและอธิบายง่ายกว่า สิ่งที่ควรเลี่ยงคือให้บริษัทจ่ายทุกอย่างโดยไม่มีการแบ่งสัดส่วน เพราะจะถูกปรับปรุงตอนตรวจและกระทบทั้งภาษีนิติบุคคลและภาษีเงินได้บุคคลของเจ้าของ
ผลต่างเล็กน้อยที่เกิดทุกวันคือสัญญาณของระบบ ไม่ใช่ความบังเอิญ ให้เริ่มจากกำหนดวงเงินทอนตั้งต้นคงที่ นับปิดกะโดยคนที่ไม่ใช่คนขาย และบันทึกผลต่างทุกครั้งแม้จะไม่กี่บาท เมื่อมีข้อมูลสองสัปดาห์จะเห็นรูปแบบว่าเกิดที่กะใด เครื่องใด หรือช่วงเวลาใด สาเหตุที่พบบ่อยคือการทอนผิด การยกเลิกบิลโดยไม่มีผู้อนุมัติ และการรับเงินมัดจำที่ไม่ได้ออกเอกสาร ทางบัญชีให้ตั้งบัญชีผลต่างเงินสดไว้ต่างหากเพื่อให้เห็นยอดสะสม แทนที่จะกลบเข้าไปในต้นทุนขาย
รับรู้ได้เมื่อมีความเป็นไปได้ค่อนข้างแน่ว่าจะเก็บเงินได้ ซึ่งต้องมีหลักฐานการตกลง ไม่จำเป็นต้องเป็นสัญญาฉบับใหม่เสมอไป อีเมลอนุมัติจากผู้มีอำนาจ ใบสั่งงานเพิ่ม หรือบันทึกการประชุมที่ระบุขอบเขตและราคาก็ใช้ได้ ถ้ายังไม่มีอะไรเลยนอกจากคำพูดทางโทรศัพท์ ให้บันทึกต้นทุนที่เกิดขึ้นไว้แต่ยังไม่รับรู้รายได้ แล้วเร่งขอหลักฐานเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนสิ้นงวด เพราะการรับรู้รายได้ที่ยังไม่มีข้อตกลงรองรับคือรายการแรกที่ถูกตัดออกเมื่อมีการสอบทาน
ก่อนอื่นต้องตรวจว่ามีการหักกลบกับเงินเดือนงวดสุดท้ายหรือค่าชดเชยแล้วหรือยัง ถ้ายังและติดตามไม่ได้แล้วจริง การตัดหนี้ทางบัญชีเพราะเรียกเก็บไม่ได้ไม่ทำให้เป็นประโยชน์ของพนักงานโดยอัตโนมัติ ต้องแยกจากการปลดหนี้หรือให้ค่าตอบแทน ซึ่งอาจก่อให้เกิดเงินได้ของพนักงานและหน้าที่หักและนำส่งภาษี ณ ที่จ่าย สิ่งที่ต้องมีคือหลักฐานการทวงถามและมติอนุมัติตัดบัญชี บทเรียนเชิงระบบคือกำหนดเพดานวงเงินทดรองต่อคน กำหนดว่าต้องเคลียร์ภายในกี่วันจึงจะเบิกใหม่ได้ และตรวจรายการค้างเกินกำหนดทุกเดือนแทนที่จะพบตอนปิดปี
ให้ยึดหลักว่ามีระบบเดียวที่เป็นต้นทางของตัวเลข ส่วนอีกระบบเป็นผู้รับ แล้วทำกระดาษกระทบยอดที่ไล่จากยอดขายรวมของระบบหน้าร้าน ลบรายการยกเลิก ลบส่วนลดที่ให้หลังการขาย แยกยอดรอรับจากช่องทางชำระเงินเพื่อกระทบยอดลูกหนี้กับเงินฝาก โดยไม่บวกซ้ำในรายได้หากรวมอยู่ในยอดขาย POS แล้ว แล้วจึงเทียบกับรายได้ในสมุดบัญชี ผลต่างที่เหลือหลังรายการเหล่านี้คือสิ่งที่ต้องหาคำตอบ ไม่ควรตั้งรายการปรับปรุงกลบไว้เฉยๆ เพราะเมื่อสะสมหลายเดือนจะแยกไม่ออกว่าต้นเหตุอยู่ที่รอบใด
หมวดงานที่เกี่ยวข้อง
หัวหน้าฝ่ายลูกค้าต่างชาติ
หมวดบัญชีและภาษีสำหรับกิจการต่างชาติ
หมวดนี้อธิบายเอกสารบัญชีและภาษีของกิจการที่มีผู้ลงทุนต่างชาติ การใช้สิทธิส่งเสริมต้องตรวจเงื่อนไขโครงการจริง ไม่ใช่ข้อมูลจำนวนลูกค้า ประวัติบุคคล หรือบริการออกแบบโครงสร้างทางกฎหมาย
ขอบเขตข้อมูลประกอบ
หัวหน้าฝ่ายบัญชี
ผู้เชี่ยวชาญงบการเงินและมาตรฐาน TFRS for NPAEs
บทบาทนี้ไม่ใช่หลักฐานการตรวจรายหน้าโดยบุคคล โปรดตรวจแหล่งอ้างอิงประกอบ · วันที่เนื้อหา 2026-08-29 · แก้ไขล่าสุด 2026-08-29
ดูขอบเขตบทบาทแหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
ลิงก์ด้านล่างเป็นแหล่งต้นทางสำหรับประเด็นที่ระบุในคำอธิบายของแต่ละรายการ ไม่ใช่การรับรองทุกข้อความหรือผลของงานบริการ ตรวจฉบับแก้ไขและเงื่อนไขที่ตรงกับข้อเท็จจริงของกิจการประกอบเสมอ
1. แนวปฏิบัติ
ประกาศอธิบดี VAT ฉบับที่ 4: ภาษีซื้อที่ใช้ในเดือนหลังเพราะเหตุจำเป็นกรมสรรพากร
เหตุจำเป็นตามข้อ 1 และข้อ 2 ใช้เดือนภาษีหลังได้ไม่เกินหกเดือนนับแต่เดือนถัดจากเดือนออกใบกำกับ; ไม่ใช่อายุการขอคืนทุกกรณี
2. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี (18): พิสูจน์ผู้รับรายจ่ายกรมสรรพากร
จำกัดรายจ่ายที่พิสูจน์ผู้รับไม่ได้; ระบุชื่อได้ไม่ได้ยืนยันเงื่อนไขรายจ่ายอื่นหรือแทนใบกำกับ VAT
3. มาตรฐานวิชาชีพ
มาตรฐานรายงานการเงินฉบับที่ใช้กับกิจการซึ่งไม่มีส่วนได้เสียต่อสาธารณะ (NPAEs) (TFRS for NPAEs)สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์
กรอบการรายงานที่ SME ส่วนใหญ่ใช้จัดทำงบการเงิน รวมถึงการรับรู้รายได้ สินค้าคงเหลือ และที่ดินอาคารอุปกรณ์
4. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากรกรมสรรพากร
ตัวบทหลักของภาษีเงินได้ ภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีธุรกิจเฉพาะ และอากรแสตมป์ พร้อมกฎกระทรวงและคำสั่งที่ออกตามความในประมวล
ลัดไปยังคำถามในหมวดนี้
- มีเงินโอนเข้าบัญชีบริษัทแต่ไม่ทราบว่าใครโอน ควรลงบัญชีอย่างไร
- ผู้ขายไม่ส่งใบกำกับภาษีให้สักที แต่จ่ายเงินไปแล้วและต้องปิดงบ
- นับสินค้าปลายปีแล้วขาดจากระบบหลายรายการ ควรปรับปรุงอย่างไร
- เจอรายการผิดของปีก่อนหลังยื่นงบไปแล้ว ต้องแก้ย้อนหลังทุกครั้งไหม
- รถที่ใช้ทั้งงานและเรื่องส่วนตัวของเจ้าของ ควรถือเป็นทรัพย์สินบริษัทหรือไม่
- ยอดขายเงินสดหน้าร้านกับเงินที่นำฝากไม่ตรงกันเล็กน้อยทุกวัน
- ลูกค้าขอเพิ่มงานระหว่างทางโดยยังไม่แก้สัญญา จะรับรู้รายได้ส่วนเพิ่มได้เมื่อใด
- ขายของให้บริษัทในเครือถูกกว่าลูกค้าทั่วไปได้ไหม
- เงินทดรองจ่ายพนักงานค้างมาสองปีและคนนั้นลาออกไปแล้ว
- ยอดในโปรแกรมขายหน้าร้านไม่ตรงกับโปรแกรมบัญชีทุกเดือน
บริการที่ดูแลคำถามหมวดนี้
หัวข้ออื่น