เงินเดือนเท่าไหร่ต้องเสียภาษี และต้องยื่นแบบเมื่อไร

หน้าที่ยื่นแบบเกิดจากระดับเงินได้ที่รับมาทั้งปี ส่วนหน้าที่จ่ายเกิดจากยอดที่เหลือหลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนแล้วเท่านั้น คนจำนวนมากจึงอยู่ในกลุ่มที่ต้องส่งแบบแต่ยอดภาษีเป็นศูนย์ การไม่ส่งแบบเพราะคิดว่าไม่มีภาษีจึงเป็นความผิดคนละเรื่องกับการค้างชำระ และยังทำให้เสียโอกาสขอคืนเงินที่นายจ้างหักไว้ระหว่างปีด้วย ทางที่ปลอดภัยคือถือว่ามีรายได้ประจำเมื่อไรก็เตรียมส่งแบบทุกปี แล้วค่อยดูว่ายอดสุทธิออกมาเป็นจ่ายเพิ่ม เป็นศูนย์ หรือเป็นขอคืน

เพราะระบบเงินเดือนคาดการณ์รายได้ทั้งปีจากยอดเดือนปัจจุบันคูณจำนวนงวดที่เหลือ ถ้าฝ่ายบุคคลยังไม่ได้บันทึกค่าลดหย่อนของคุณ ระบบจะหักโดยอ้างเฉพาะค่าลดหย่อนพื้นฐาน ยอดหักรายเดือนจึงสูงกว่าความเป็นจริง วิธีแก้ไม่ใช่ขอให้หยุดหัก แต่คือยื่นแบบแจ้งรายการลดหย่อนให้ฝ่ายบุคคลตั้งแต่ต้นปี และแจ้งเพิ่มระหว่างปีเมื่อมีรายการใหม่ ถ้าปีนี้ถูกหักเกินไปแล้ว เงินส่วนเกินไม่ได้หายไปไหน จะกลับมาในรูปเงินคืนตอนยื่นแบบประจำปี

นายจ้างต้องออกให้ภายในกลางเดือนกุมภาพันธ์ของปีถัดจากปีที่จ่ายเงินได้ เอกสารนี้คือหลักฐานว่ายอดเงินได้และภาษีที่ถูกหักตลอดปีเป็นเท่าไร ใช้กรอกในแบบประจำปีและใช้ยืนยันเมื่อขอคืน ถ้าลาออกกลางปีต้องขอจากนายจ้างเดิมด้วย เพราะปีภาษีหนึ่งปีอาจมีหลายใบ ก่อนนำไปใช้ให้ตรวจสามจุด เลขประจำตัวผู้เสียภาษีของตัวเอง ยอดเงินได้รวม และยอดภาษีที่หัก หากไม่ตรงกับสลิปที่เก็บไว้ ให้แจ้งฝ่ายบุคคลแก้ก่อนยื่น เพราะระบบของกรมสรรพากรจับคู่ยอดจากฝั่งนายจ้างเป็นหลัก

ต้องดูยอดที่ได้รับจริงในปีปฏิทินนั้น ไม่ใช่ฐานเงินเดือนต่อเดือน คนที่เริ่มงานเดือนตุลาคมจึงมีเงินได้เพียงสามงวด ยอดรวมมักต่ำและภาษีมักเป็นศูนย์ แต่ถ้าถูกหักไว้ระหว่างสามเดือนนั้น การยื่นแบบคือทางเดียวที่จะได้เงินคืน อีกกรณีที่พบบ่อยคือทำงานประจำควบกับรับงานอิสระในปีเดียวกัน ต้องรวมทั้งสองทางเข้าด้วยกันในแบบเดียว ไม่ใช่แยกยื่นคนละใบ และเก็บหลักฐานการหักของผู้ว่าจ้างทุกรายให้ครบก่อนถึงกำหนด

ต้องรวม เพราะภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาคิดจากคนหนึ่งคนต่อหนึ่งปี ไม่ได้คิดแยกตามผู้จ่าย รายได้จากงานรับจ้าง ค่านายหน้า ค่าเช่า หรือขายของออนไลน์ ล้วนเข้ามาอยู่ในแบบเดียวกันกับเงินเดือน สิ่งที่ต่างคือวิธีหักค่าใช้จ่ายของแต่ละประเภทไม่เหมือนกัน ความเสี่ยงที่พบมากคือคนคิดว่าถูกหักภาษีหน้างานไปแล้วจึงจบ ทั้งที่การหักหน้างานเป็นเพียงการจ่ายล่วงหน้า เมื่อรวมทุกทางแล้วยอดอาจขยับขึ้นขั้นอัตราถัดไปและมีส่วนต่างต้องชำระเพิ่ม

ไม่ปลอดภัยเสมอไป การที่ไม่มีการหักอาจแปลว่าประมาณการรายได้ของคุณต่ำกว่าเกณฑ์จริง ๆ หรืออาจแปลว่านายจ้างไม่ได้ทำหน้าที่ให้ครบ กรณีหลังภาระการชำระยังอยู่ที่ผู้มีเงินได้ ถ้ายอดรวมทั้งปีสูงพอจะมีภาษี คุณจะต้องจ่ายเต็มก้อนเดียวตอนยื่น ซึ่งหนักกว่าทยอยหักรายเดือนมาก วิธีป้องกันคือกลางปีให้ลองประเมินยอดทั้งปีจากสลิปที่มี แล้วกันเงินไว้ล่วงหน้า หรือขอให้ฝ่ายบุคคลปรับการหักรายเดือนให้สอดคล้องกับความเป็นจริง

ระยะเวลาขึ้นกับความครบถ้วนของข้อมูลมากกว่าลำดับการยื่น รายที่เอกสารสอดคล้องกันทุกจุดมักจบเร็ว ส่วนรายที่ยอดเงินได้ไม่ตรงกับที่ผู้จ่ายนำส่ง จะถูกขอเอกสารเพิ่มและใช้เวลานานขึ้นเป็นเท่าตัว สิ่งที่ช่วยได้จริงมีสามอย่าง ผูกบัญชีรับเงินคืนให้เป็นชื่อเดียวกับผู้ยื่นตั้งแต่แรก แนบหลักฐานค่าลดหย่อนที่อ้างไว้ให้ครบตั้งแต่รอบแรก และตอบกลับคำขอเอกสารเพิ่มภายในเวลาที่กำหนด การยื่นซ้ำหรือยื่นใหม่ทับของเดิมไม่ได้ทำให้เร็วขึ้น แต่กลับทำให้รอบตรวจเริ่มนับใหม่

สี่สถานการณ์ที่คุ้มกับการให้มืออาชีพดู หนึ่ง เปลี่ยนงานระหว่างปีและมีหนังสือรับรองหลายใบที่ยอดไม่ลงตัว สอง มีรายได้จากต่างประเทศหรือถือหุ้นในบริษัทที่จ่ายเงินปันผล สาม มีรายได้เสริมหลายทางจนเลือกวิธีหักค่าใช้จ่ายเองไม่ถูก สี่ เคยได้รับหนังสือขอตรวจสอบจากเจ้าหน้าที่ในปีก่อน กรณีทั่วไปที่มีนายจ้างรายเดียวและค่าลดหย่อนไม่ซับซ้อน ยื่นเองได้สบายและไม่จำเป็นต้องเสียค่าบริการ เราประเมินให้ก่อนทุกครั้งว่างานของคุณอยู่กลุ่มไหน แล้วค่อยเสนอขอบเขตงานและใบเสนอราคาตามจริง