Skip to main content

งานบัญชีและงบการเงิน

รอบระยะเวลาบัญชี

Accounting period

รอบระยะเวลาบัญชีคือช่วงที่กิจการใช้สรุปผลประกอบการและคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล โดยปกติยาว 12 เดือน แต่อาจสั้นกว่านั้นเมื่อเข้าข้อยกเว้นตามกฎหมาย

คำตอบสั้น

รอบระยะเวลาบัญชี คือ ช่วงที่กิจการใช้สรุปผลประกอบการและคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล โดยปกติยาว 12 เดือน แต่อาจสั้นกว่านั้นเมื่อเข้าข้อยกเว้นตามกฎหมาย

ขั้นตอนโดยสรุป

  1. จัดกลุ่มเอกสารต้นทางตามงวดบัญชีก่อนบันทึก
  2. บันทึกรายการตามมาตรฐานการรายงานทางการเงินที่กิจการใช้
  3. กระทบยอดกับธนาคารและทะเบียนทรัพย์สินทุกเดือน
  4. สรุปยอดเข้างบทดลองและตรวจก่อนปิดงบ

สิ่งที่ต้องเตรียม

  • เอกสารต้นทาง เช่น ใบกำกับภาษี ใบเสร็จ และสัญญาที่เกี่ยวข้อง
  • รายการเดินบัญชีธนาคารของงวดที่เกี่ยวข้อง
  • หนังสือรับรองบริษัทและเลขประจำตัวผู้เสียภาษี
  • แบบยื่นและหลักฐานการยื่นย้อนหลังที่เคยส่งไว้

ต้องการให้ทีมช่วยประเมิน? แจ้งปัญหาบัญชีหรือภาษี งวดที่เกี่ยวข้องและกำหนดส่ง เพื่อแยกสิ่งที่ต้องตรวจ เอกสารที่ต้องใช้ และขอบงานก่อนนัดหมาย

แจ้งงานที่ต้องการประเมิน

รอบบัญชีไม่จำเป็นต้องตรงกับเดือนมกราคมถึงธันวาคม มาตรา 65 วรรคแรก (ก) ยอมให้รอบแรกของนิติบุคคลตั้งใหม่สั้นกว่า 12 เดือน ส่วนการเปลี่ยนวันสิ้นรอบตาม (ข) ต้องได้รับอนุญาตจากอธิบดีและใช้กับรอบที่คำสั่งกำหนด วันปิดรอบเป็นฐานนับเวลาภาษีและงบการเงิน แต่กำหนดประชุมกับกำหนดนำส่งต้องแยกพิจารณา

มือกำลังเทียบใบเสร็จ ข้างเครื่องคิดเลขและโน้ตบุ๊ก ไม่ใช่ใบกำกับภาษีไทย
ภาพประกอบเนื้อหา ไม่ใช่ภาพทีมงานหรือเคสลูกค้าของบริษัทKaboompics · Pexels License

รอบบัญชีเป็นขอบเขตของผลประกอบการ ไม่ใช่ชื่อปีปฏิทิน

รอบระยะเวลาบัญชีทำหน้าที่กำหนดว่ากิจการจะสรุปรายได้ รายจ่าย และผลประกอบการของช่วงใด พร้อมทั้งแสดงฐานะการเงิน ณ วันใด สำหรับภาษีเงินได้นิติบุคคล มาตรา 65 วรรคแรกของประมวลรัษฎากรวางหลักให้รอบยาว 12 เดือน และระบุกรณีที่อาจมีรอบสั้นกว่านั้นไว้ การเรียกเพียงว่า “งบปี 2569” จึงอาจไม่เพียงพอ ต้องอ่านวันที่เริ่มและวันที่สิ้นสุดในงบหรือแบบภาษีด้วย

ปีปฏิทินเริ่มเดือนมกราคมและจบเดือนธันวาคม แต่กิจการอาจมีรอบปกติจากเดือนเมษายนถึงเดือนมีนาคมของปีถัดไป ซึ่งยังครบ 12 เดือนเหมือนกัน การสิ้นรอบวันที่ 31 มีนาคมจึงไม่ใช่รอบสั้นโดยตัวมันเอง และไม่ได้ทำให้กิจการสรุปภาษีเงินได้นิติบุคคลตามช่วงมกราคมถึงธันวาคมแทนรอบที่ใช้อยู่

ควรระบุรอบเป็นวันที่เต็มในตารางงาน เอกสารส่งผู้สอบบัญชี และกระดาษทำการภาษี การใช้เลขปีอย่างเดียวเสี่ยงหยิบยอดคนละช่วงมาเปรียบเทียบ โดยเฉพาะเมื่อบริษัทในกลุ่มใช้วันสิ้นรอบต่างกัน งบรายเดือนหรือรายงานเพื่อบริหารช่วยติดตามงานได้ แต่ไม่ได้เปลี่ยนรอบประจำปีที่กิจการต้องปฏิบัติตามกฎหมาย

บริษัทตั้งใหม่ต้องแยกวันเริ่มตั้งจากวันเริ่มมีรายได้

ข้อยกเว้นในมาตรา 65 วรรคแรก (ก) เปิดทางให้นิติบุคคลที่เพิ่งตั้ง ไม่ว่าจะเป็นบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลใช้ช่วงตั้งแต่วันเริ่มตั้งถึงวันที่เลือกเป็นรอบแรกได้ แม้ไม่ครบ 12 เดือน หลักนี้ต่างจากการเลื่อนเริ่มบัญชีไปจนกว่าจะเปิดร้านหรือออกใบแจ้งหนี้ บริษัทที่ยังเตรียมสถานที่อาจมีทุน เงินฝาก ค่าเช่า หรือค่าใช้จ่ายเกิดขึ้นแล้ว แม้ยอดขายยังเป็นศูนย์

ตัวอย่างเช่น บริษัทเริ่มตั้งวันที่ 1 ตุลาคม 2569 และกำหนดวันสิ้นรอบแรกเป็นวันที่ 31 ธันวาคม 2569 รอบแรกจึงมีสามเดือน ส่วนรอบถัดไปเริ่มวันที่ 1 มกราคม 2570 และจบวันที่ 31 ธันวาคม 2570 เป็นรอบปกติ 12 เดือน การเห็นงบแรกมีรายได้เพียงสามเดือนไม่ได้หมายความว่าบริษัทเลือกใช้รอบสามเดือนเป็นประจำทุกปีได้

เมื่อต้องเปรียบเทียบรอบแรกกับรอบถัดไป ควรแสดงจำนวนเดือนและอธิบายความต่างของช่วงเวลาที่นำมาเทียบ ยอดค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้นอาจเกิดจากมีระยะเวลารายงานยาวขึ้น ไม่ใช่ต้นทุนต่อเดือนสูงขึ้นทั้งหมด สำหรับภาษีต้องใช้รายการของรอบจริงและกติกาของรายจ่ายแต่ละชนิด ไม่ขยายยอดสามเดือนเป็นสิบสองเดือนเพียงเพื่อให้ตัวเลขดูเทียบกันได้

เปลี่ยนวันสิ้นรอบต้องดูคำอนุญาตและรอบที่มีผล

การเปลี่ยนวันสิ้นรอบภายหลังไม่ใช่การเลือกวันใหม่ในโปรแกรมบัญชี มาตรา 65 วรรคแรก (ข) กำหนดให้ยื่นคำร้องต่ออธิบดีกรมสรรพากร ซึ่งมีอำนาจอนุญาตหรือไม่อนุญาต หากอนุญาต กิจการต้องถือปฏิบัติตั้งแต่รอบที่อธิบดีกำหนด จึงไม่ควรตีความว่าวันยื่นคำร้องหรือวันประชุมกรรมการเป็นวันที่รอบใหม่มีผลโดยอัตโนมัติ

เหตุผลทางธุรกิจ เช่น ต้องการให้ข้อมูลตรงกับบริษัทแม่หรือฤดูกาลขาย เป็นเรื่องประกอบการพิจารณา ไม่ใช่สิทธิเปลี่ยนรอบได้เอง เมื่อได้รับคำสั่งควรทำตารางรอบเดิม รอบเปลี่ยนผ่าน และรอบปกติใหม่ โดยใช้วันที่ตามคำสั่งจริง เพื่อป้องกันการเว้นช่วงรายการหรือบันทึกซ้ำในสองรอบ และตรวจหน้าที่ด้านทะเบียนหรือการบัญชีที่เกี่ยวข้องแยกต่างหาก

รอบสั้นเพราะเปลี่ยนวันสิ้นรอบไม่ควรถูกเรียกว่า “รอบแรก” เพียงเพราะเป็นปีแรกที่ใช้วันใหม่นั้น ข้อยกเว้นภาษีครึ่งปีมีถ้อยคำเฉพาะของตนเอง การนำเหตุที่รอบสั้นไปใช้แทนคุณสมบัติรอบแรกหรือรอบสุดท้าย อาจทำให้สรุปหน้าที่ยื่นผิด คำอนุญาตเปลี่ยนรอบจึงต้องเก็บคู่กับตารางคำนวณกำหนดเวลา ไม่ใช่เก็บเพียงหนังสือคำร้อง

ผลต่อ ภ.ง.ด.50 และ ภ.ง.ด.51 ต้องแยกกัน

เมื่อปิดรอบแล้ว กำหนดพื้นฐานของ ภ.ง.ด.50 ตามมาตรา 69 คือให้ยื่นภายในกรอบ 150 วันหลังวันสุดท้ายของรอบ ไม่ใช่กำหนดเดียวกันในเดือนพฤษภาคมสำหรับทุกบริษัท รอบแรกที่สั้นก็ต้องประเมินหน้าที่ยื่นแบบประจำรอบ ไม่ใช่รอให้สะสมครบ 12 เดือนก่อน การยื่นผ่านช่องทางใดและวันหยุดอาจกระทบวันครบกำหนดที่ใช้จริง จึงควรแยกวันตามหลักกฎหมายออกจากสิทธิขยายเวลาที่ตรวจแล้ว

ส่วน ภ.ง.ด.51 ผูกกับหกเดือนแรกของรอบบัญชี และโดยหลักให้ยื่นในช่วงสองเดือนหลังครบหกเดือนนั้น มาตรา 67 ทวิ วรรคท้ายไม่ใช้กับรอบแรกหรือรอบสุดท้ายซึ่งสั้นกว่า 12 เดือน ต้องมีทั้งสถานะของรอบและความยาวตามเงื่อนไข ไม่ใช่เห็นระยะเวลาน้อยกว่าหนึ่งปีแล้วตัดหน้าที่ออกทุกรณี

ในตัวอย่างบริษัทเริ่มตั้งเดือนตุลาคมและปิดธันวาคม รอบสามเดือนแรกเข้าเงื่อนไขข้อยกเว้นภาษีครึ่งปีดังกล่าว แต่ยังมีงานงบและ ภ.ง.ด.50 ส่วนรอบมกราคมถึงธันวาคมปีถัดไปกลับเข้าสู่การพิจารณาภาษีครึ่งปีตามปกติ สำหรับรายละเอียดวิธีประมาณกำไรให้ดู ภ.ง.ด.51 โดยไม่สับสนว่าการไม่มีแบบครึ่งปีทำให้ภาษีประจำรอบหายไปด้วย

วันในงบดุลเป็นจุดตั้งต้น แต่วันประชุมเป็นอีกนาฬิกาหนึ่ง

มาตรา 1196–1197 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ สำหรับบริษัทจำกัด เชื่อมการจัดทำและตรวจสอบงบดุลกับการเสนอที่ประชุมใหญ่เพื่ออนุมัติ โดยกรอบประชุมอนุมัติคือสี่เดือนหลังวันที่ในงบดุล จากนั้นการนำส่งงบต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าตามกฎหมายการบัญชีใช้กรอบหนึ่งเดือนหลังวันอนุมัติจริง จึงมีทั้งวันที่สิ้นรอบและวันที่ประชุมที่ต้องบันทึกไว้

หากงบของบริษัทจำกัดลงวันที่ 31 มีนาคม กรอบสี่เดือนย่อมพิจารณาไปถึงเดือนกรกฎาคม ไม่ใช่เอากำหนดประชุมของบริษัทสิ้นรอบธันวาคมมาใช้ หากอนุมัติก่อนวันสุดท้ายที่กฎหมายให้ไว้ กรอบนำส่งงบก็นับจากวันที่อนุมัติก่อนนั้น ไม่ใช่เลื่อนนับจากวันที่อาจประชุมได้ช้าที่สุด ตัวอย่างนี้แสดงวิธีตั้งนาฬิกา ยังต้องตรวจวันหยุดและประกาศที่มีผลกับกรณีจริง

หน้าที่ส่งบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นก็แยกออกมาอีก โดยมาตรา 1139 ให้ส่งไม่ช้ากว่าวันที่ 14 หลังประชุมสามัญ ไม่ใช่นับ 14 วันหลังปิดรอบหรือหลังยื่น ภ.ง.ด.50 ส่วนห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนมีกติกานำส่งงบต่างจากบริษัทจำกัด จึงไม่ควรคัดลอกตารางประชุมผู้ถือหุ้นไปใช้กับทุกนิติบุคคล การทำปฏิทินต้องเริ่มจากชนิดกิจการและเหตุเริ่มนับของแต่ละหน้าที่

อ่านงบและจัดตารางงานโดยไม่ทำให้ช่วงเวลาคลาดเคลื่อน

ก่อนใช้ตัวเลขเพื่อวางแผน ให้ตรวจวันที่บนงบ แบบภาษี และรายงานจากระบบว่าตรงกันหรือไม่ ยอดขายรอบเมษายนถึงมีนาคมไม่ใช่ยอดขายปีปฏิทินเดียวกัน แม้ชื่อแฟ้มจะใช้เลขปีเดียวกัน ถ้าบริษัทแม่ต้องการข้อมูลช่วงอื่น ควรจัดทำตารางเชื่อมข้อมูลเฉพาะเพื่อการรายงานนั้น โดยไม่เปลี่ยนตัวเลขของรอบตามกฎหมายอย่างเงียบ ๆ

วันสิ้นรอบยังเป็นเส้นแบ่งการพิจารณารายการค้างรับ ค้างจ่าย สินค้าคงเหลือ และยอดยกไป แต่ไม่ใช่เหตุให้ย้ายรายการที่เกิดขึ้นแล้วไปปีหน้าเพื่อความสะดวก มาตรา 65 วรรคสองใช้เกณฑ์สิทธิในการคำนวณรายได้รายจ่ายทางภาษี จึงต้องพิจารณาว่ารายการเกิดและเกี่ยวข้องกับรอบใด ไม่ใช้วันที่รับจ่ายเงินเป็นคำตอบเดียว รายละเอียดงานปรับปรุงดูได้ที่ การปิดบัญชี

เอกสารทำงานที่ดีจะแสดงวันเริ่มรอบ วันสิ้นรอบ สถานะรอบแรกหรือรอบสุดท้าย เลขอ้างอิงคำอนุญาตหากมี และวันประชุมอนุมัติจริง จากนั้นจึงผูกกำหนดยื่นของแต่ละหน่วยงานตามเหตุเริ่มนับที่ถูกต้อง การไม่มีการขายไม่ได้เปลี่ยนบริษัทให้พ้นจากรอบบัญชี และการปิดระบบสำเร็จไม่ได้ยืนยันว่าอนุมัติงบหรือนำส่งแบบครบแล้ว

ข้อควรระวังในทางปฏิบัติ

  • •รอบบัญชีแรกเริ่มจากวันเริ่มตั้ง ไม่ใช่วันที่เริ่มขายหรือวันที่รับเงินครั้งแรก
  • •คำร้องเปลี่ยนวันสิ้นรอบไม่ใช่คำอนุญาต ต้องอ่านว่าคำสั่งให้ใช้ตั้งแต่รอบใด
  • •ข้อยกเว้น ภ.ง.ด.51 ของรอบแรกหรือรอบสุดท้ายที่สั้นกว่า 12 เดือนไม่ยกเว้น ภ.ง.ด.50
  • •บริษัทจำกัดนับเวลานำส่งงบจากวันอนุมัติจริง ไม่ใช่ใช้วันสิ้นเดือนพฤษภาคมกับทุกรอบ

คำถามที่พบบ่อยเรื่อง รอบระยะเวลาบัญชี

ความคืบหน้าการอ่านคำถาม1/5 · 20%

ไม่จำเป็น รอบปกติอาจสิ้นเดือนอื่นได้โดยยังมีความยาว 12 เดือน หากเป็นการเปลี่ยนวันสิ้นรอบที่ใช้อยู่ ต้องดำเนินการตามมาตรา 65 วรรคแรก (ข) และยึดรอบที่คำอนุญาตกำหนด ไม่ใช่เปลี่ยนตามความสะดวกของผู้จัดทำงบ

คำตอบนี้ช่วยได้ไหม

แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้

ลิงก์ด้านล่างเป็นแหล่งต้นทางสำหรับประเด็นที่ระบุในคำอธิบายของแต่ละรายการ ไม่ใช่การรับรองทุกข้อความหรือผลของงานบริการ ตรวจฉบับแก้ไขและเงื่อนไขที่ตรงกับข้อเท็จจริงของกิจการประกอบเสมอ

  1. 1. ประมวลกฎหมาย

    ประมวลรัษฎากร มาตรา 65(ข): ขอเปลี่ยนวันสุดท้ายของรอบระยะเวลาบัญชี

    กรมสรรพากร

    รอบบัญชีมีกำหนด 12 เดือน การเปลี่ยนวันสิ้นรอบต้องยื่นคำร้องให้อธิบดีอนุญาต และใช้ตั้งแต่รอบที่อธิบดีกำหนด

  2. 2. ประมวลกฎหมาย

    ประมวลรัษฎากร มาตรา 67 ทวิ และ 69: ภาษีครึ่งปีและกำหนดยื่นรายการภายใน 150 วัน

    กรมสรรพากร

    มาตรา 67 ทวิ ยื่นและชำระภายในสองเดือนหลังครบหกเดือนของรอบบัญชี และไม่ใช้กับรอบบัญชีแรกหรือสุดท้ายที่น้อยกว่าสิบสองเดือน; มาตรา 69 ยื่นรายการภายในหนึ่งร้อยห้าสิบวันนับแต่วันสุดท้ายของรอบบัญชี

  3. 3. แนวปฏิบัติ

    กรมสรรพากร: มาตรา 67 ทวิ และข้อยกเว้นรอบบัญชีแรก

    กรมสรรพากร

    เอกสารอธิบายข้อยกเว้นภาษีครึ่งปีสำหรับรอบบัญชีแรกหรือสุดท้ายที่น้อยกว่า 12 เดือน; ไม่ใช่ข้อยกเว้น ภ.ง.ด.50 หรือหน้าที่จัดทำงบ

  4. 4. พระราชบัญญัติ

    พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543

    กรมพัฒนาธุรกิจการค้า

    หน้าที่จัดทำบัญชี คุณสมบัติผู้ทำบัญชี ระยะเวลาเก็บรักษาบัญชีและเอกสาร และกำหนดนำส่งงบการเงิน

  5. 5. แนวปฏิบัติ

    DBD: กำหนดอนุมัติและนำส่งงบการเงินบริษัทจำกัด

    กรมพัฒนาธุรกิจการค้า

    อธิบายการอนุมัติงบภายในสี่เดือนหลังสิ้นรอบ และนำส่งภายในหนึ่งเดือนหลังอนุมัติ; วันที่ตัวอย่างในประกาศเป็นของรอบปีที่ระบุ

  6. 6. ประมวลกฎหมาย

    ป.พ.พ. มาตรา 1139, 1196–1197: งบดุลประจำปี ประชุมอนุมัติ และบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น

    สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา

    งบดุลอย่างน้อยทุก 12 เดือน ผู้สอบบัญชีตรวจและเสนอที่ประชุมใหญ่ภายในสี่เดือน ส่งสำเนาให้ผู้ถือหุ้นก่อนประชุมไม่น้อยกว่าสามวัน และส่งบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นไม่ช้ากว่าวันที่ 14 นับแต่ประชุมสามัญ; ใช้แม้ไม่มีรายการค้า

คำนวณต่อได้ทันทีด้วยเครื่องมือเหล่านี้

คำที่เกี่ยวข้อง