ภาษีและกรมสรรพากร
จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม(Phor.Phor.01)
VAT registration
คำนี้พบการเขียนอีกแบบว่า จด VAT หรือ จดแวต หรือ ภ.พ.01 หรือ ภพ 01
การจดทะเบียน VAT คือการเข้าสู่ระบบภาษีมูลค่าเพิ่มของผู้ประกอบการ โดยกิจการในบังคับที่มีรายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปีต้องยื่นคำขอภายใน 30 วันจากวันที่เกินเกณฑ์
คำตอบสั้น
จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (Phor.Phor.01) คือ การเข้าสู่ระบบภาษีมูลค่าเพิ่มของผู้ประกอบการ โดยกิจการในบังคับที่มีรายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปีต้องยื่นคำขอภายใน 30 วันจากวันที่เกินเกณฑ์
ขั้นตอนโดยสรุป
- ตรวจว่ารายการหรือธุรกรรมของคุณเข้าเงื่อนไขของคำนี้หรือไม่
- ระบุแบบยื่นและกำหนดเวลาที่เกี่ยวข้องกับกรมสรรพากร
- คำนวณยอดและบันทึกบัญชีให้ตรงกับเอกสารต้นทาง
- ยื่นผ่านระบบ e-Filing และเก็บหลักฐานการยื่นไว้
สิ่งที่ต้องเตรียม
- เอกสารต้นทาง เช่น ใบกำกับภาษี ใบเสร็จ และสัญญาที่เกี่ยวข้อง
- รายการเดินบัญชีธนาคารของงวดที่เกี่ยวข้อง
- หนังสือรับรองบริษัทและเลขประจำตัวผู้เสียภาษี
- แบบยื่นและหลักฐานการยื่นย้อนหลังที่เคยส่งไว้
ต้องการให้ทีมช่วยประเมิน? แจ้งปัญหาบัญชีหรือภาษี งวดที่เกี่ยวข้องและกำหนดส่ง เพื่อแยกสิ่งที่ต้องตรวจ เอกสารที่ต้องใช้ และขอบงานก่อนนัดหมาย
แจ้งงานที่ต้องการประเมินบุคคลธรรมดาและนิติบุคคลต่างจด VAT ได้เมื่อเข้าเงื่อนไข กิจการขนาดย่อมบางกรณีเลือกจดได้ก่อนเกินเกณฑ์ แต่ไม่ใช่ทุกกิจการยกเว้นจะเลือกได้ สถานประกอบการต้องผ่านหลักฐานและข้อจำกัด และผู้จดทะเบียนต้องยื่นรายเดือนแม้ไม่มียอดขาย

จด VAT เป็นสถานะทางภาษี ไม่ใช่จดบริษัท
การจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มทำให้ผู้ประกอบการเข้าสู่หน้าที่ของระบบ VAT ตามกิจกรรมและวันที่มีผล ไม่ใช่ขั้นตอนเดียวกับการตั้งนิติบุคคล ผู้ประกอบการบุคคลธรรมดาที่ขายสินค้าหรือบริการอยู่ในบังคับ VAT ก็จดได้ และเมื่อเข้าเงื่อนไขบังคับก็ต้องดำเนินการเช่นเดียวกัน จึงไม่ต้องตั้งบริษัทก่อนเพียงเพื่อมีสิทธิยื่นคำขอจด VAT
ก่อนนับยอดรายรับต้องจำแนกว่ารายการขายเสีย VAT ได้รับยกเว้น หรืออยู่นอกขอบเขต บางกิจการได้รับยกเว้นตามมาตรา 81 แม้ยอดสูง ขณะที่กิจการขายสินค้าทั่วไปอาจอยู่ในระบบเมื่อพ้นเกณฑ์กิจการขนาดย่อม การเป็นบุคคลธรรมดา บริษัท หรือขายผ่านแพลตฟอร์มไม่ใช่คำตอบแทนการตรวจลักษณะกิจกรรม และกำไรสุทธิไม่ใช่ตัวเลขที่ใช้แทนฐานรายรับเพื่อทดสอบเกณฑ์
เกิน 1.8 ล้านบาทเมื่อใด เริ่มนับสามสิบวันอย่างไร
สำหรับกิจการในบังคับทั่วไป เกณฑ์รายรับคือเกิน 1,800,000 บาทต่อปี ไม่ใช่มีกำไรเกินจำนวนนี้ และไม่ใช่ยอดเท่ากับเกณฑ์แล้วถือว่าเกิน มาตรา 85/1(1)(ก) กำหนดให้ยื่นคำขอภายในสามสิบวันจากวันที่ฐานภาษีเกินเกณฑ์ จึงต้องติดตามยอดสะสมระหว่างปี ไม่รอผู้ทำบัญชีสรุปงบหรือรอวันที่ลูกค้ารายใหญ่ร้องขอใบกำกับเต็มรูป
ตัวอย่างกิจการมีฐานสะสม 1,790,000 บาท แล้วขายเพิ่ม 20,000 บาทวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 ทำให้ยอดเป็น 1,810,000 บาท วันเกินเกณฑ์คือวันที่ 10 พฤศจิกายน เมื่อนับเพิ่มสามสิบวัน วันสุดท้ายตามตัวอย่างคือ 10 ธันวาคม 2569 ตัวอย่างนี้แสดงกำหนดยื่นคำขอ ไม่ได้วินิจฉัยวันเกิดภาษี ยอดภาษีย้อนหลัง หรือผลรับจด ซึ่งต้องใช้รายละเอียดรายการและกฎสถานะประกอบ
สมัครใจได้ แต่ไม่ใช่ทุกกิจการยกเว้นเลือกได้
กิจการขนาดย่อมที่ได้รับยกเว้นตามมาตรา 81/1 อาจเลือกเสีย VAT ตามมาตรา 81/3 และยื่นคำขอตามมาตรา 85/1(2) การที่ลูกค้าอยากได้ใบกำกับเป็นเหตุผลทางธุรกิจ ไม่ใช่เงื่อนไขทางกฎหมายที่ทำให้ใครก็จดได้ ต้องตรวจคุณสมบัติ การแจ้งเลือก และช่วงยื่นคำขอ โดยกรณีแจ้งเลือกตามมาตรา 81/3 มีกรอบยื่นจดสามสิบวันจากวันแจ้งเลือกต่างจากนาฬิกาเมื่อยอดเกินเกณฑ์
กิจการที่ได้รับยกเว้นอย่างอื่นไม่ได้มีสิทธิเลือกทั้งหมด กฎหมายระบุสินค้าตามมาตรา 81(1)(ก)–(ฉ) และกิจการตามพระราชกฤษฎีกาที่เกี่ยวข้องไว้เป็นกลุ่มเฉพาะ จึงต้องดูฐานยกเว้นของตนก่อน การสมัครใจยังทำให้มีภาระออกเอกสาร รายงาน และยื่นแบบต่อเนื่อง แม้ยอดขายภายหลังลดลงก็ไม่ควรหยุดหน้าที่เองหรือถือว่าสถานะสิ้นสุดอัตโนมัติ
ภ.พ.01 กับ ภ.พ.20 และวันที่มีผลเป็นคนละเรื่อง
ภ.พ.01 เป็นคำขอจดทะเบียน ส่วน ภ.พ.20 เป็นใบทะเบียน ไม่ควรใช้ชื่อสองแบบแทนกันหรือถือว่าการมีเลขผู้เสียภาษีทำให้จด VAT แล้ว ประกาศอธิบดีฯ ฉบับที่ 57 ข้อ 8(1) ผูกสถานะกับวันที่เจ้าพนักงานรับคำขอที่ครบถ้วน โดยมีข้อยกเว้นสำคัญเมื่อไม่ออกใบทะเบียนด้วยเหตุตามข้อ 6 วรรคสาม ซึ่งถือว่าไม่เคยเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียน วันที่ผู้มีอำนาจลงนามใบทะเบียนก็เป็นอีกวันที่ต้องแยกไว้
จึงไม่ควรสรุปว่าส่งเอกสารออนไลน์แล้วออกใบกำกับได้ทันทีในทุกกรณี หรือว่าต้องรอวันที่ได้รับกระดาษจริงเสมอ ต้องตรวจวันที่รับคำขอครบและผลพิจารณาตามหลักเกณฑ์ ผู้ไม่มีสิทธิออกเอกสารภาษีอาจต้องรับผิด VAT ที่แสดงตามมาตรา 86/13 การพิมพ์คำว่าใบกำกับภาษีลงในใบเรียกเก็บเองไม่ทำให้กลายเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียน
สถานที่จริง บ้านเช่า และ virtual office ต้องผ่านกฎใด
เมื่อใช้บ้านหรือสถานที่ของผู้อื่น ประกาศฉบับที่ 57 ข้อ 5(5) กำหนดหลักฐาน เช่น ป้ายชื่อที่เปิดเผย แผนที่ ภาพถ่าย และสัญญาเช่าที่ระบุเจ้าของ หรือหนังสือยินยอมเมื่อใช้โดยไม่มีค่าตอบแทน หากเป็นอาคารชุดต้องมีหนังสือผู้จัดการนิติบุคคลรับรองว่าอยู่ในพื้นที่ประกอบการค้า หลักฐานเช่าหรือหนังสือยินยอมจึงเป็นส่วนประกอบ ไม่ใช่คำรับรองว่าสถานที่ทุกแบบจะใช้จดได้
คำว่า virtual office เป็นชื่อรูปแบบบริการ ไม่ใช่ข้อยกเว้นจากการมีสถานประกอบการจริง ข้อ 6 วรรคสามมีเหตุไม่ออกใบทะเบียนเมื่อไม่มีสถานที่จริง หรือใช้สำนักงานบัญชีของผู้อื่นเป็นสถานประกอบการ รวมถึงสำนักงานอีกประเภทที่ประกาศระบุ โดยมีข้อยกเว้นสำหรับตัวแทนผู้ประกอบการต่างประเทศตามเงื่อนไข การมีสัญญารับจดหมายหรือได้รับจดที่อยู่กับหน่วยงานอื่นไม่ลบเหตุปฏิเสธเหล่านี้ ต้องตรวจการใช้งานจริงและที่ตั้งเฉพาะราย
หลังจดแล้วมีหน้าที่ต่อเนื่อง ไม่ใช่แค่ได้ใบกำกับ
เมื่อเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียนต้องออกเอกสารให้ตรงกับจุดเกิดภาษี จัดทำรายงาน และยื่น ภ.พ.30 รายเดือนแม้เดือนไม่มีขายตามมาตรา 83 โดยทั่วไปแยกสถานประกอบการ เว้นแต่ได้รับอนุมัติยื่นรวม การคำนวณใช้ภาษีขายหักเฉพาะภาษีซื้อที่มีสิทธิ ไม่ใช่หักค่าใช้จ่ายทั้งหมดจากรายรับแล้วคูณ VAT การไม่มีผลกำไรจึงไม่แปลว่าไม่มีหน้าที่ด้านภาษีมูลค่าเพิ่ม
การเปลี่ยนที่ตั้ง เพิ่มสาขา หรือเลิกกิจการมีการแจ้งและกระบวนการเฉพาะ ไม่ควรถือว่าข้อมูลที่แก้กับทะเบียนบริษัทแก้ VAT ให้แล้วโดยอัตโนมัติ หากพลาดกำหนดจดต้องตรวจภาษี เบี้ยปรับ และเงินเพิ่มจากข้อเท็จจริง ไม่สรุปเป็นค่าปรับตายตัวจากยอดรายรับเพียงตัวเดียว การยื่นคำขอให้ถูกต้องกับการได้รับจดเป็นคนละผลลัพธ์ และสิทธิภาษีซื้อของลูกค้าก็ต้องอาศัยเอกสารกับเงื่อนไขของลูกค้าเอง
ข้อควรระวังในทางปฏิบัติ
- •รายรับเกินเกณฑ์ ไม่ใช่กำไรเกินเกณฑ์ เป็นตัวทดสอบทั่วไป
- •ภ.พ.01 เป็นคำขอ ส่วน ภ.พ.20 เป็นใบทะเบียน
- •การมีสัญญาเช่าไม่ยืนยันว่าจะได้รับใบทะเบียน VAT
- •บุคคลธรรมดาไม่ต้องตั้งบริษัทเพียงเพื่อขอจด VAT
คำถามที่พบบ่อยเรื่อง จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม
บุคคลธรรมดาที่ประกอบกิจการเข้าเกณฑ์จดได้ ไม่จำเป็นต้องเป็นบริษัท หากเป็นกิจการในบังคับและรายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปีต้องตรวจหน้าที่ยื่นตามมาตรา 85/1 เช่นเดียวกัน ภาษีเงินได้ของบุคคลกับหน้าที่ VAT เป็นคนละเรื่อง
เกณฑ์ทั่วไปใช้คำว่าเกิน จึงต้องแยกยอดเท่ากับ 1,800,000 บาทจากยอดที่ข้ามจำนวนนี้ ทั้งนี้ต้องจัดประเภทรายรับและกิจการให้ถูกก่อน หากมีธุรกรรมถัดไปทำให้เกิน วันนั้นเป็นจุดเริ่มนาฬิกาสามสิบวันตามมาตรา 85/1(1)(ก)
กิจการขนาดย่อมที่เข้าเงื่อนไขอาจเลือกเข้าระบบตามมาตรา 81/3 ได้ แต่คำขอลูกค้าไม่ใช่สิทธิทางกฎหมายโดยตัวมันเอง ต้องตรวจประเภทกิจการและดำเนินการแจ้งเลือกกับยื่นคำขอตามกำหนด หลังจดแล้วหน้าที่รายเดือนยังมีแม้ยอดขายน้อย
สัญญาเพียงอย่างเดียวไม่ยืนยันผล ต้องมีสถานที่จริงและไม่ติดเหตุไม่ออกใบทะเบียนตามประกาศฉบับที่ 57 ข้อ 6 วรรคสาม อีกทั้งต้องเตรียมเอกสารตามลักษณะสถานที่ในข้อ 5(5) การได้รับจดที่อยู่กับหน่วยงานอื่นไม่ใช่การอนุมัติ VAT
การไม่มีขายไม่ทำให้หน้าที่ยื่นของผู้จดทะเบียนตามมาตรา 83 หายไป ต้องแยกการพักกิจการออกจากการยกเลิกทะเบียนตามกระบวนการ หากต้องการออกจากระบบให้ตรวจเงื่อนไขและผลของการเลิกหรือถอนทะเบียน ไม่หยุดยื่นเองจากยอดรายรับศูนย์
แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
ลิงก์ด้านล่างเป็นแหล่งต้นทางสำหรับประเด็นที่ระบุในคำอธิบายของแต่ละรายการ ไม่ใช่การรับรองทุกข้อความหรือผลของงานบริการ ตรวจฉบับแก้ไขและเงื่อนไขที่ตรงกับข้อเท็จจริงของกิจการประกอบเสมอ
1. ประมวลกฎหมาย
กรมสรรพากร: มาตรา 85–85/1 การจดทะเบียน VATกรมสรรพากร
แยกการสมัครก่อนเริ่มกิจการจากหน้าที่ยื่นคำขอภายใน 30 วันเมื่อฐานภาษีเกินเกณฑ์; ต้องตรวจคุณสมบัติและข้อยกเว้นของกิจกรรมด้วย
2. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากร มาตรา 81/3 และ 85/1(2): แจ้งเลือกเข้าระบบ VAT ของกิจการที่ได้รับยกเว้นกรมสรรพากร
สินค้าตามมาตรา 81(1)(ก)–(ฉ) กิจการขนาดย่อมตามมาตรา 81/1 และกิจการตามพระราชกฤษฎีกา แจ้งเลือกได้ แล้วยื่นคำขอจดภายในสามสิบวันนับแต่วันแจ้ง; การเลือกไม่ใช่การอนุมัติจดทะเบียน
3. ประกาศ
ประกาศอธิบดีฯ VAT ฉบับที่ 57 ข้อ 5(5): เอกสารสถานที่เมื่อใช้ที่อยู่อาศัยหรือสถานที่ของผู้อื่นกรมสรรพากร
ป้ายชื่อในที่เปิดเผย หนังสือรับรองผู้จัดการนิติบุคคลอาคารชุดว่าอยู่ในพื้นที่ประกอบการค้า สัญญาเช่าที่ระบุชื่อและที่อยู่เจ้าของ หรือหนังสือยินยอมเมื่อใช้โดยไม่มีค่าตอบแทน แผนที่และภาพถ่าย; ครบเอกสารไม่ใช่การอนุมัติ
4. ประกาศ
ประกาศอธิบดีฯ VAT ฉบับที่ 57 ข้อ 6 วรรคสาม: กรณีไม่ออกใบทะเบียนกรมสรรพากร
เอกสารเท็จ ตัวแทนเชิด ไม่มีสถานประกอบการจริง ใช้สำนักงานกฎหมายหรือสำนักงานบัญชีของผู้อื่น (เว้นตัวแทนผู้ประกอบการต่างประเทศ) ไม่ได้ขายสินค้าหรือให้บริการจริง หรือเคยถูกเพิกถอนด้วยเหตุเดียวกัน
5. ประกาศ
ประกาศอธิบดีฯ VAT ฉบับที่ 57 ข้อ 8: วันที่เป็นผู้ประกอบการจดทะเบียนกรมสรรพากร
วันที่เจ้าพนักงานรับคำขอที่ครบถ้วน เว้นแต่ไม่ออกใบเพราะเหตุตามข้อ 6 วรรคสาม ซึ่งถือว่าไม่เคยเป็นผู้จดทะเบียน; วันออกใบคือวันที่ผู้มีอำนาจลงนาม
6. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากร: มาตรา 83 หน้าที่ยื่นแบบ VATกรมสรรพากร
หน้าที่ยื่นรายเดือนแม้ไม่มีการขาย และหลักการยื่นแยกสถานประกอบการ; การขออนุมัติยื่นรวมและสิทธิขยายเวลาต้องตรวจตามกรณี
คำนวณต่อได้ทันทีด้วยเครื่องมือเหล่านี้
- เครื่องคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT 7%)VAT = ฐานภาษี × 7% · ฐานภาษี (กรณีรวมใน) = ยอดรวม × 100 ÷ 107
- เครื่องคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่าย (ภ.ง.ด.3 / ภ.ง.ด.53)ภาษีหัก = ฐานก่อน VAT × อัตรา · จ่ายสุทธิ = ฐาน + VAT − ภาษีหัก
- เครื่องคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล (ภ.ง.ด.50)ภาษี = ผลรวมของกำไรแต่ละขั้น × อัตราของขั้นนั้น
คำที่เกี่ยวข้อง
- ภ.พ.30ภ.พ.30 คือแบบแสดงรายการ VAT ของผู้ประกอบการจดทะเบียนสำหรับแต่ละเดือนภาษี ใช้แสดงยอดขาย ภาษีขาย ภาษีซื้อที่หักได้ และผลเป็นภาษีชำระหรือเครดิต โดยยังต้องยื่นแม้เดือนนั้นไม่มีการขาย
- ใบกำกับภาษีใบกำกับภาษีคือหลักฐาน VAT ที่ผู้มีสิทธิออกให้เมื่อเกิดความรับผิดทางภาษี โดยแบบเต็มรูปต้องมีรายการตามมาตรา 86/4 และข้อความเพิ่มเติมที่กฎหมายกำหนด
- ภาษีซื้อและภาษีขายภาษีขายคือ VAT จากรายการขาย ส่วนภาษีซื้อคือ VAT จากรายการซื้อหรือนำเข้า โดยผู้จดทะเบียนหักได้เฉพาะภาษีซื้อที่ผ่านเงื่อนไขเพื่อคำนวณภาษีรายเดือน
- ภ.ง.ด.50ภ.ง.ด.50 คือแบบภาษีเงินได้นิติบุคคลประจำรอบบัญชีที่สรุปกำไรทางภาษี ภาษีทั้งรอบ และเครดิต โดยมีกำหนดปกติ 150 วันหลังปิดรอบ
- ภ.ง.ด.51ภ.ง.ด.51 คือแบบภาษีเงินได้นิติบุคคลกลางรอบ ซึ่งบริษัททั่วไปใช้ครึ่งหนึ่งของกำไรสุทธิทั้งรอบที่ประมาณไว้เป็นฐานคำนวณ และนำภาษีที่จ่ายไปเครดิตปลายปี
- ภ.ง.ด.53ภ.ง.ด.53 คือแบบนำส่งภาษีหัก ณ ที่จ่ายเมื่อผู้รับเงินเป็นนิติบุคคลไทย (บริษัทหรือห้างที่จดทะเบียน)ที่เข้าเงื่อนไขกฎหมาย โดยต้องแยกประเภทเงินได้และฐานการหักก่อนเลือกแบบ
- ภ.ง.ด.3ภ.ง.ด.3 คือแบบนำส่งภาษีหัก ณ ที่จ่ายสำหรับเงินจ่ายให้บุคคลธรรมดาที่เข้าเงื่อนไขกฎหมาย โดยต้องแยกประเภทเงินได้และฐานการหักก่อนเลือกแบบ
- ภ.ง.ด.91ภ.ง.ด.91 คือแบบสรุปภาษีเงินได้บุคคลธรรมดารายปีสำหรับผู้มีเงินได้จากการจ้างแรงงานตามมาตรา 40(1) ประเภทเดียว โดยพิจารณาหน้าที่ตามเกณฑ์เงินได้ก่อนหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน
- e-Tax Invoice & e-Receipte-Tax Invoice และ e-Receipt คือใบกำกับภาษีและใบรับที่จัดทำเป็นข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ตามหลักเกณฑ์กรมสรรพากร โดยขอบเขตเอกสารขึ้นอยู่กับวิธีที่ได้รับสิทธิ