Skip to main content

งานบัญชีและงบการเงิน

มาตรฐานการรายงานทางการเงินสำหรับกิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะ(TFRS for NPAEs)

TFRS for non-publicly accountable entities

TFRS for NPAEs คือมาตรฐานรายงานการเงินไทยสำหรับกิจการที่ไม่เข้าข่ายมีส่วนได้เสียสาธารณะ โดยพิจารณาสถานะและลักษณะธุรกิจ ไม่ใช่ยอดขายหรือทุนเพียงอย่างเดียว

คำตอบสั้น

มาตรฐานการรายงานทางการเงินสำหรับกิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะ (TFRS for NPAEs) คือ มาตรฐานรายงานการเงินไทยสำหรับกิจการที่ไม่เข้าข่ายมีส่วนได้เสียสาธารณะ โดยพิจารณาสถานะและลักษณะธุรกิจ ไม่ใช่ยอดขายหรือทุนเพียงอย่างเดียว

ขั้นตอนโดยสรุป

  1. จัดกลุ่มเอกสารต้นทางตามงวดบัญชีก่อนบันทึก
  2. บันทึกรายการตามมาตรฐานการรายงานทางการเงินที่กิจการใช้
  3. กระทบยอดกับธนาคารและทะเบียนทรัพย์สินทุกเดือน
  4. สรุปยอดเข้างบทดลองและตรวจก่อนปิดงบ

สิ่งที่ต้องเตรียม

  • เอกสารต้นทาง เช่น ใบกำกับภาษี ใบเสร็จ และสัญญาที่เกี่ยวข้อง
  • รายการเดินบัญชีธนาคารของงวดที่เกี่ยวข้อง
  • หนังสือรับรองบริษัทและเลขประจำตัวผู้เสียภาษี
  • แบบยื่นและหลักฐานการยื่นย้อนหลังที่เคยส่งไว้

ต้องการให้ทีมช่วยประเมิน? แจ้งปัญหาบัญชีหรือภาษี งวดที่เกี่ยวข้องและกำหนดส่ง เพื่อแยกสิ่งที่ต้องตรวจ เอกสารที่ต้องใช้ และขอบงานก่อนนัดหมาย

แจ้งงานที่ต้องการประเมิน

บทที่ 2 กำหนดขอบเขตกิจการที่ใช้ได้ ส่วนฉบับปรับปรุง 2565 ใช้กับรอบบัญชีที่เริ่มตั้งแต่ 1 มกราคม 2566 เป็นต้นไป ชุดนี้ลดความซับซ้อนบางด้านและไม่บังคับงบกระแสเงินสด แต่ยังต้องรับรู้รายการ วัดมูลค่า และเปิดเผยตามบทที่เกี่ยวข้อง การแก้ข้อผิดพลาดงวดก่อนต้องแยกจากประมาณการและการเปลี่ยนกรอบบัญชี

มือกำลังเทียบใบเสร็จ ข้างเครื่องคิดเลขและโน้ตบุ๊ก ไม่ใช่ใบกำกับภาษีไทย
ภาพประกอบเนื้อหา ไม่ใช่ภาพทีมงานหรือเคสลูกค้าของบริษัทKaboompics · Pexels License

เริ่มจากสถานะกิจการ ไม่ใช่คำว่า SME

มาตรฐาน NPAEs เป็นกรอบจัดทำรายงานการเงิน ไม่ใช่สิทธิภาษีสำหรับธุรกิจขนาดเล็ก ย่อหน้า 2.1 เชื่อมขอบเขตกับผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีตามมาตรา 8 แห่งพระราชบัญญัติการบัญชี เช่น ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน บริษัทจำกัด กิจการร่วมค้าตามประมวลรัษฎากร ตลอดจนนิติบุคคลต่างประเทศซึ่งดำเนินธุรกิจในไทย โดยต้องไม่เข้าลักษณะที่ตัดออกในย่อหน้า 2.2 การดูรายได้ ทุนจดทะเบียน หรือจำนวนลูกจ้างเพียงตัวเดียวจึงตอบไม่ได้ว่าใช้ชุดนี้ได้หรือไม่

กิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะอาจมีสินทรัพย์มากกว่าธุรกิจที่ได้รับสิทธิภาษี SME ขณะที่กิจการขนาดเล็กบางแห่งอาจมีสถานะที่ต้องใช้มาตรฐานเต็ม การพิจารณาควรเก็บหลักฐานรูปแบบนิติบุคคล ลักษณะหลักทรัพย์ กระบวนการเสนอขาย และบทบาทดูแลทรัพย์สินของบุคคลภายนอกไว้ในแฟ้มประจำปี เมื่อข้อเท็จจริงเปลี่ยนต้องทบทวนกรอบอีกครั้ง ไม่ถือว่าการใช้ NPAEs ปีก่อนเป็นสิทธิถาวร

กิจการใดมีส่วนได้เสียสาธารณะ

ย่อหน้า 2.2.1 ครอบคลุมกิจการที่ตราสารทุนหรือตราสารหนี้ซื้อขายต่อประชาชน ทั้งตลาดในประเทศ ต่างประเทศ และตลาดนอกระบบตลาดหลักทรัพย์ รวมถึงกิจการที่ยื่นหรือกำลังยื่นงบต่อหน่วยงานกำกับเพื่อเสนอขายหลักทรัพย์ต่อประชาชน จึงไม่ควรรอจนซื้อขายหุ้นวันแรกแล้วจึงเริ่มตรวจกรอบ ส่วนย่อหน้า 2.2.3 ระบุบริษัทมหาชนเป็นอีกกลุ่มหนึ่งต่างหาก บริษัทมหาชนที่ไม่ได้เข้าตลาดจึงไม่กลายเป็น NPAE เพราะไม่มีราคาหุ้นในตลาด

ย่อหน้า 2.2.2 พิจารณาการดูแลสินทรัพย์ของบุคคลภายนอกในวงกว้างเป็นธุรกิจหลัก เช่น สถาบันการเงิน บริษัทประกันภัย บริษัทหลักทรัพย์ และกองทุนรวม แต่ย่อหน้า 2.3 อธิบายว่าการรับดูแลเงินลูกค้าเป็นส่วนประกอบของธุรกิจ เช่น ตัวแทนท่องเที่ยว ไม่ทำให้เข้าข่ายโดยตัวมันเอง ต้องดูเนื้อหากิจกรรมจริงและข้อกำหนดกำกับเฉพาะ ไม่ใช้คำว่า “รับเงินลูกค้า” เป็นเกณฑ์ตัดสินแบบเหมารวม

ฉบับปรับปรุง 2565 มีเรื่องใดเพิ่มในแผนที่มาตรฐาน

ฉบับปรับปรุง 2565 มี 28 บท และย่อหน้า 28.1 กำหนดใช้กับงวดที่เริ่มตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2566 ตัวเลข 2565 เป็นชื่อฉบับ ไม่ใช่คำสั่งให้แก้งบทุกงวดในปีนั้น ยกตัวอย่างรอบ 1 ตุลาคม 2565 ถึง 30 กันยายน 2566 ไม่ได้เข้าวันเริ่มใช้เพราะสิ้นงวดในปี 2566 เพียงอย่างเดียว ต้องดูวันเริ่มรอบและบทเปลี่ยนผ่านที่ใช้จริงด้วย

บทพื้นฐานประกอบด้วยขอบเขต กรอบแนวคิด การนำเสนองบ และนโยบายบัญชี ตามด้วยเงินสด ลูกหนี้ สินค้าคงเหลือ เงินลงทุน ที่ดินอาคารอุปกรณ์ สินทรัพย์ไม่มีตัวตน อสังหาริมทรัพย์เพื่อการลงทุน ต้นทุนกู้ยืม สัญญาเช่า และภาษีเงินได้ บท 16–21 ว่าด้วยประมาณการหนี้สิน เหตุการณ์หลังงวด รายได้ การขายอสังหาริมทรัพย์ สัญญาก่อสร้าง และเงินตราต่างประเทศ ส่วนบท 22–27 ครอบคลุมเกษตรกรรม เงินอุดหนุนรัฐบาล อนุพันธ์ การรวมธุรกิจ การสำรวจแร่ และสัมปทานบริการ ก่อนจบที่บทเปลี่ยนผ่าน จึงไม่ควรอาศัยคู่มือฉบับเก่าที่ขาดหัวข้อเหล่านี้

ง่ายกว่ามาตรฐานเต็ม แต่ไม่ใช่บัญชีรับจ่ายเงินสด

ย่อหน้า 4.1–4.3 กำหนดองค์ประกอบงบการเงิน โดยไม่บังคับงบกระแสเงินสด หากเลือกจัดทำต้องปฏิบัติตาม TAS 7 การไม่จัดทำงบนี้ไม่ได้ยกเว้นงบฐานะการเงิน งบกำไรขาดทุน งบแสดงการเปลี่ยนแปลงส่วนของเจ้าของ และหมายเหตุที่มาตรฐานกำหนด และไม่เกี่ยวกับการยกเว้นสอบบัญชี ซึ่งต้องพิจารณากฎหมายของรูปกิจการต่างหาก

การลดความซับซ้อนมีทั้งแนวทางวัดมูลค่าและการเปิดเผยที่เหมาะกับกลุ่มผู้ใช้ แต่ยังมีเกณฑ์คงค้าง ประมาณการ และการทดสอบมูลค่าทรัพย์สิน เช่น บท 8 ให้เทียบต้นทุนสินค้ากับมูลค่าสุทธิที่จะได้รับ ข้อความว่า NPAEs ไม่ใช้มูลค่ายุติธรรมเลยจึงไม่ถูกต้อง เพราะบทเกษตรกรรมมีทางเลือกที่เกี่ยวข้องกับมูลค่ายุติธรรม และบางเรื่องมีทางเลือกตามเงื่อนไขของบทนั้น ต้องบอกนโยบายที่เลือกและใช้ให้สม่ำเสมอ ไม่อนุมานว่ามาตรฐานแบบง่ายแปลว่าใช้ราคาซื้อกับทุกอย่างได้ตลอดไป

เริ่มใช้มาตรฐานกับแก้ข้อผิดพลาดเป็นคนละเรื่อง

การเริ่มใช้หรือเปลี่ยนกรอบต้องอ่านบท 28 และข้อกำหนดเฉพาะของรายการ ไม่ใช่ใช้ย่อหน้าแก้ข้อผิดพลาดแทนทั้งหมด หากกิจการเลือกใช้มาตรฐานเต็มตามย่อหน้า 2.4 ต้องใช้ชุดนั้นทุกฉบับอย่างสม่ำเสมอและประเมินข้อกำหนดการใช้ครั้งแรกของกรอบปลายทาง การจัดชุดข้อมูลให้บริษัทแม่ต่างประเทศเป็นงานรายงานกลุ่มอีกชั้นหนึ่ง ไม่ได้ทำให้งบตามกฎหมายไทยเปลี่ยนกรอบเอง และความประสงค์ระดมทุนยังต้องแยกว่าอยู่ในกระบวนการเสนอขายต่อประชาชนแล้วหรือเป็นเพียงแผนภายใน

ย่อหน้า 5.18 กำหนดให้แก้ย้อนหลังเมื่อข้อผิดพลาดจากงวดก่อนมีสาระสำคัญในงบฉบับแรกที่อนุมัติหลังค้นพบ โดยปรับตัวเลขเปรียบเทียบของงวดที่ผิด หรือปรับยอดต้นงวดของสินทรัพย์ หนี้สิน และส่วนของเจ้าของในงวดเปรียบเทียบแรกสุดหากผิดก่อนหน้านั้น ย่อหน้า 5.19–5.21 ให้ทางออกเมื่อทำไม่ได้ในทางปฏิบัติ: ถ้าระบุผลแต่ละงวดไม่ได้ให้เริ่มยอดเปิดของงวดแรกที่ทำได้ แต่หากแม้แต่ผลสะสมต้นงวดปัจจุบันก็กำหนดไม่ได้จึงแก้ไปข้างหน้าจากวันที่แรกสุดที่ทำได้ ต้องพิสูจน์ข้อจำกัด ไม่ใช้เพียงเหตุว่าเอกสารหาไม่สะดวก

ตัวอย่างแยกข้อผิดพลาดออกจากข้อมูลใหม่

สมมติพบก่อนอนุมัติงบปี 2569 ว่าค่าใช้จ่ายปี 2568 จำนวน 80,000 บาทตกหล่น ทั้งที่ข้อมูลมีอยู่และควรนำมาใช้ได้ หากมีสาระสำคัญและระบุผลได้ ให้นำหลักย่อหน้า 5.18 มาปรับงบเปรียบเทียบ ไม่ใช่โยนทั้งหมดเป็นค่าใช้จ่ายปี 2569 เพียงเพราะเพิ่งได้รับการตรวจพบ ส่วนผลทางภาษีต้องวิเคราะห์ปีที่รายจ่ายเป็นของจริงและหลักฐานต่างหาก การปรับกำไรสะสมทางบัญชีไม่ใช่ใบอนุญาตย้ายรายจ่ายลดภาษี

อีกกรณี เครื่องจักรมีมูลค่าตามบัญชี 240,000 บาท ไม่มีมูลค่าคงเหลือ และข้อมูลใหม่ทำให้คาดว่าจะใช้ต่อได้ 4 ปี ค่าเสื่อมในอนาคตแบบเส้นตรงจะเป็นปีละ 60,000 บาทตามข้อสมมตินี้ หากเป็นการเปลี่ยนประมาณการแท้ให้ใช้ไปข้างหน้าตามย่อหน้า 5.15 และ 5.22 ไม่รื้อค่าเสื่อมปีก่อนให้เหมือนรู้ข้อมูลนี้มาตั้งแต่ต้น ทั้งสองตัวอย่างแสดงเส้นแบ่งของเหตุผล ไม่ใช่ผลภาษีหรือข้อสรุปการสอบบัญชี และควรมีบันทึกประกอบว่าข้อมูลใดรู้ได้ในเวลาจัดทำงบเดิม

ข้อควรระวังในทางปฏิบัติ

  • •บริษัทมหาชนเข้าข่ายมีส่วนได้เสียสาธารณะแม้ยังไม่จดทะเบียนซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์
  • •กิจการที่เลือกมาตรฐานเต็มตามย่อหน้า 2.4 ต้องใช้ทุกฉบับที่เกี่ยวข้องอย่างสม่ำเสมอ ไม่เลือกเฉพาะข้อที่ให้ผลดี
  • •การเปลี่ยนอายุใช้งานจากข้อมูลใหม่เป็นประมาณการ ไม่ใช่เหตุให้ปรับย้อนหลังโดยอัตโนมัติ

คำถามที่พบบ่อยเรื่อง มาตรฐานการรายงานทางการเงินสำหรับกิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะ

ความคืบหน้าการอ่านคำถาม1/5 · 20%

ได้หากอยู่ในขอบเขตและไม่เข้ากลุ่มมีส่วนได้เสียสาธารณะตามย่อหน้า 2.2 ทุนมากไม่ใช่เหตุบังคับใช้มาตรฐานเต็มโดยตัวมันเอง แต่ต้องตรวจสถานะหลักทรัพย์และกิจกรรมหลักด้วย

คำตอบนี้ช่วยได้ไหม

แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้

ลิงก์ด้านล่างเป็นแหล่งต้นทางสำหรับประเด็นที่ระบุในคำอธิบายของแต่ละรายการ ไม่ใช่การรับรองทุกข้อความหรือผลของงานบริการ ตรวจฉบับแก้ไขและเงื่อนไขที่ตรงกับข้อเท็จจริงของกิจการประกอบเสมอ

  1. 1. มาตรฐานวิชาชีพ

    มาตรฐานรายงานการเงินฉบับที่ใช้กับกิจการซึ่งไม่มีส่วนได้เสียต่อสาธารณะ (NPAEs) (TFRS for NPAEs)

    สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์

    กรอบการรายงานที่ SME ส่วนใหญ่ใช้จัดทำงบการเงิน รวมถึงการรับรู้รายได้ สินค้าคงเหลือ และที่ดินอาคารอุปกรณ์

  2. 2. มาตรฐานวิชาชีพ

    TFRS for NPAEs ปรับปรุง 2565: บทที่ 5 นโยบายการบัญชี ประมาณการ และข้อผิดพลาด

    สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์

    5.4 นิยามข้อผิดพลาดงวดก่อน; 5.15 และ 5.22 ประมาณการใช้วิธีเปลี่ยนทันทีเป็นต้นไป; 5.18 แก้ข้อผิดพลาดที่มีสาระสำคัญย้อนหลังในงบฉบับแรกที่อนุมัติหลังพบ; 5.19–5.21 กรณีทำไม่ได้ในทางปฏิบัติ; 5.23 การเปิดเผย; 28.1 ใช้กับรอบที่เริ่มในหรือหลัง 1 ม.ค. 2566

  3. 3. มาตรฐานวิชาชีพ

    TFRS for NPAEs ปรับปรุง 2565: การนำเสนองบและลูกหนี้

    สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์

    ย่อหน้า 4.1–4.3: องค์ประกอบงบและไม่บังคับงบกระแสเงินสด; 7.1–7.9: ลูกหนี้ ค่าเผื่อ การตัดจำหน่ายและการเปิดเผย

  4. 4. มาตรฐานวิชาชีพ

    บทเกษตรกรรม 22 ของมาตรฐาน NPAEs ฉบับปรับปรุง 2565

    สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์

    22.10 ให้เลือกนโยบายราคาทุนหรือมูลค่ายุติธรรม; 22.11–22.15 แยกสินทรัพย์ชีวภาพกับผลิตผล ณ จุดเก็บเกี่ยว ส่วนพืชเพื่อให้ผลิตผลใช้บท 10 ตาม 22.1 ตรวจกรอบบัญชีและงวดที่ใช้

คำนวณต่อได้ทันทีด้วยเครื่องมือเหล่านี้

คำที่เกี่ยวข้อง