ภาษีและกรมสรรพากร
ภ.ง.ด.51(P.N.D.51)
Half-year corporate income tax return
คำนี้พบการเขียนอีกแบบว่า ภงด 51 หรือ ภ.ง.ด. 51
ภ.ง.ด.51 คือแบบภาษีเงินได้นิติบุคคลกลางรอบ ซึ่งบริษัททั่วไปใช้ครึ่งหนึ่งของกำไรสุทธิทั้งรอบที่ประมาณไว้เป็นฐานคำนวณ และนำภาษีที่จ่ายไปเครดิตปลายปี
คำตอบสั้น
ภ.ง.ด.51 (P.N.D.51) คือ แบบภาษีเงินได้นิติบุคคลกลางรอบ ซึ่งบริษัททั่วไปใช้ครึ่งหนึ่งของกำไรสุทธิทั้งรอบที่ประมาณไว้เป็นฐานคำนวณ และนำภาษีที่จ่ายไปเครดิตปลายปี
ขั้นตอนโดยสรุป
- ตรวจว่ารายการหรือธุรกรรมของคุณเข้าเงื่อนไขของคำนี้หรือไม่
- ระบุแบบยื่นและกำหนดเวลาที่เกี่ยวข้องกับกรมสรรพากร
- คำนวณยอดและบันทึกบัญชีให้ตรงกับเอกสารต้นทาง
- ยื่นผ่านระบบ e-Filing และเก็บหลักฐานการยื่นไว้
สิ่งที่ต้องเตรียม
- เอกสารต้นทาง เช่น ใบกำกับภาษี ใบเสร็จ และสัญญาที่เกี่ยวข้อง
- รายการเดินบัญชีธนาคารของงวดที่เกี่ยวข้อง
- หนังสือรับรองบริษัทและเลขประจำตัวผู้เสียภาษี
- แบบยื่นและหลักฐานการยื่นย้อนหลังที่เคยส่งไว้
ต้องการให้ทีมช่วยประเมิน? แจ้งปัญหาบัญชีหรือภาษี งวดที่เกี่ยวข้องและกำหนดส่ง เพื่อแยกสิ่งที่ต้องตรวจ เอกสารที่ต้องใช้ และขอบงานก่อนนัดหมาย
แจ้งงานที่ต้องการประเมินมาตรา 67 ทวิแยกวิธีประมาณการออกจากวิธีกำไรจริงหกเดือนแรก และให้กรอบยื่นสองเดือนหลังครึ่งแรกจบ ส่วนรอบบัญชีแรกหรือรอบเลิกกิจการที่ไม่ครบปีมีข้อยกเว้นของตัวเอง เงินเพิ่มเมื่อประมาณต่ำต้องวิเคราะห์ตามมาตรา 67 ตรี ไม่ใช่สรุปจากผลต่างบัญชีอย่างเดียว

ภาษีกลางรอบเป็นการจ่ายล่วงหน้าของปีเดียวกัน
ภ.ง.ด.51 ใช้รายงานภาษีเงินได้นิติบุคคลระหว่างรอบตามมาตรา 67 ทวิ เงินที่จ่ายไม่ใช่ภาษีอีกก้อนที่แยกขาดจากปลายปี แต่เป็นเครดิตในการคำนวณภาษีของรอบนั้นเมื่อยื่น ภ.ง.ด.50 สำหรับบริษัททั่วไปตามมาตรา 67 ทวิ (1) สิ่งที่ต้องประมาณคือกำไรสุทธิทางภาษีของทั้งรอบ แล้วนำกึ่งหนึ่งของประมาณการนั้นมาเป็นฐานคำนวณกลางรอบ จึงไม่ใช่การรวมยอดขายหกเดือนแล้วคูณอัตราภาษีตรง ๆ และไม่ใช่ภาษีจากเงินสดที่เหลือในบัญชีธนาคาร
ต้องแยกจากกรณีมาตรา 67 ทวิ (2) ซึ่งใช้กำไรสุทธิจริงของหกเดือนแรก เช่น บริษัทจดทะเบียนและกิจการการเงินที่กฎหมายระบุ ไม่ใช่ทุกบริษัทจะเลือกสลับวิธีได้ตามผลที่จ่ายน้อยกว่า ก่อนคำนวณต้องระบุประเภทผู้เสียภาษีและฐานที่กฎหมายกำหนดก่อน ถ้าบริษัททั่วไปมีรายได้ตามฤดูกาล ครึ่งปีแรกเงียบไม่ได้แปลว่าประมาณทั้งปีเป็นศูนย์ได้โดยไม่มีข้อมูลรองรับ ต้องรวมภาพธุรกิจครึ่งหลังและรายการปรับทางภาษีที่คาดหมายได้ด้วย
กำหนดสองเดือนและข้อยกเว้นรอบแรกที่สั้น
หน้าที่ยื่นและชำระตามมาตรา 67 ทวิมีกรอบสองเดือนหลังหกเดือนแรกสิ้นสุด สำหรับรอบปกติที่เริ่ม 1 มกราคม หกเดือนแรกจบ 30 มิถุนายน และกำหนดปกติอยู่วันที่ 31 สิงหาคม การนับนี้เป็นเดือน ไม่ใช่การสมมติว่าทุกสองเดือนมี 60 วัน กิจการที่เริ่มรอบเดือนอื่นต้องวางวันจากรอบของตนเอง ก่อนใช้วันจริงให้ตรวจวันหยุดและหลักเลื่อนวันสุดท้ายเป็นวันทำการถัดไปด้วย ไม่ควรจำกำหนดสิงหาคมไว้ใช้กับทุกบริษัท
วรรคท้ายของมาตรา 67 ทวิยกเว้นหน้าที่ตามวรรคหนึ่งสำหรับรอบแรกหรือรอบสุดท้ายที่สั้นกว่า 12 เดือน เช่น บริษัทตั้งใหม่เลือกปิดรอบแรกหลังเริ่มเพียงแปดเดือน แม้จะผ่านหกเดือนมาแล้วก็ต้องพิจารณาข้อยกเว้นนี้ ไม่ใช่ยื่นเพียงเพราะมีบัญชีครบหกเดือน ข้อยกเว้นดังกล่าวไม่ใช่การยกเลิกแบบประจำปี ภาษีอื่น หรือหน้าที่จัดทำงบ และไม่ควรขยายไปถึงรอบสั้นทุกกรณีโดยไม่ตรวจว่าเป็นรอบแรกหรือรอบสุดท้ายจริงหรือไม่
ประมาณกำไรทั้งรอบก่อนใช้ครึ่งหนึ่งเป็นฐาน
ประมาณการที่อธิบายได้ควรเริ่มจากผลดำเนินงานที่มีแล้วต่อด้วยรายได้และต้นทุนที่คาดว่าจะเกิดจนครบรอบ ไม่ใช่เลือกยอดภาษีที่อยากจ่ายแล้วย้อนหากำไร ต้องเปลี่ยนกำไรบัญชีให้เป็นกำไรทางภาษีตามมาตรา 65 ประกอบมาตรา 65 ทวิและ 65 ตรี เช่น แยกรายจ่ายต้องห้าม ส่วนต่างค่าเสื่อมราคา และขาดทุนทางภาษีที่ยังไม่หมดอายุ ขาดทุนสะสมทางบัญชีไม่ใช่สิทธิหักโดยอัตโนมัติ และมาตรา 65 ตรี (12) ให้กรอบขาดทุนยกมาจากห้าปีก่อนรอบปัจจุบัน
ตัวอย่างบริษัทที่ไม่ใช้สิทธิ SME ประมาณกำไรสุทธิทางภาษีทั้งรอบ 2,000,000 บาท และสมมติว่าไม่มีรายการอื่นต้องปรับ ฐานกลางรอบคือ 1,000,000 บาท คูณอัตราทั่วไป 20% ได้ 200,000 บาทก่อนเครดิตที่ใช้ได้ ตัวอย่างนี้ไม่ควรนำไปสรุปว่าทุกบริษัทจ่ายครึ่งหนึ่งของภาษีปลายปี เพราะฐานอาจเปลี่ยนและบริษัทที่ได้ชั้นอัตรา SME ต้องใช้อัตราตามฐานที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่เอาภาษีทั้งปีหารสองโดยละเลยการยกเว้นและชั้นกำไร
อัตรา SME ไม่ใช่สิทธิจากคำเรียกว่าธุรกิจเล็ก
การใช้ชั้นอัตรา SME ต้องตรวจทุนที่ชำระแล้ว ณ วันสิ้นรอบไม่เกิน 5 ล้านบาท และรายได้ขายสินค้าและบริการในรอบไม่เกิน 30 ล้านบาท ทั้งสองตัวเลขเป็นเพดานที่รวมกรณีเท่ากันด้วย นอกจากนี้ต้องย้อนดูเงื่อนไขต่อเนื่องตามมาตรการซึ่งใช้กับรอบบัญชีที่เริ่มตั้งแต่ปี 2555 เป็นต้นมาด้วย ไม่ควรนำยอดครึ่งปีที่ยังต่ำกว่า 30 ล้านบาทมาเป็นข้อยืนยันว่าทั้งรอบผ่านเกณฑ์ หรือใช้เกณฑ์จำนวนพนักงานและสินทรัพย์ของสิทธิค่าเสื่อมราคามาปะปนกับอัตราภาษี
ชั้นกำไรที่ใช้สำหรับผู้มีสิทธิเป็น 0% ถึง 300,000 บาท จากนั้น 15% เฉพาะส่วนเกิน 300,000 บาทแต่ไม่เกิน 3,000,000 บาท และ 20% สำหรับส่วนที่เลย 3,000,000 บาท หากฐานหลังใช้หลักครึ่งหนึ่งของประมาณการเท่ากับ 1,000,000 บาท ภาษีตามชั้นอัตราคือ 700,000 × 15% เท่ากับ 105,000 บาทก่อนเครดิต ตัวอย่างนี้สมมติว่าสิทธิครบแล้วและไม่มีเงื่อนไขอื่น จึงเป็นเพียงการแสดงวิธีใช้ชั้นกำไร ไม่ใช่คำยืนยันยอดชำระของกิจการใด
ต่ำกว่าจริงเกิน 25% ต้องทดสอบให้ถูกตัวหาร
มาตรา 67 ตรีเป็นบทเงินเพิ่ม ส่วนมาตรา 67 ทวิเป็นบทหน้าที่และวิธีคำนวณ สำหรับผู้ประมาณการตามมาตรา 67 ทวิ (1) ประเด็นหนึ่งคือประมาณกำไรสุทธิขาดไปเกิน 25% ของกำไรสุทธิจริงโดยไม่มีเหตุอันสมควร ต้องใช้กำไรจริงเป็นตัวหาร ไม่ใช่ยอดประมาณ ไม่ใช่ยอดขาย และไม่ใช่ส่วนต่างภาษี เงื่อนไขใช้คำว่าเกิน ดังนั้นขาดเท่ากับ 25% พอดีไม่ผ่านเกณฑ์ตัวเลขข้อนี้ แต่ไม่ได้ทำให้ความผิดหรือภาษีประเด็นอื่นหายไป
สมมติกำไรสุทธิจริงทั้งรอบ 4,000,000 บาท แต่ประมาณไว้ 3,000,000 บาท ส่วนที่ขาด 1,000,000 บาทคิดเป็น 25% จึงยังไม่ใช่เกิน 25% หากประมาณไว้ 2,900,000 บาท ส่วนขาด 1,100,000 บาทคิดเป็น 27.5% ต้องประเมินเหตุอันสมควรและองค์ประกอบอื่นต่อ เงินเพิ่มมาตรา 67 ตรีมีอัตรา 20% บนฐานภาษีตามแขนงที่กฎหมายกำหนด ไม่ใช่เอา 20% คูณกำไรที่ขาด และไม่ใช่อัตรารายเดือน กรณีไม่ยื่นกับกรณีใช้กำไรจริงตามมาตรา 67 ทวิ (2) ต้องอ่านองค์ประกอบแยก ไม่ใช้สูตรประมาณขาดแทนทั้งหมด
เหตุอันสมควร หลักฐาน และการปิดยอดปลายปี
เหตุอันสมควรต้องอธิบายด้วยข้อเท็จจริงของรอบ เช่น ข้อมูลที่มีอยู่ขณะทำประมาณการและเหตุการณ์ภายหลัง ไม่ใช่เพียงบอกว่าตั้งใจประมาณสุจริต ควรเก็บงบระหว่างกาล งบประมาณ รายการสั่งซื้อ และคำอธิบายรายการที่เปลี่ยนสาระสำคัญโดยเชื่อมกับตัวเลขภาษี เอกสารเหล่านี้ช่วยวิเคราะห์เหตุ แต่ไม่ใช่ใบรับรองว่าจะได้รับการยกเว้นเงินเพิ่ม และไม่ควรอ้างว่ามีเหตุแล้วจึงไม่ต้องยื่นแบบให้ทันกำหนด
เมื่อสิ้นรอบให้นำกำไรจริงไปจัดทำ ภ.ง.ด.50 และกระทบยอดภาษีครึ่งปีที่ชำระแล้วตามมาตรา 67 ทวิ หากคำนวณกลางรอบ 200,000 บาทแต่ยังไม่ได้ชำระ จะเรียกยอดนั้นว่าเครดิตที่จ่ายแล้วไม่ได้ การแก้ประมาณการหรือยื่นเพิ่มเติมต้องแยกผลต่อภาษีและเงินเพิ่มจากการยื่นประจำปี ส่วนสิทธิขยายเวลาออนไลน์อีก 8 วัน ณ พฤศจิกายน 2569 ต้องอยู่ในเงื่อนไขและใช้กับกำหนดเดิมที่ตกระหว่างต้นปี 2567 ถึงต้นปี 2570 (ก.พ. 2567–ม.ค. 2570) จึงไม่ถือเป็นสิทธิถาวรที่นำไปใช้กับปีถัดไปโดยไม่ตรวจประกาศ
ข้อควรระวังในทางปฏิบัติ
- •ฐานบริษัททั่วไปคือครึ่งหนึ่งของประมาณกำไรทั้งรอบ ไม่ใช่ยอดขายหกเดือน
- •ขาดเกิน 25% ต้องหารด้วยกำไรจริงและพิจารณาเหตุอันสมควร
- •เงินเพิ่ม 20% ตามมาตรา 67 ตรีไม่ใช่อัตรารายเดือน
- •รอบแรกหรือรอบสุดท้ายต่ำกว่า 12 เดือนมีข้อยกเว้นตามวรรคท้ายมาตรา 67 ทวิ
คำถามที่พบบ่อยเรื่อง ภ.ง.ด.51
หากเป็นรอบแรกจริงและยาวไม่ถึง 12 เดือน วรรคท้ายมาตรา 67 ทวิยกเว้นหน้าที่ครึ่งปีตามวรรคหนึ่ง การมีบัญชีผ่านหกเดือนไม่เปลี่ยนข้อยกเว้นนี้ แต่ยังต้องพิจารณา ภ.ง.ด.50 และหน้าที่งบการเงินของรอบแรกตามปกติ
สำหรับบริษัทที่ใช้ประมาณการ ต้องมองกำไรสุทธิทางภาษีทั้งรอบ ไม่ใช่สรุปจากขาดทุนครึ่งปีแรกเท่านั้น ถ้าคาดครึ่งหลังมีกำไรต้องรวมในประมาณการด้วย แม้สุดท้ายไม่มีภาษีก็ต้องแยกจากหน้าที่ยื่น เว้นแต่เข้าเงื่อนไขยกเว้นเฉพาะ
เกณฑ์ของแขนงประมาณการในมาตรา 67 ตรีต้องขาดเกิน 25% ของกำไรจริง การขาดพอดี 25% จึงไม่ครบองค์ประกอบตัวเลขนี้ อย่างไรก็ตามยังต้องตรวจความถูกต้องของฐาน วิธีคำนวณ และการยื่น ไม่ใช่ใช้เส้นนี้เป็นสิทธิเลือกประมาณต่ำโดยไม่มีเหตุผล
ไม่ใช่เอากำไรส่วนที่ขาดมาคูณ 20% มาตรา 67 ตรีใช้ฐานภาษีตามกรณีที่กฎหมายแยกไว้ และต้องวิเคราะห์เหตุอันสมควรสำหรับแขนงประมาณการ อัตรานี้ไม่ใช่เงินเพิ่มรายเดือนและไม่ควรเรียกปนกับเบี้ยปรับทุกชนิด
แบบประจำปีสรุปกำไรจริงทั้งรอบ แต่ไม่แทนหน้าที่กลางรอบที่มีอยู่ก่อน ต้องตรวจแยกว่าขณะนั้นมีหน้าที่ยื่นหรือได้รับยกเว้น และภาษีครึ่งปีชำระจริงเท่าใด การจ่ายปลายปีไม่ได้เป็นข้อยืนยันว่าเงินเพิ่มหรือความผิดกลางรอบหมดไป
แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
ลิงก์ด้านล่างเป็นแหล่งต้นทางสำหรับประเด็นที่ระบุในคำอธิบายของแต่ละรายการ ไม่ใช่การรับรองทุกข้อความหรือผลของงานบริการ ตรวจฉบับแก้ไขและเงื่อนไขที่ตรงกับข้อเท็จจริงของกิจการประกอบเสมอ
1. ประมวลกฎหมาย
มาตรา 67 ตรี: ประมาณการกำไรขาดและเงินเพิ่มกรมสรรพากร
แยกไม่ยื่น ประมาณการตาม67ทวิ(1)ขาดเกิน25%โดยไม่มีเหตุอันสมควร และกรณี67ทวิ(2); ตรวจประกาศตามรอบจริง
2. ประมวลกฎหมาย
มาตรา 67 ทวิ วรรคท้าย: รอบสุดท้ายที่น้อยกว่าสิบสองเดือนกรมสรรพากร
ยกเว้นหน้าที่ยื่นและชำระตามวรรคหนึ่งสำหรับรอบแรกหรือรอบสุดท้ายที่น้อยกว่าสิบสองเดือน; วันหยุดบันทึกไม่พิสูจน์รอบสุดท้ายและไม่ยกเว้นหน้าที่ภาษีอื่น
3. ประมวลกฎหมาย
มาตรา 67 ทวิ: เครดิตภาษีครึ่งปีที่ชำระกรมสรรพากร
ภาษีที่ชำระตามวรรคหนึ่งเป็นเครดิตในการคำนวณตามมาตรา 68; ตรวจการชำระและรอบ ไม่ใช่ยอดประมาณการหรือคำรับรองคืนเงิน
4. แนวปฏิบัติ
กรมสรรพากร: กำหนดยื่นภาษีเงินได้นิติบุคคลกรมสรรพากร
ภ.ง.ด.51 ภายในสองเดือนหลังสิ้นหกเดือนแรก และ ภ.ง.ด.50 ภายใน 150 วันหลังวันสุดท้ายของรอบบัญชี
5. แนวปฏิบัติ
กรมสรรพากร: อัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลและเกณฑ์ SMEกรมสรรพากร
เกณฑ์ทุนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาท และรายได้ขายสินค้าและบริการไม่เกิน 30 ล้านบาท; กำไรสุทธิไม่เกิน 300,000 บาทยกเว้น ส่วนเกินถึง 3 ล้านบาทเสีย 15% และส่วนที่เกินเสีย 20%
6. ประกาศ
กระทรวงการคลัง: ขยายกำหนดยื่นออนไลน์ถึง 31 มกราคม 2570กรมสรรพากร
เพิ่มแปดวันแก่แบบและการชำระออนไลน์ที่เข้าเงื่อนไขช่วง 1 กุมภาพันธ์ 2567–31 มกราคม 2570 ไม่ใช่กำหนดใหม่ถาวรทุกช่องทาง
คำนวณต่อได้ทันทีด้วยเครื่องมือเหล่านี้
- เครื่องคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล (ภ.ง.ด.50)ภาษี = ผลรวมของกำไรแต่ละขั้น × อัตราของขั้นนั้น
- เครื่องคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT 7%)VAT = ฐานภาษี × 7% · ฐานภาษี (กรณีรวมใน) = ยอดรวม × 100 ÷ 107
- เครื่องคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่าย (ภ.ง.ด.3 / ภ.ง.ด.53)ภาษีหัก = ฐานก่อน VAT × อัตรา · จ่ายสุทธิ = ฐาน + VAT − ภาษีหัก
คำที่เกี่ยวข้อง
- ภ.ง.ด.50ภ.ง.ด.50 คือแบบภาษีเงินได้นิติบุคคลประจำรอบบัญชีที่สรุปกำไรทางภาษี ภาษีทั้งรอบ และเครดิต โดยมีกำหนดปกติ 150 วันหลังปิดรอบ
- ภาษีเงินได้นิติบุคคลภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับบริษัททั่วไปคำนวณจากกำไรสุทธิทางภาษี อัตราปกติ 20% ส่วนผู้ผ่านเงื่อนไข SME ใช้ชั้นกำไรยกเว้น 15% และ 20%
- ภ.ง.ด.53ภ.ง.ด.53 คือแบบนำส่งภาษีหัก ณ ที่จ่ายเมื่อผู้รับเงินเป็นนิติบุคคลไทย (บริษัทหรือห้างที่จดทะเบียน)ที่เข้าเงื่อนไขกฎหมาย โดยต้องแยกประเภทเงินได้และฐานการหักก่อนเลือกแบบ
- ภ.ง.ด.3ภ.ง.ด.3 คือแบบนำส่งภาษีหัก ณ ที่จ่ายสำหรับเงินจ่ายให้บุคคลธรรมดาที่เข้าเงื่อนไขกฎหมาย โดยต้องแยกประเภทเงินได้และฐานการหักก่อนเลือกแบบ
- ภ.ง.ด.91ภ.ง.ด.91 คือแบบสรุปภาษีเงินได้บุคคลธรรมดารายปีสำหรับผู้มีเงินได้จากการจ้างแรงงานตามมาตรา 40(1) ประเภทเดียว โดยพิจารณาหน้าที่ตามเกณฑ์เงินได้ก่อนหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน
- ภ.พ.30ภ.พ.30 คือแบบแสดงรายการ VAT ของผู้ประกอบการจดทะเบียนสำหรับแต่ละเดือนภาษี ใช้แสดงยอดขาย ภาษีขาย ภาษีซื้อที่หักได้ และผลเป็นภาษีชำระหรือเครดิต โดยยังต้องยื่นแม้เดือนนั้นไม่มีการขาย
- จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มการจดทะเบียน VAT คือการเข้าสู่ระบบภาษีมูลค่าเพิ่มของผู้ประกอบการ โดยกิจการในบังคับที่มีรายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปีต้องยื่นคำขอภายใน 30 วันจากวันที่เกินเกณฑ์
- ใบกำกับภาษีใบกำกับภาษีคือหลักฐาน VAT ที่ผู้มีสิทธิออกให้เมื่อเกิดความรับผิดทางภาษี โดยแบบเต็มรูปต้องมีรายการตามมาตรา 86/4 และข้อความเพิ่มเติมที่กฎหมายกำหนด