FAQ
บัญชีร้านอาหาร สถานบันเทิง และโรงแรม
รวมคำตอบเรื่องบัญชีและภาษีที่กิจการอาหาร เครื่องดื่ม และที่พักเจอทุกวัน ตั้งแต่ยอดขายหน้าร้านที่รับเงินสด ไปจนถึงภาษีสรรพสามิต ค่าเซอร์วิสชาร์จ และการปิดงบรายสาขา

ให้ปิดยอดเครื่องทุกสิ้นวันแล้วเก็บใบสรุปยอดประจำวันไว้เป็นเอกสารตั้งต้น จากนั้นบันทึกเป็นรายการเดียวต่อวันต่อสาขา โดยแยกช่องทางรับเงินเป็นเงินสด บัตร และกระเป๋าเงินดิจิทัลให้ตรงกับยอดที่เข้าบัญชีธนาคารจริง จุดที่มักถูกตั้งคำถามคือบิลที่ถูกยกเลิกกลางคัน จึงควรให้ระบบพิมพ์เหตุผลกำกับไว้ทุกครั้ง ถ้าตัวเลขในเครื่องกับเงินที่นับได้ต่างกัน ให้เปิดบัญชีผลต่างเงินสดย่อยแล้วอธิบายเป็นรายวัน ดีกว่าปรับตัวเลขให้ลงตัวโดยไม่มีร่องรอย
กรมสรรพากรถือว่าเป็นรายได้ของกิจการ ไม่ใช่เงินที่ถือไว้แทนพนักงาน ข้อหารือ กค 0702/4116 วินิจฉัยว่าค่าบริการที่คิดเป็นร้อยละของค่าอาหารเป็นส่วนหนึ่งของค่าอาหาร จึงรวมอยู่ในฐาน VAT และเป็นรายได้ในการคำนวณภาษีนิติบุคคล ส่วนข้อหารือ กค 0702/7983 วินิจฉัยว่าโรงแรมต้องลงเป็นรายได้แม้นำไปเฉลี่ยจ่ายพนักงานทั้งหมด เมื่อจ่ายต่อให้พนักงาน เงินส่วนนั้นเป็นค่าใช้จ่ายของกิจการ และเป็นเงินได้จากการจ้างแรงงานของพนักงาน ซึ่งต้องรวมคำนวณหักภาษี ณ ที่จ่ายกับเงินเดือน ประกาศหน้าร้าน สูตรแบ่ง และทะเบียนจ่ายรายเดือนช่วยแสดงว่าจ่ายให้ใครเท่าไร แต่ไม่ได้ทำให้ค่าบริการพ้นจากการเป็นรายได้ของกิจการ
ควรนับ เพราะต้นทุนวัตถุดิบเป็นก้อนใหญ่ที่สุดและเปลี่ยนเร็วที่สุด วิธีที่ทำได้จริงคือนับเฉพาะรายการที่มีมูลค่าสูงหรือหมุนช้าทุกสัปดาห์ เช่น เนื้อสัตว์ตัดแต่ง สุรา และของแห้งราคาสูง ส่วนของสดที่ใช้หมดในวันเดียวให้ตัดเป็นค่าใช้จ่ายทันที การนับทำให้เห็นเปอร์เซ็นต์ต้นทุนต่อยอดขายที่แท้จริง และจับได้เร็วเมื่อมีของหายหรือสูตรถูกตวงเกิน ถ้าไม่นับเลย งบจะบอกได้แค่ว่าจ่ายเงินไปเท่าไร แต่บอกไม่ได้ว่ากำไรหายไปที่ขั้นตอนไหน
การขายปลีกในร้านต้องมีใบอนุญาตขายสุราตามประเภทและช่วงเวลาที่กำหนด ส่วนภาษีสรรพสามิตนั้นผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าเป็นผู้ชำระและฝังมาในราคาซื้อแล้ว ร้านจึงบันทึกเป็นต้นทุนสินค้า ไม่ใช่ภาษีที่ขอคืนได้ สิ่งที่มักพลาดคือซื้อจากผู้ขายที่ออกใบกำกับภาษีไม่ครบ ทำให้ภาษีซื้อใช้ไม่ได้ทั้งใบ อีกจุดคือสถานบริการที่มีการแสดงดนตรีอาจเข้าข่ายใบอนุญาตอีกฉบับ จึงควรตรวจประเภทกิจการกับเขตหรืออำเภอก่อนเปิด แล้วต่ออายุตามรอบทุกปี
ให้บันทึกยอดขายเต็มจำนวนที่ลูกค้าจ่าย ไม่ใช่ยอดสุทธิที่แพลตฟอร์มโอนเข้ามา จากนั้นจึงลงค่าคอมมิชชันไว้เป็นค่าใช้จ่ายขายแยกบรรทัด วิธีนี้ทำให้ยอดขายในระบบตรงกับที่แพลตฟอร์มรายงาน และไม่เกิดคำถามเวลาสรรพากรเทียบข้อมูล ส่วนภาษีซื้อจากค่าคอมมิชชันใช้ได้เมื่อผู้ให้บริการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มในไทยและออกใบกำกับภาษีเต็มรูปให้ ถ้าเป็นผู้ให้บริการต่างประเทศจะมีกลไกนำส่งที่ต่างออกไป จึงต้องดูเอกสารรายเดือนที่แพลตฟอร์มออกให้ทุกครั้ง
รับรู้รายได้ตามคืนที่ให้บริการจริง ไม่ใช่ตามวันที่ออกใบเสร็จตอนเช็กเอาต์ ดังนั้นการเข้าพักที่คร่อมสิ้นเดือนต้องแบ่งคืนก่อนวันตัดงบเข้ารายได้เดือนนั้น ส่วนที่เหลือค้างเป็นรายได้ค้างรับ เงินมัดจำที่ลูกค้าโอนมาล่วงหน้ายังไม่ใช่รายได้จนกว่าจะเข้าพักหรือจนกว่าสิทธิยกเลิกจะหมดลง ระบบจองส่วนใหญ่พิมพ์รายงานยอดค้างพักข้ามคืนได้อยู่แล้ว ให้ใช้รายงานนั้นเป็นหลักฐานแนบใบสำคัญปรับปรุงทุกสิ้นเดือน
ถ้าลูกค้ายื่นเงินให้พนักงานเองและร้านไม่ได้เข้าไปเก็บหรือแบ่ง เงินนั้นไม่ผ่านบัญชีของกิจการ แต่โดยหลักยังเป็นเงินได้ของพนักงานที่ต้องนำไปรวมยื่นแบบเอง ต่างจากทิปที่จ่ายผ่านบัตรหรือรวมอยู่ในบิล ซึ่งเงินเข้ามาที่ร้านก่อนแล้วค่อยจ่ายออก กรณีหลังนี้ต้องบันทึกเป็นเจ้าหนี้พนักงานและหักภาษี ณ ที่จ่ายตามฐานเงินได้เมื่อจ่ายรวมกับเงินเดือน การเขียนนโยบายทิปให้ชัดตั้งแต่แรกช่วยลดข้อพิพาทกับพนักงานและทำให้ผู้สอบบัญชีไม่ต้องไล่ถามทีละใบ
ค่าสิทธิที่จ่ายให้เจ้าของแบรนด์ในประเทศเข้าข่ายเงินได้ประเภทค่าแห่งกู๊ดวิลล์และสิทธิ ถ้าผู้จ่ายเป็นบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนและผู้รับเป็นนิติบุคคลในไทย โดยทั่วไปหักภาษี ณ ที่จ่าย 3% ถ้าผู้รับเป็นบุคคลธรรมดา ต้องคำนวณหักตามอัตราก้าวหน้าของเงินได้ประเภทนี้ ไม่ใช่อัตราคงที่ และต้องออกหนังสือรับรองการหักให้ผู้รับทุกครั้ง หากจ่ายให้เจ้าของแบรนด์ต่างประเทศที่ไม่ได้ประกอบกิจการในไทย ต้องหักและนำส่งตามมาตรา 70 ในอัตรา 15% ซึ่งอาจลดลงได้ตามอนุสัญญาภาษีซ้อนกับประเทศนั้น โดยผู้รับต้องส่งเอกสารยืนยันสถานะผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษีจากประเทศของตนมาให้ก่อนวันจ่าย อย่าเหมารวมค่าสิทธิกับค่าฝึกอบรมหรือค่าวัตถุดิบในใบแจ้งหนี้เดียว เพราะแต่ละส่วนใช้อัตราไม่เท่ากัน
ตามกฎหมายนิติบุคคลเดียวยื่นงบชุดเดียว แต่ในทางบริหารควรทำรายงานกำไรขาดทุนรายสาขาคู่กันไป โดยกำหนดรหัสศูนย์กำไรให้ทุกใบสำคัญตั้งแต่ต้นทาง ค่าใช้จ่ายส่วนกลาง เช่น เงินเดือนสำนักงานใหญ่หรือค่าการตลาด ให้ปันส่วนด้วยเกณฑ์เดียวตลอดปี เช่น สัดส่วนยอดขาย ผลที่ได้คือเห็นทันทีว่าสาขาไหนแบกสาขาไหนอยู่ ซึ่งเป็นข้อมูลที่ใช้ตัดสินใจต่อสัญญาเช่าได้จริง โดยไม่กระทบวิธีการยื่นภาษีที่ยังรวมทั้งบริษัทเหมือนเดิม
แยกให้ออกระหว่างเครื่องจักรอุปกรณ์ที่ยกออกไปได้ กับงานตกแต่งที่ติดตรึงกับอาคารเช่า อุปกรณ์อย่างเตา ตู้แช่ และเครื่องชงกาแฟ ตัดตามอายุการใช้งานของสินทรัพย์ประเภทเครื่องมือเครื่องใช้ ส่วนงานตกแต่งในพื้นที่เช่าควรตัดไม่เกินอายุสัญญาเช่าที่เหลือ รวมสิทธิต่ออายุที่มั่นใจว่าจะใช้ เพราะถ้าย้ายร้านก่อนตัดหมดจะเหลือมูลค่าค้างที่ต้องตัดเป็นผลขาดทุนทีเดียว การทำทะเบียนทรัพย์สินแยกตามสาขาไว้ตั้งแต่วันเปิดจะช่วยให้ตอนปิดสาขาคำนวณได้ทันทีโดยไม่ต้องรื้อเอกสารเก่า
ให้ดูสองอย่างคือโครงสร้างลูกค้าและโครงสร้างต้นทุน ถ้าลูกค้าส่วนใหญ่เป็นบุคคลทั่วไปที่ไม่ขอใบกำกับภาษี การจดก่อนกำหนดเท่ากับต้องบวกภาษีเข้าไปในราคาหรือกินกำไรตัวเอง แต่ถ้าขายให้บริษัท จัดเลี้ยง หรือมีค่าเช่าและค่าตกแต่งก้อนใหญ่ที่มีภาษีซื้อ การจดจะได้ภาษีซื้อคืนกลับมาชดเชย สิ่งที่ต้องเตรียมพร้อมกันคือระบบออกใบกำกับภาษี รายงานภาษีซื้อขาย และวินัยยื่นทุกเดือนแม้เดือนที่ไม่มียอด เพราะการยื่นล่าช้ามีเบี้ยปรับแม้ยอดจะเป็นศูนย์
ต้องมีทะเบียนลูกจ้างและหลักฐานการจ่ายเป็นรายบุคคลไม่ต่างจากพนักงานประจำ แม้จ่ายเป็นเงินสดรายวันก็ต้องมีใบสำคัญจ่ายที่ลูกจ้างลงลายมือชื่อพร้อมสำเนาบัตรประชาชน จุดที่กิจการมักเสียหายคือรวมค่าแรงทั้งกะเป็นก้อนเดียวโดยไม่ระบุตัวบุคคล ทำให้ถูกโต้แย้งว่าเป็นรายจ่ายต้องห้าม นอกจากนี้ลูกจ้างตามมาตรา 33 ซึ่งอายุ 15 ถึง 60 ปี ต้องขึ้นทะเบียนประกันสังคมภายใน 30 วันนับจากวันเริ่มงาน ไม่ว่าจ้างรายวันหรือชั่วคราว และถ้านำส่งเงินสมทบล่าช้าจะมีเงินเพิ่ม 2% ต่อเดือน การใช้แอปลงเวลาที่ออกรายงานรายคนได้จะช่วยทั้งเรื่องบัญชีและเรื่องข้อพิพาทแรงงานพร้อมกัน
เงินที่ได้จากการขายบัตรกำนัลยังไม่ใช่รายได้ในวันขาย ให้ตั้งเป็นหนี้สินรอการรับรู้แล้วโอนเป็นรายได้เมื่อลูกค้ามาใช้สิทธิ ส่วนบัตรที่หมดอายุโดยไม่ถูกใช้จึงค่อยรับรู้เมื่อสิทธินั้นสิ้นสุดตามเงื่อนไขที่ประกาศไว้ สำหรับโปรโมชันแถมฟรี ให้บันทึกยอดขายตามเงินที่รับจริงและถือของแถมเป็นต้นทุนขาย ไม่ใช่ตั้งราคาเต็มแล้วบันทึกส่วนลดลอย ๆ วิธีนี้ทำให้เปอร์เซ็นต์ต้นทุนต่อยอดขายสะท้อนผลของแคมเปญได้ตรง และรู้ว่าโปรโมชันไหนคุ้มจริงก่อนจะต่ออายุ
ถ้ามีสาขาเดียว ยอดไม่สูง และเจ้าของมีเวลาปิดยอดทุกวัน การทำเองพอไหว แต่เมื่อเริ่มมีสาขาที่สอง มีพนักงานเกินสิบคน หรือจดภาษีมูลค่าเพิ่มแล้ว ภาระเอกสารรายเดือนจะกินเวลาที่ควรใช้ดูหน้าร้านไปมาก เมื่อจ้างสำนักงานบัญชี ควรตกลงขอบเขตเป็นลายลักษณ์อักษร เช่น ใครวางผังบัญชีรายสาขา ใครกระทบยอด POS กับธนาคาร ใครเตรียมแบบภาษีแต่ละฉบับ และใครส่งเอกสารภายในวันใด เพราะการจ้างทำบัญชีไม่ได้โอนหน้าที่ตามกฎหมายของกิจการไปให้ผู้รับจ้าง กรรมการยังต้องรับผิดชอบต่อบัญชีและการยื่นแบบ หากต้องการให้เราประเมินขอบเขตงานและเสนอราคา โปรดติดต่อเจ้าหน้าที่
หมวดงานที่เกี่ยวข้อง
หัวหน้าฝ่ายลูกค้าต่างชาติ
หมวดบัญชีและภาษีสำหรับกิจการต่างชาติ
หมวดนี้อธิบายเอกสารบัญชีและภาษีของกิจการที่มีผู้ลงทุนต่างชาติ การใช้สิทธิส่งเสริมต้องตรวจเงื่อนไขโครงการจริง ไม่ใช่ข้อมูลจำนวนลูกค้า ประวัติบุคคล หรือบริการออกแบบโครงสร้างทางกฎหมาย
ขอบเขตข้อมูลประกอบ
หัวหน้าฝ่ายภาษี
หมวดงานภาษีอากร
บทบาทนี้ไม่ใช่หลักฐานการตรวจรายหน้าโดยบุคคล โปรดตรวจแหล่งอ้างอิงประกอบ · วันที่เนื้อหา 2026-08-29 · แก้ไขล่าสุด 2026-08-29
ดูขอบเขตบทบาทแหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
ลิงก์ด้านล่างเป็นแหล่งต้นทางสำหรับประเด็นที่ระบุในคำอธิบายของแต่ละรายการ ไม่ใช่การรับรองทุกข้อความหรือผลของงานบริการ ตรวจฉบับแก้ไขและเงื่อนไขที่ตรงกับข้อเท็จจริงของกิจการประกอบเสมอ
1. แนวปฏิบัติ
ข้อหารือ กค 0702/4116: service charge ของผู้ขายอาหารกรมสรรพากร
ค่าบริการที่เรียกเก็บเป็นร้อยละของค่าอาหารถือเป็นส่วนหนึ่งของค่าอาหาร รวมในฐาน VAT มาตรา 79 และเป็นรายได้
2. แนวปฏิบัติ
ข้อหารือ กค 0702/7809: service charge ที่แบ่งให้ลูกจ้างกรมสรรพากร
วินิจฉัยตามมาตรา 65, 77/1(10) และ 40(1): ส่วนที่จ่ายลูกจ้างเป็นเงินได้จากการจ้างแรงงาน
3. แนวปฏิบัติ
ข้อหารือ กค 0702/7983: โรงแรมไม่นำ service charge ลงเป็นรายได้กรมสรรพากร
โรงแรมต้องรับรู้ service charge เป็นรายได้ตามมาตรา 67 และ 77/1(10) แม้นำไปเฉลี่ยจ่ายลูกจ้าง
ลัดไปยังคำถามในหมวดนี้
- ยอดขายจากเครื่อง POS ต้องบันทึกเข้าบัญชีอย่างไรให้สรรพากรยอมรับ
- เซอร์วิสชาร์จที่เก็บจากลูกค้าถือเป็นรายได้ของกิจการหรือของพนักงาน
- ร้านอาหารต้องนับสต๊อกวัตถุดิบทุกเดือนจริงหรือไม่
- ร้านที่ขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มีภาระภาษีและใบอนุญาตอะไรเพิ่ม
- ค่าคอมมิชชันแพลตฟอร์มเดลิเวอรีบันทึกอย่างไร และหักภาษีซื้อได้ไหม
- โรงแรมควรตัดรายได้ค่าห้องพักที่ข้ามเดือนอย่างไร
- ทิปที่ลูกค้าให้พนักงานโดยตรงต้องผ่านบัญชีของร้านไหม
- ค่าสิทธิแฟรนไชส์ร้านอาหารต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายเท่าไร
- ร้านหลายสาขาควรปิดบัญชีรวมหรือแยกรายสาขา
- อุปกรณ์ครัวและการตกแต่งร้านตัดค่าเสื่อมอย่างไร
- ร้านอาหารเล็กควรจดภาษีมูลค่าเพิ่มก่อนถึงเกณฑ์หรือไม่
- พนักงานรายวันและพนักงานตามฤดูกาลจัดการเรื่องบัญชีอย่างไร
- บัตรกำนัลและโปรโมชันซื้อหนึ่งแถมหนึ่งบันทึกรายได้อย่างไร
- ค่าเช่าและค่าน้ำค่าไฟที่บิลออกในชื่อเจ้าของอาคารใช้เป็นรายจ่ายได้ไหม
- เจ้าของร้านควรทำบัญชีเองหรือจ้างสำนักงานบัญชีดูแล
บริการที่ดูแลคำถามหมวดนี้
รับทำบัญชีรายเดือน–รายปี พร้อมวางระบบบัญชี
ดูรายละเอียดรับยื่นภาษี ภ.ง.ด.50/51/90/91 · VAT · WHT
ดูรายละเอียดรับทำเงินเดือน (Payroll) พร้อมประกันสังคม
ดูรายละเอียดรับปิดงบการเงิน · งบเปล่า · ด่วน · ย้อนหลัง
ดูรายละเอียดรับจดทะเบียนบริษัท หจก. และจด VAT
ดูรายละเอียดจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) และขึ้นทะเบียนยื่นภาษีออนไลน์
ดูรายละเอียดหัวข้ออื่น