จดทะเบียนและกรมพัฒน์
กรมพัฒนาธุรกิจการค้า(DBD)
Department of Business Development
กรมพัฒนาธุรกิจการค้า หรือ DBD คือหน่วยงานในกระทรวงพาณิชย์ที่ดูแลงานทะเบียนธุรกิจและรับงบการเงินตามกฎหมาย โดยไม่ใช่กรมสรรพากร
คำตอบสั้น
กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) คือ หน่วยงานในกระทรวงพาณิชย์ที่ดูแลงานทะเบียนธุรกิจและรับงบการเงินตามกฎหมาย โดยไม่ใช่กรมสรรพากร
ขั้นตอนโดยสรุป
- ตรวจข้อมูลจดทะเบียนปัจจุบันของนิติบุคคล
- เตรียมมติที่ประชุมและเอกสารประกอบให้ครบ
- ยื่นต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าตามแบบที่กำหนด
- ปรับปรุงทะเบียนภายในและแจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
สิ่งที่ต้องเตรียม
- เอกสารต้นทาง เช่น ใบกำกับภาษี ใบเสร็จ และสัญญาที่เกี่ยวข้อง
- รายการเดินบัญชีธนาคารของงวดที่เกี่ยวข้อง
- หนังสือรับรองบริษัทและเลขประจำตัวผู้เสียภาษี
- แบบยื่นและหลักฐานการยื่นย้อนหลังที่เคยส่งไว้
ต้องการให้ทีมช่วยประเมิน? แจ้งปัญหาบัญชีหรือภาษี งวดที่เกี่ยวข้องและกำหนดส่ง เพื่อแยกสิ่งที่ต้องตรวจ เอกสารที่ต้องใช้ และขอบงานก่อนนัดหมาย
แจ้งงานที่ต้องการประเมินDBD ย่อจาก Department of Business Development งานที่เกี่ยวข้องกับบริษัทครอบคลุมการจดทะเบียน การเปลี่ยนแปลงรายการ การขอหนังสือรับรอง และการนำส่งงบผ่าน DBD e-Filing เอกสารและช่องทางเหล่านี้มีหน้าที่ต่างกัน และการส่งข้อมูลให้ DBD ไม่ได้แทนการยื่นภาษีต่อกรมสรรพากร

DBD ย่อมาจากอะไร และทำหน้าที่ส่วนใด
DBD เป็นอักษรย่อของ Department of Business Development ชื่อไทยคือกรมพัฒนาธุรกิจการค้า สังกัดกระทรวงพาณิชย์ ในงานบัญชีและการจัดตั้งธุรกิจ ชื่อนี้มักปรากฏทั้งในฐานะหน่วยงานรับจดทะเบียนและผู้รับข้อมูลประจำปี แต่การพบชื่อเดียวกันไม่ได้หมายความว่าคำขอทุกประเภทใช้แบบเดียวกันหรือมีผลทางกฎหมายเหมือนกัน ต้องเริ่มจากระบุว่าต้องการเปลี่ยนสถานะทะเบียน ส่งรายงาน หรือขอสำเนาเอกสาร
งานจดทะเบียนบริษัทจำกัด เช่น จัดตั้ง เปลี่ยนกรรมการ แก้ไขที่ตั้ง และเลิกบริษัท เป็นเรื่องของรายการทะเบียน ส่วนการรับงบการเงินเป็นเรื่องหน้าที่รายงานตามกฎหมายการบัญชี การวางเอกสารให้ถูกกลุ่มช่วยป้องกันความเข้าใจผิดว่าเพียงส่งงบแล้วข้อมูลกรรมการจะเปลี่ยนตาม หรือขอหนังสือรับรองแล้วถือว่าได้ส่งข้อมูลประจำปีครบถ้วน หน้าที่แต่ละส่วนต้องมีหลักฐานของตัวเอง
จดทะเบียนกับนำส่งงบเป็นคนละบริการ
คำขอจัดตั้งต้องแสดงองค์ประกอบของบริษัทตามกฎหมายและคู่มือของนายทะเบียน เมื่อบริษัทมีตัวตนแล้ว การเปลี่ยนรายการที่ต้องจดทะเบียนต้องทำเป็นคำขอตามเรื่องนั้น ไม่ควรรอรอบส่งงบประจำปีเพื่อแจ้งแทน กรณีมีการเปลี่ยนกรรมการกับผู้ถือหุ้นพร้อมกัน ต้องแยกเอกสารให้เห็นว่าใครเป็นผู้บริหาร ใครมีสิทธิออกเสียงในฐานะผู้ถือหุ้น และข้อมูลใดเป็นข้อมูล ณ วันประชุม
DBD e-Filing เป็นช่องทางนำส่งงบการเงินและบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น ไม่ใช่คำเรียกรวมของบริการออนไลน์ทุกระบบของกรม การมีบัญชีผู้ใช้งานหรือเข้าใช้ระบบได้ยังไม่เท่ากับนำส่งสำเร็จ ต้องอ่านสถานะรายการและเก็บหลักฐานรับเอกสาร หากมีการส่งกลับให้แก้ข้อมูล ควรตรวจว่ารายการใดยังไม่สมบูรณ์ ไม่สรุปจากเพียงภาพหน้าจอว่ามีไฟล์อยู่ในระบบแล้ว
บริการทะเบียนจัดตั้งและแก้ไขรายการตามคู่มือ DBD เป็นงานคนละประเภทกับการนำส่งงบการเงิน จึงควรเลือกบริการตามเหตุการณ์จริง เช่น การเปลี่ยนกรรมการต้องตรวจคำขอแก้ไขทะเบียน ไม่ใช่ส่งงบใหม่เพื่อแทนการแก้ไขนั้น
หนังสือรับรองนิติบุคคลหรือ affidavit ใช้อ่านอะไร
ในงานติดต่อธุรกิจ คำว่า company affidavit มักใช้เรียกหนังสือรับรองรายการจดทะเบียนนิติบุคคลของไทย ควรอธิบายชนิดเอกสารให้ผู้รับต่างประเทศเข้าใจ ไม่ถือว่าคำภาษาอังกฤษนี้แปลว่าเป็นคำให้การภายใต้การสาบานเสมอไป หนังสือรับรองช่วยตรวจชื่อ เลขทะเบียน และรายการที่รับรอง เช่น กรรมการหรืออำนาจลงนามตามขอบเขตที่ขอ แต่ไม่ใช่รายการซื้อขายหรือรายงานฐานะการเงินของกิจการ
วันออกเอกสารสำคัญเพราะทะเบียนอาจเปลี่ยนภายหลัง สำหรับการตรวจคู่ค้า ต้องแยกหนังสือรับรองออกจาก บอจ.5 ซึ่งเป็นรายการผู้ถือหุ้น และจากงบการเงินซึ่งเป็นรายงานของรอบบัญชี การมีหนังสือรับรองใหม่ไม่ได้ยืนยันว่ารายชื่อผู้ถือหุ้นที่แนบมานั้นใหม่ตามไปด้วย และไม่ได้พิสูจน์ว่าผู้ลงนามได้รับอนุมัติธุรกรรมทุกประเภทจากกลไกภายในบริษัทแล้ว
กำหนดส่งงบของบริษัทจำกัดต้องอ่านเป็นสองช่วง
สำหรับบริษัทจำกัด มาตรา 1197 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์กำหนดให้นำงบที่ตรวจสอบแล้วเสนอที่ประชุมใหญ่อนุมัติภายในสี่เดือนหลังวันที่ในงบ ส่วนมาตรา 11 แห่งพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 ให้ส่งงบภายในหนึ่งเดือนนับจากวันอนุมัติ ระยะหนึ่งเดือนเป็นเดือนปฏิทินตามหลักนับระยะ ไม่ควรแปลงเป็น 30 วันทุกกรณี และต้องตรวจประกาศเฉพาะที่เกี่ยวข้องก่อนใช้วันที่จริง
ตัวอย่างบริษัทปิดบัญชีวันที่ 31 ธันวาคม 2568 และประชุมอนุมัติงบวันที่ 20 เมษายน 2569 กำหนดพื้นฐานการนำส่งงบอยู่ที่ 20 พฤษภาคม 2569 ส่วนบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นซึ่งนับอีก 14 วันหลังการประชุมจะได้วันที่ 4 พฤษภาคม 2569 ตัวอย่างแยกเหตุการณ์ตามกฎหมายก่อนปรับเรื่องวันหยุด หากเห็นวันครบกำหนดสองวันไม่ตรงกันจึงไม่ใช่ความขัดแย้ง แต่เป็นเพราะเอกสารอยู่คนละหน้าที่
DBD ไม่ใช่กรมสรรพากร และบริษัทหยุดกิจการยังมีหน้าที่
การส่งงบต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าไม่ใช่การยื่นแบบภาษีต่อกรมสรรพากร แม้เอกสารต้นทางจะเกี่ยวกับรอบบัญชีเดียวกัน การรับข้อมูลของหน่วยงานหนึ่งไม่ได้เป็นใบรับของอีกหน่วยงาน ควรแยกแฟ้มหลักฐานทะเบียน แฟ้มงบ และแฟ้มภาษี เพื่อให้ตรวจได้ว่าหน้าที่ไหนทำแล้ว ใครเป็นผู้ดำเนินการ และใช้ข้อมูลชุดใด ไม่ตีความว่ามีเลขทะเบียนบริษัทแล้วจึงได้รับสิทธิทางภาษีทุกอย่างโดยอัตโนมัติ
บริษัทที่ไม่มีรายได้ยังคงมีสถานะจนกว่าจะดำเนินการตามกฎหมาย การหยุดรับงานไม่ใช่การจดทะเบียนเลิก และการจดทะเบียนเลิกก็ยังต่างจากจดเสร็จการชำระบัญชี การพิจารณางบหรือรายงานจึงต้องดูว่าบริษัทอยู่ช่วงดำเนินงาน ระหว่างชำระบัญชี หรือเสร็จแล้วจริง ไม่ใช้คำว่าไม่มีธุรกรรมมาลบหน้าที่ทั้งหมด รวมถึงต้องตรวจรายการธนาคาร ค่าใช้จ่าย และยอดคงเหลือที่อาจยังมีอยู่
อ่านสถานะและความรับผิดโดยไม่สรุปเกินเอกสาร
ข้อมูลทะเบียนและงบที่ค้นได้เป็นจุดเริ่มตรวจสอบ ไม่ใช่ใบรับรองความสามารถชำระหนี้หรือความน่าเชื่อถือของคู่ค้า ต้องอ่านว่าข้อมูลเป็นของวันใด รอบบัญชีไหน และบริษัทอาจมีการเปลี่ยนหลังจากนั้นหรือไม่ การไม่พบเอกสารในผลค้นหาต้องแยกจากข้อยืนยันว่าบริษัทไม่เคยยื่น เพราะอาจต้องตรวจเงื่อนไขการค้น ประเภทเอกสาร และสถานะการรับรายการกับหน่วยงานก่อน
เมื่อพบว่าส่งงบช้า ให้ตรวจหน้าที่ตามมาตรา 11 และบทเกี่ยวกับการปรับตามกฎหมายการบัญชี ไม่ควรเขียนว่าบริษัทกับกรรมการทุกคนถูกปรับโดยอัตโนมัติ มาตรา 40 ต้องพิจารณาความเกี่ยวข้องของการสั่งการ การกระทำ หรือการละเว้นของผู้รับผิดชอบด้วย และไม่ควรรับรองว่าความล่าช้าจะถูกพิมพ์ในหนังสือรับรองทุกฉบับ เพราะขอบเขตเอกสารรับรองกับฐานข้อมูลการส่งงบเป็นคนละเรื่อง
ข้อควรระวังในทางปฏิบัติ
- •หนังสือรับรองนิติบุคคลไม่ใช่งบการเงิน และไม่ใช่บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น
- •กำหนดส่งงบบริษัทจำกัดนับหนึ่งเดือนหลังอนุมัติ ไม่ใช่ 30 วันตายตัว
- •หยุดขายหรือไม่มีรายได้ไม่ทำให้บริษัทเลิกโดยอัตโนมัติ
- •ความรับผิดกรรมการจากการไม่ส่งงบต้องตรวจเหตุสั่งการ การกระทำ หรือการละเว้นตามมาตรา 40 ไม่ใช่เหมารวมทุกคน
คำถามที่พบบ่อยเรื่อง กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
การมีทะเบียนแสดงสถานะและรายการที่จดทะเบียน ไม่ใช่ใบอนุญาตสำหรับกิจการควบคุมทุกประเภท ต้องตรวจเงื่อนไขของกิจการที่ทำจริงแยกจากวัตถุประสงค์และสถานะบริษัท
ไม่ใช่ เพราะผู้รับข้อมูลและหน้าที่ตามกฎหมายต่างกัน ต้องมีหลักฐานการยื่นภาษีต่อกรมสรรพากรแยกจากหลักฐานส่งงบ แม้ใช้ตัวเลขจากชุดบัญชีเดียวกัน
ไม่ควรใช้หนังสือรับรองแทนบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น หากต้องตรวจว่าใครถือหุ้นควรขอ บอจ.5 และตรวจวันที่ รวมทั้งพิจารณาสมุดทะเบียนเมื่อจำเป็นต้องทราบการโอนล่าสุด
การไม่มีรายได้ไม่ได้ยกเลิกหน้าที่รายงานของบริษัทจำกัด ต้องจัดทำและตรวจสอบงบตามหน้าที่ รวมทั้งพิจารณารายการคงเหลือจริง ไม่ใช้การหยุดขายแทนการดำเนินการเลิกและชำระบัญชี
ไม่ควรเหมารวมว่าทุกคนรับผิดเพียงเพราะมีชื่อเป็นกรรมการ ต้องตรวจข้อเท็จจริงและความเชื่อมโยงตามมาตรา 40 ของกฎหมายการบัญชี จำนวนที่กฎหมายกำหนดเป็นเพดานก็ไม่ใช่ยอดปรับที่ถูกสั่งในทุกกรณี
แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
ลิงก์ด้านล่างเป็นแหล่งต้นทางสำหรับประเด็นที่ระบุในคำอธิบายของแต่ละรายการ ไม่ใช่การรับรองทุกข้อความหรือผลของงานบริการ ตรวจฉบับแก้ไขและเงื่อนไขที่ตรงกับข้อเท็จจริงของกิจการประกอบเสมอ
1. แนวปฏิบัติ
DBD — คู่มือการจดทะเบียนบริษัทจำกัดกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
ใช้ตรวจขั้นจดทะเบียนบริคณห์สนธิและจัดตั้งบริษัท พร้อมคู่มือและเงื่อนไขของคำขอ ไม่ใช้เป็นหลักฐานเรื่อง VAT ประกันสังคมหรือสิทธิทำงาน
2. ระบบ/แบบฟอร์มราชการ
ระบบนำส่งงบการเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ (DBD e-Filing)กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
ช่องทางนำส่งงบการเงินและบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์
3. แนวปฏิบัติ
DBD — คู่มือยื่นงบการเงินและบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น มกราคม 2566กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
หมวดกำหนดเวลาระบุบริษัทจำกัดนำงบที่ตรวจสอบแล้วให้ที่ประชุมอนุมัติภายใน 4 เดือนหลังปิดบัญชี และยื่นภายใน 1 เดือนหลังอนุมัติ; คู่มือแยกประเภทนิติบุคคล ต้องตรวจประกาศล่าสุดและไม่ใช้แทนกำหนดภาษี
4. แนวปฏิบัติ
DBD: กำหนดอนุมัติและนำส่งงบการเงินบริษัทจำกัดกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
อธิบายการอนุมัติงบภายในสี่เดือนหลังสิ้นรอบ และนำส่งภายในหนึ่งเดือนหลังอนุมัติ; วันที่ตัวอย่างในประกาศเป็นของรอบปีที่ระบุ
5. พระราชบัญญัติ
พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
หน้าที่จัดทำบัญชี คุณสมบัติผู้ทำบัญชี ระยะเวลาเก็บรักษาบัญชีและเอกสาร และกำหนดนำส่งงบการเงิน
6. แนวปฏิบัติ
DBD: การชำระบัญชีและจดเสร็จการชำระบัญชีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
แยกประกาศและบอกกล่าวเจ้าหนี้ภายใน 14 วันจากวันเลิก งบวันเลิก รายงาน ลช.3 ทุกสามเดือน และยื่นจดเสร็จภายใน 14 วันจากมติอนุมัติการชำระบัญชี
คำนวณต่อได้ทันทีด้วยเครื่องมือเหล่านี้
คำที่เกี่ยวข้อง
- งบการเงินที่ผ่านการตรวจสอบงบการเงินที่ผ่านการตรวจสอบคืองบที่มีรายงานผู้สอบบัญชีแสดงความเห็นตามกรอบรายงานที่ใช้ โดยต้องอ่านประเภทความเห็นและเหตุประกอบ ไม่ใช่ถือว่าถูกต้องทุกตัวเลขเสมอ
- จดทะเบียนบริษัทจำกัดการจดทะเบียนบริษัทจำกัดคือการนำข้อตกลงก่อตั้งบริษัทเข้าสู่ทะเบียน หลังจัดทำบริคณห์สนธิ จัดสรรหุ้น ประชุมจัดตั้ง และเรียกชำระค่าหุ้นตามกฎหมาย
- บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (บอจ.5) คือรายการผู้ถือหุ้นของบริษัทจำกัด ณ วันที่ระบุ ซึ่งนำส่งนายทะเบียนโดยไม่ใช้แทนสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้นของบริษัท
- หนังสือบริคณห์สนธิหนังสือบริคณห์สนธิคือเอกสารที่บันทึกรายการก่อตั้งบริษัทตามมาตรา 1098 รวมชื่อ จังหวัดสำนักงาน วัตถุประสงค์ ความรับผิด ทุน และข้อมูลผู้เริ่มก่อการ
- บริษัทที่ไม่มีการดำเนินงานบริษัทที่ไม่มีการดำเนินงานคือบริษัทที่พักธุรกิจแต่ยังมีสภาพนิติบุคคล การหยุดค้าไม่ใช่การจดเลิกและไม่หยุดหน้าที่ประจำปีหรือความรับผิดเดิม
- การเลิกบริษัทและชำระบัญชีการเลิกบริษัทคือการเข้าสู่ช่วงชำระบัญชีเพื่อสะสางทรัพย์สินและหนี้สิน ก่อนประชุมรับรองรายงานสุดท้ายและจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชี จึงไม่ใช่การสิ้นหน้าที่ทันทีที่จดเลิก
- พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลPDPA คือพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 ซึ่งกำกับการใช้ข้อมูลบุคคลในงานบัญชี ภาษี และเงินเดือน ตั้งแต่เลือกฐานการใช้ข้อมูลจนถึงการเก็บรักษาและรับมือเหตุละเมิด
- นิติบุคคลนิติบุคคลคือองค์กรที่กฎหมายให้มีสิทธิและหน้าที่แยกจากบุคคลผู้ก่อตั้ง เช่น ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน บริษัท มูลนิธิ และสมาคม โดยความรับผิดของสมาชิกขึ้นกับรูปแบบและกฎหมายที่ใช้
- ทะเบียนพาณิชย์ทะเบียนพาณิชย์คือการบันทึกผู้ประกอบพาณิชยกิจและข้อมูลกิจการตามกฎหมายทะเบียนพาณิชย์ ซึ่งไม่ทำให้ร้านค้ากลายเป็นบริษัทหรือนิติบุคคล และไม่ใช่การจดภาษีมูลค่าเพิ่ม