ภาษีและกรมสรรพากร
ภ.ง.ด.53(P.N.D.53)
Withholding tax return for companies
คำนี้พบการเขียนอีกแบบว่า ภงด 53 หรือ ภ.ง.ด. 53
ภ.ง.ด.53 คือแบบนำส่งภาษีหัก ณ ที่จ่ายเมื่อผู้รับเงินเป็นนิติบุคคลไทย (บริษัทหรือห้างที่จดทะเบียน)ที่เข้าเงื่อนไขกฎหมาย โดยต้องแยกประเภทเงินได้และฐานการหักก่อนเลือกแบบ
คำตอบสั้น
ภ.ง.ด.53 (P.N.D.53) คือ แบบนำส่งภาษีหัก ณ ที่จ่ายเมื่อผู้รับเงินเป็นนิติบุคคลไทย (บริษัทหรือห้างที่จดทะเบียน)ที่เข้าเงื่อนไขกฎหมาย โดยต้องแยกประเภทเงินได้และฐานการหักก่อนเลือกแบบ
ขั้นตอนโดยสรุป
- ตรวจว่ารายการหรือธุรกรรมของคุณเข้าเงื่อนไขของคำนี้หรือไม่
- ระบุแบบยื่นและกำหนดเวลาที่เกี่ยวข้องกับกรมสรรพากร
- คำนวณยอดและบันทึกบัญชีให้ตรงกับเอกสารต้นทาง
- ยื่นผ่านระบบ e-Filing และเก็บหลักฐานการยื่นไว้
สิ่งที่ต้องเตรียม
- เอกสารต้นทาง เช่น ใบกำกับภาษี ใบเสร็จ และสัญญาที่เกี่ยวข้อง
- รายการเดินบัญชีธนาคารของงวดที่เกี่ยวข้อง
- หนังสือรับรองบริษัทและเลขประจำตัวผู้เสียภาษี
- แบบยื่นและหลักฐานการยื่นย้อนหลังที่เคยส่งไว้
ต้องการให้ทีมช่วยประเมิน? แจ้งปัญหาบัญชีหรือภาษี งวดที่เกี่ยวข้องและกำหนดส่ง เพื่อแยกสิ่งที่ต้องตรวจ เอกสารที่ต้องใช้ และขอบงานก่อนนัดหมาย
แจ้งงานที่ต้องการประเมินผู้จ่ายใช้ ภ.ง.ด.53 แสดงเงินได้และภาษีที่หักจากบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลในประเทศตามขอบเขตที่กำหนด ค่าเช่าและค่าบริการที่เข้าเกณฑ์มักใช้อัตราปกติร้อยละ 5 และร้อยละ 3 ตามลำดับ แต่ไม่ใช่อัตราสำหรับทุกธุรกรรม ต้องแยก e-Filing ออกจาก e-Withholding Tax และตรวจเงื่อนไขอัตราลดตามวันจ่าย

ภ.ง.ด.53 เป็นแบบของผู้จ่าย ไม่ใช่ภาษีสุดท้ายของผู้รับ
ภ.ง.ด.53 ใช้รายงานและนำส่งภาษีที่หักไว้เมื่อจ่ายเงินแก่นิติบุคคลไทยตามฐานกฎหมายที่เกี่ยวข้อง การหัก ณ ที่จ่ายเป็นกลไกเก็บภาษีล่วงหน้า จึงต้องแยกยอดเงินได้เต็มจำนวน ภาษีที่กันไว้ และเงินสุทธิที่โอนให้ผู้รับ ไม่ควรถือว่าจำนวนที่เหลือหลังหักเป็นรายได้ทั้งหมด หรือถือว่าอัตราที่หักคืออัตราภาษีสุดท้ายของผู้รับโดยอัตโนมัติ
ฐานหน้าที่สำคัญสำหรับรายการในประเทศอยู่ที่มาตรา 3 เตรสและคำสั่งกรมสรรพากร ท.ป.4/2528 ซึ่งกำหนดผู้จ่าย ผู้รับ และประเภทเงินได้เป็นรายข้อ ต้องตรวจครบทั้งสามองค์ประกอบก่อนเลือกอัตรา การที่ใบแจ้งหนี้มีช่องภาษีหัก ณ ที่จ่ายไม่ได้สร้างหน้าที่ขึ้นเอง และการไม่แสดงช่องนี้ก็ไม่ได้ลบหน้าที่ซึ่งกฎหมายกำหนดไว้ ควรอ่านเงื่อนไขของรายการแทนการใช้แบบฟอร์มใบแจ้งหนี้เป็นข้อยุติ
ผู้รับเป็นนิติบุคคล: แบบไม่ได้เลือกจากผู้จ่าย
บริษัทที่จ่ายเงินไม่ได้ใช้ ภ.ง.ด.53 กับผู้รับทุกรายเพียงเพราะผู้จ่ายเป็นบริษัท ต้องตรวจสถานะของคู่สัญญาซึ่งเป็นผู้มีสิทธิรับเงินก่อน เช่น ผู้ให้เช่าอาคารเป็นบุคคลธรรมดากับบริษัทให้เช่าอาคารอาจใช้คนละแบบ แม้ทรัพย์สินและอัตราปกติใกล้เคียงกัน การจ่ายเข้าบัญชีของผู้จัดการหรือผู้รับมอบอำนาจไม่ใช่เหตุเปลี่ยนสถานะผู้มีเงินได้ตามสัญญา
ต้องระวังคำว่านิติบุคคลไม่ใช่อัตราและแบบเดียวสำหรับทุกองค์กร มูลนิธิ สมาคม หน่วยงานที่มีข้อยกเว้น และบริษัทต่างประเทศที่ไม่ได้ประกอบกิจการในไทยต้องตรวจบทเฉพาะ ไม่ควรนำอัตราบริการของบริษัทในประเทศไปครอบทั้งหมด การจ่ายให้บริษัทต่างประเทศอาจต้องพิจารณามาตรา 70 และ ภ.ง.ด.54 รวมถึงข้อเท็จจริงและอนุสัญญาที่เกี่ยวข้อง แทนการใช้ ภ.ง.ด.53 โดยอัตโนมัติ
ค่าเช่า ค่าบริการ และวิชาชีพ: อัตราต้องผูกกับข้อกฎหมาย
ค่าเช่าทรัพย์สินทั่วไปที่อยู่ในเงื่อนไขข้อ 6 ของ ท.ป.4/2528 ใช้อัตราปกติร้อยละ 5 สำหรับผู้รับประเภทที่กำหนด ส่วนค่าจ้างทำของตามข้อ 8 และบริการที่เข้าเกณฑ์ข้อ 12/1 พบอัตราปกติร้อยละ 3 ได้บ่อย แต่คำว่าบริการบนใบแจ้งหนี้ไม่พอ ต้องอ่านลักษณะงานและข้อยกเว้น เช่น การซื้อสินค้าตามปกติไม่ใช่การจ้างบริการทุกครั้ง และสัญญาที่รวมของกับงานต้องพิจารณาสาระจริง
ค่าวิชาชีพอิสระตามมาตรา 40(6) ต้องพิจารณาข้อ 7 โดยอัตราปกติสำหรับผู้รับในข้อ 7(1) คือร้อยละ 3 ไม่ใช่ว่าผู้รับทุกคนที่มีทักษะเฉพาะจะเป็นวิชาชีพอิสระตามมาตรานี้ ขณะที่เกณฑ์หนึ่งพันบาทตามข้อ 12/7 ใช้กับรายการที่อยู่ในคำสั่งและดูยอดตามสัญญา จึงไม่ควรแบ่งงวดต่ำกว่าหนึ่งพันบาทแล้วสรุปว่าไม่ต้องหัก ทั้งต้องตรวจมาตรการตามวันที่จ่ายก่อนใช้ผลคำนวณจริง
ตัวอย่างแยกเงินได้ ภาษี และเงินสุทธิ
สมมติผู้จ่ายและผู้รับเข้าเงื่อนไขครบ เป็นบริการในประเทศที่ใช้อัตราปกติร้อยละ 3 ฐานเงินได้ 20,000 บาท โดยตัวอย่างนี้ไม่มีภาษีมูลค่าเพิ่มหรือข้อตกลงออกภาษีแทน ภาษีหักเท่ากับ 600 บาท และจ่ายให้ผู้รับ 19,400 บาท ส่วน 600 บาทเป็นเงินที่ต้องนำส่งผ่าน ภ.ง.ด.53 ตามงวดที่จ่าย ไม่ใช่ส่วนลดราคางาน และไม่ได้แปลว่าผู้รับมีภาษีสุดท้ายเพียง 600 บาท
ถ้าเปลี่ยนเป็นค่าเช่าทรัพย์สินทั่วไปฐานเท่ากันและเข้าเกณฑ์อัตราร้อยละ 5 ภาษีที่หักเป็น 1,000 บาท เงินสุทธิคือ 19,000 บาท ผลต่างมาจากประเภทเงินได้ ไม่ใช่เลือกอัตราต่ำกว่าเพื่อให้เงินโอนลงตัว ทั้งสองตัวอย่างตั้งใจใช้การหักแบบปกติ ไม่รวมสิทธิลดของ e-WHT และไม่ครอบคลุมกรณีที่ผู้จ่ายตกลงรับภาระภาษีแทน เพราะกรณีนั้นต้องพิจารณาฐานเงินได้ใหม่ตามข้อตกลงจริง
งวดนำส่งกับ e-Filing และ e-Withholding Tax เป็นคนละเรื่อง
กำหนดทั่วไปตามประกาศกระทรวงการคลัง 24 กรกฎาคม 2544 คือเจ็ดวันหลังสิ้นเดือนที่จ่ายเงิน ไม่ใช่เจ็ดวันนับจากใบแจ้งหนี้หรือจากวันโอนแต่ละครั้ง ถ้าจ่ายในเดือนเมษายน กำหนดพื้นฐานอยู่ที่ 7 พฤษภาคม ส่วนการยื่นและชำระออนไลน์ที่เข้าเงื่อนไขได้รับเพิ่มแปดวันเป็น 15 พฤษภาคม โดยสิทธินี้มีผลกับกำหนดเดิมที่ตกอยู่ภายในกรอบเวลาของประกาศ (ก.พ. 2567 ถึง ม.ค. 2570) และต้องพิจารณาวันหยุดที่เลื่อนไปวันทำการถัดไป
e-Filing คือช่องทางยื่นแบบ ส่วน e-Withholding Tax ให้ธนาคารนำส่งข้อมูลและภาษีตามระบบ ไม่ใช่แค่โอนเงินเข้าบัญชีธนาคาร กฎกระทรวงฉบับที่ 402 ให้รายการ e-WHT ที่เข้าเงื่อนไขและเดิมหักร้อยละ 5 ร้อยละ 3 หรือร้อยละ 2 ลดเป็นร้อยละ 1 สำหรับวันจ่าย 1 มกราคม 2569 ถึง 31 ธันวาคม 2570 จึงต้องตรวจทั้งชนิดเงินได้ วันจ่าย และการผ่านระบบจริง การยื่นแบบออนไลน์ตามปกติอย่างเดียวไม่ทำให้ได้อัตรานี้
หลักฐานที่ต้องตามกันได้และผลของการลงข้อมูลผิด
สำหรับการหักตามมาตรา 3 เตรส หลักหนังสือรับรองตามมาตรา 50 ทวิคือออกทันทีทุกครั้งที่หัก เว้นแต่เข้าข้อยกเว้นของระบบอิเล็กทรอนิกส์ที่ใช้จริง ต้องให้เลขผู้เสียภาษี ชื่อผู้มีเงินได้ ประเภทเงินได้ ยอดจ่าย และยอดภาษีเชื่อมกับรายการนำส่ง การมีหนังสือรับรองไม่ใช่หลักฐานแทนใบเสร็จรับเงินของการนำส่ง และการได้รับใบเสร็จของผู้จ่ายก็ไม่ทำให้ชื่อผู้รับที่ลงผิดกลายเป็นถูก
หากใช้ e-WHT ต้องติดตามสถานะว่าธนาคารรับและนำส่งสำเร็จ ไม่ยึดเพียงภาพคำสั่งโอน หลักกำหนดของธนาคารคือสี่วันทำการหลังได้รับเงินตามระบบ ไม่ใช่สิทธิให้ผู้จ่ายนำภาษีไปถือไว้เพิ่มจากกำหนดรายเดือน เมื่อพบผิดคน ผิดเดือน หรือผิดจำนวน ให้รักษาหลักฐานเดิมและเชื่อมการแก้ไขไว้ชัดเจน ผลด้านความรับผิด เงินเพิ่ม หรือเครดิตภาษีต้องแยกตามข้อเท็จจริง ไม่ควรสรุปจากการมีเอกสารหนึ่งฉบับหรือจากยอดรวมที่ดูตรงกันเท่านั้น
ข้อควรระวังในทางปฏิบัติ
- •สถานะผู้รับเงินสำคัญกว่าสถานะผู้จ่ายในการแยก ภ.ง.ด.3 กับ ภ.ง.ด.53
- •กำหนดกระดาษเริ่มนับเจ็ดวันหลังเดือนที่จ่ายสิ้นสุด ส่วนออนไลน์มีเพิ่มแปดวันเมื่อเข้าเงื่อนไขประกาศ
- •เกณฑ์หนึ่งพันบาทตามคำสั่งดูยอดสัญญา ไม่ใช่ใช้แบ่งจ่ายเพื่อหลีกเลี่ยงหน้าที่
- •อัตรา e-WHT ร้อยละ 1 ต้องตรวจชนิดรายการ วันจ่าย และการนำส่งผ่านระบบ ไม่ใช่แค่ยื่นออนไลน์
คำถามที่พบบ่อยเรื่อง ภ.ง.ด.53
ให้ตรวจผู้มีสิทธิรับเงินตามสัญญาเป็นหลัก แล้วตรวจฐานหน้าที่หักประกอบ ภ.ง.ด.53 ในบริบทนี้ใช้กับบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลในประเทศ ไม่ใช่เลือกเพียงเพราะผู้จ่ายเป็นบริษัท การโอนเข้าบัญชีตัวแทนไม่ได้เปลี่ยนผู้มีเงินได้โดยลำพัง
ไม่ใช่ ต้องตรวจประเภทงาน ผู้จ่าย ผู้รับ และข้อกำหนดของคำสั่งก่อน อัตราปกติร้อยละ 3 เป็นของรายการที่เข้าเงื่อนไข ไม่ใช่กฎครอบทุกใบแจ้งหนี้ และรายการ e-WHT ที่เข้าเกณฑ์อาจใช้อัตราลดตามช่วงวันจ่าย
สรุปเช่นนั้นไม่ได้ เกณฑ์หนึ่งพันบาทตามข้อ 12/7 ดูยอดของสัญญาสำหรับรายการที่อยู่ในขอบเขตคำสั่ง หากยอดตามสัญญาถึงเกณฑ์ การแบ่งงวดต่ำกว่าเกณฑ์ไม่ได้ลบหน้าที่โดยอัตโนมัติ ต้องแยกจากการทำรายการอิสระที่ไม่มีสัญญารวมด้วย
ไม่ได้ การยื่นออนไลน์ตามปกติไม่เท่ากับ e-Withholding Tax อัตราร้อยละ 1 ตามกฎกระทรวงฉบับที่ 402 ต้องเป็นรายการผ่านระบบ e-WHT ที่เข้าเงื่อนไขชนิดเงินได้และวันจ่ายในช่วง 1 มกราคม 2569 ถึง 31 ธันวาคม 2570 ไม่ใช่อัตราใหม่ของการหักทุกช่องทาง
ไม่เสมอ ต้องดูว่าบริษัทประกอบกิจการในไทยและรับเงินได้ในฐานใด การจ่ายบางกรณีต้องพิจารณามาตรา 70 และ ภ.ง.ด.54 พร้อมเงื่อนไขอนุสัญญาที่เกี่ยวข้อง สถานะนิติบุคคลเพียงอย่างเดียวจึงไม่พอสำหรับเลือกแบบ
แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
ลิงก์ด้านล่างเป็นแหล่งต้นทางสำหรับประเด็นที่ระบุในคำอธิบายของแต่ละรายการ ไม่ใช่การรับรองทุกข้อความหรือผลของงานบริการ ตรวจฉบับแก้ไขและเงื่อนไขที่ตรงกับข้อเท็จจริงของกิจการประกอบเสมอ
1. ประมวลกฎหมาย
คำสั่งกรมสรรพากร ท.ป.4/2528: การหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่ายตามมาตรา 40กรมสรรพากร
ข้อ 3/2 ค่าสิทธิตามมาตรา 40(3) ที่จ่ายให้นิติบุคคลในประเทศ หัก ร้อยละ 3; ข้อ 12/4 ค่าขนส่งหัก ร้อยละ 1 ไม่รวมค่าโดยสารขนส่งสาธารณะ และข้อ 12/7 เกณฑ์หนึ่งพันบาทต่อสัญญา
2. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากร: มาตรา 50, 50 ทวิ และหน้าที่รายงานเงินได้กรมสรรพากร
แยกการหักภาษี หนังสือรับรองและรายการนำส่ง; 50 ทวิกรณีมาตรา 50(1) ออกภายใน 15 กุมภาพันธ์ปีถัดไป หรือหนึ่งเดือนหลังออกจากงานระหว่างปี
3. ประกาศ
ประกาศกระทรวงการคลัง: ขยายกำหนดนำส่งภาษีหัก ณ ที่จ่าย (24 กรกฎาคม 2544)กรมสรรพากร
เลื่อนจากเจ็ดวันนับแต่วันจ่าย เป็นเจ็ดวันหลังสิ้นเดือนที่มีการจ่าย ใช้กับการหักภาษีตามมาตรา 3 เตรส, 50(1) ถึง (4) และ 69 ทวิ
4. ประกาศ
กระทรวงการคลัง: ขยายกำหนดยื่นออนไลน์ถึง 31 มกราคม 2570กรมสรรพากร
เพิ่มแปดวันแก่แบบและการชำระออนไลน์ที่เข้าเงื่อนไขช่วง 1 กุมภาพันธ์ 2567–31 มกราคม 2570 ไม่ใช่กำหนดใหม่ถาวรทุกช่องทาง
5. แนวปฏิบัติ
กรมสรรพากร: กฎกระทรวง ฉบับที่ 402 ลดอัตรา e-WHT ประกาศใช้แล้วกรมสรรพากร
ข่าว 15 ตุลาคม 2569 และภาพประกอบทางการยืนยันกฎกระทรวง ฉบับที่ 402 ประกาศราชกิจจานุเบกษา 9 ตุลาคม 2569 ลดอัตรา 5%, 3%, 2% เหลือ 1% สำหรับรายการ e-WHT ที่เข้าเงื่อนไข มีผล 1 มกราคม 2569 ถึง 31 ธันวาคม 2570; ภาพ https://www.rd.go.th/region/04/fileadmin/063_saraburi/03news_1161/2569/ReduceWHT.jpg ตรวจ HTTP 200 ทั้งหน้าและภาพ
6. แนวปฏิบัติ
กรมสรรพากร ข่าว ปชส. 5/2564 (27 ตุลาคม 2563): เปิดตัวระบบภาษีหัก ณ ที่จ่ายอิเล็กทรอนิกส์กรมสรรพากร
ผู้เกี่ยวข้อง 4 ฝ่าย ขั้นตอนที่ธนาคารหักและนำส่งภาษี และกำหนดนำส่งภายใน 4 วันทำการ
คำนวณต่อได้ทันทีด้วยเครื่องมือเหล่านี้
- เครื่องคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่าย (ภ.ง.ด.3 / ภ.ง.ด.53)ภาษีหัก = ฐานก่อน VAT × อัตรา · จ่ายสุทธิ = ฐาน + VAT − ภาษีหัก
- เครื่องคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT 7%)VAT = ฐานภาษี × 7% · ฐานภาษี (กรณีรวมใน) = ยอดรวม × 100 ÷ 107
- เครื่องคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล (ภ.ง.ด.50)ภาษี = ผลรวมของกำไรแต่ละขั้น × อัตราของขั้นนั้น
คำที่เกี่ยวข้อง
- ภ.ง.ด.1ภ.ง.ด.1 คือแบบรายเดือนที่ผู้จ่ายใช้รายงานเงินได้ตามมาตรา 40(1) และ 40(2) และนำส่งภาษีที่หักตามมาตรา 50(1) ไม่ใช่แบบสรุปเงินได้ทั้งปีหรือหนังสือรับรองของผู้รับเงิน
- ภ.ง.ด.3ภ.ง.ด.3 คือแบบนำส่งภาษีหัก ณ ที่จ่ายสำหรับเงินจ่ายให้บุคคลธรรมดาที่เข้าเงื่อนไขกฎหมาย โดยต้องแยกประเภทเงินได้และฐานการหักก่อนเลือกแบบ
- ภ.ง.ด.50ภ.ง.ด.50 คือแบบภาษีเงินได้นิติบุคคลประจำรอบบัญชีที่สรุปกำไรทางภาษี ภาษีทั้งรอบ และเครดิต โดยมีกำหนดปกติ 150 วันหลังปิดรอบ
- ภ.ง.ด.51ภ.ง.ด.51 คือแบบภาษีเงินได้นิติบุคคลกลางรอบ ซึ่งบริษัททั่วไปใช้ครึ่งหนึ่งของกำไรสุทธิทั้งรอบที่ประมาณไว้เป็นฐานคำนวณ และนำภาษีที่จ่ายไปเครดิตปลายปี
- ภ.ง.ด.91ภ.ง.ด.91 คือแบบสรุปภาษีเงินได้บุคคลธรรมดารายปีสำหรับผู้มีเงินได้จากการจ้างแรงงานตามมาตรา 40(1) ประเภทเดียว โดยพิจารณาหน้าที่ตามเกณฑ์เงินได้ก่อนหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน
- ภ.พ.30ภ.พ.30 คือแบบแสดงรายการ VAT ของผู้ประกอบการจดทะเบียนสำหรับแต่ละเดือนภาษี ใช้แสดงยอดขาย ภาษีขาย ภาษีซื้อที่หักได้ และผลเป็นภาษีชำระหรือเครดิต โดยยังต้องยื่นแม้เดือนนั้นไม่มีการขาย
- จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มการจดทะเบียน VAT คือการเข้าสู่ระบบภาษีมูลค่าเพิ่มของผู้ประกอบการ โดยกิจการในบังคับที่มีรายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปีต้องยื่นคำขอภายใน 30 วันจากวันที่เกินเกณฑ์
- ใบกำกับภาษีใบกำกับภาษีคือหลักฐาน VAT ที่ผู้มีสิทธิออกให้เมื่อเกิดความรับผิดทางภาษี โดยแบบเต็มรูปต้องมีรายการตามมาตรา 86/4 และข้อความเพิ่มเติมที่กฎหมายกำหนด