ภาษีและกรมสรรพากร
e-Tax Invoice & e-Receipt
Electronic tax invoice and receipt
คำนี้พบการเขียนอีกแบบว่า e-tax invoice หรือ ใบกำกับภาษีอิเล็กทรอนิกส์ หรือ อีแท็กซ์ หรือ ใบรับอิเล็กทรอนิกส์ หรือ e-Receipt
e-Tax Invoice และ e-Receipt คือใบกำกับภาษีและใบรับที่จัดทำเป็นข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ตามหลักเกณฑ์กรมสรรพากร โดยขอบเขตเอกสารขึ้นอยู่กับวิธีที่ได้รับสิทธิ
คำตอบสั้น
e-Tax Invoice & e-Receipt คือ ใบกำกับภาษีและใบรับที่จัดทำเป็นข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ตามหลักเกณฑ์กรมสรรพากร โดยขอบเขตเอกสารขึ้นอยู่กับวิธีที่ได้รับสิทธิ
ขั้นตอนโดยสรุป
- ตรวจว่ารายการหรือธุรกรรมของคุณเข้าเงื่อนไขของคำนี้หรือไม่
- ระบุแบบยื่นและกำหนดเวลาที่เกี่ยวข้องกับกรมสรรพากร
- คำนวณยอดและบันทึกบัญชีให้ตรงกับเอกสารต้นทาง
- ยื่นผ่านระบบ e-Filing และเก็บหลักฐานการยื่นไว้
สิ่งที่ต้องเตรียม
- เอกสารต้นทาง เช่น ใบกำกับภาษี ใบเสร็จ และสัญญาที่เกี่ยวข้อง
- รายการเดินบัญชีธนาคารของงวดที่เกี่ยวข้อง
- หนังสือรับรองบริษัทและเลขประจำตัวผู้เสียภาษี
- แบบยื่นและหลักฐานการยื่นย้อนหลังที่เคยส่งไว้
ต้องการให้ทีมช่วยประเมิน? แจ้งปัญหาบัญชีหรือภาษี งวดที่เกี่ยวข้องและกำหนดส่ง เพื่อแยกสิ่งที่ต้องตรวจ เอกสารที่ต้องใช้ และขอบงานก่อนนัดหมาย
แจ้งงานที่ต้องการประเมินใบกำกับภาษีบันทึกรายการภาษีมูลค่าเพิ่ม ส่วนใบรับเป็นหลักฐานการรับเงินตามหน้าที่ในมาตรา 105 จึงไม่ได้ใช้แทนกันทุกกรณี วิธีลายมือชื่อดิจิทัลตามประกาศอธิบดีฉบับที่ 15 ครอบคลุมทั้งสองประเภท ขณะที่ Time Stamp ใช้กับใบกำกับภาษีและเอกสารปรับปรุงที่กำหนด ไม่ครอบคลุมใบรับตามมาตรา 105 ทั้งสองวิธีต้องผ่านเงื่อนไขของกรมสรรพากร ไม่ใช่เพียงส่งไฟล์ให้ผู้ซื้อก็เริ่มใช้ได้

เอกสารอิเล็กทรอนิกส์ไม่ได้หมายถึงเอกสารที่สแกน
จุดสำคัญของ e-Tax Invoice & e-Receipt อยู่ที่วิธีสร้าง ส่งมอบ นำส่ง และเก็บข้อมูลให้ครบวงจร ไม่ใช่แค่เปลี่ยนจากกระดาษเป็นไฟล์ภาพ ประกาศอธิบดีกรมสรรพากรฉบับที่ 15 กำหนดระบบที่ใช้ลายมือชื่อดิจิทัล ส่วนประกาศ Time Stamp กำหนดอีกวิธีหนึ่งสำหรับใบกำกับภาษี การส่ง PDF ผ่านอีเมลธรรมดาจึงยังไม่แสดงว่าได้ทำตามวิธีใดครบถ้วน
ใบกำกับภาษีมีหน้าที่รองรับรายการ VAT ตามประมวลรัษฎากร โดยมาตรา 86 และ 86/4 วางหน้าที่ออกและรายการสำคัญ ส่วนใบรับอิเล็กทรอนิกส์ผูกกับผู้มีหน้าที่ออกใบรับตามมาตรา 105 และรายการตามมาตรา 105 ทวิ การมีไฟล์เดียวกันในระบบบัญชีไม่ได้ลบความแตกต่างนี้ อ่านรายละเอียดรายการทั่วไปได้ที่ ใบกำกับภาษี โดยหน้านี้เน้นสถานะและวงจรของไฟล์
ใบรับออกเมื่อรับเงิน ใบกำกับภาษีออกตามจุดเกิดหน้าที่
ใบรับอิเล็กทรอนิกส์เป็นหลักฐานว่าผู้มีหน้าที่ออกใบรับได้รับเงินหรือชำระราคาแล้ว ไม่ใช่เพียงใบแจ้งหนี้ที่เรียกให้ลูกค้าจ่าย ผู้ที่ไม่ได้จดทะเบียน VAT อาจมีหน้าที่ออกใบรับตามมาตรา 105 ได้ แต่ไม่ได้มีสิทธิออกใบกำกับภาษีเพราะใช้ระบบอิเล็กทรอนิกส์ การอนุมัติให้ออกใบรับไม่ใช่การจดทะเบียน VAT และชื่อเอกสารในโปรแกรมไม่ทำให้สถานะภาษีเปลี่ยนไป
ใบกำกับภาษีต้องออกเมื่อถึงเหตุที่กฎหมาย VAT กำหนด ซึ่งอาจไม่ตรงกับวันรับเงินทุกธุรกรรม หากหน้าที่ออกใบกำกับภาษีและใบรับเกิดพร้อมกัน อาจจัดเป็นเอกสารรวมใบกำกับภาษี/ใบรับได้โดยต้องมีรายการและผ่านเงื่อนไขของทั้งสองประเภท หากออกใบกำกับภาษีไปก่อนแล้ว เมื่อเก็บเงินภายหลังให้ออกใบรับอ้างอิงรายการเดิม ไม่สร้างใบกำกับภาษีขายรายการเดิมซ้ำเพียงเพราะมีการรับชำระ
เลือกวิธีจากขอบเขตสิทธิ ไม่ใช่ชื่อระบบเก่า
วิธีลายมือชื่อดิจิทัลตามประกาศฉบับที่ 15 รองรับใบกำกับภาษีและใบรับอิเล็กทรอนิกส์ ผู้ขอใช้ต้องผ่านกระบวนการของกรมสรรพากรและจัดระบบตามข้อกำหนด การมีใบรับรองอิเล็กทรอนิกส์เป็นองค์ประกอบทางเทคนิค ไม่ใช่หลักฐานว่ากิจการได้รับอนุมัติให้เริ่มออกเอกสารแล้ว ผลการยื่นคำขอจึงต้องแยกจากความพร้อมของซอฟต์แวร์และผู้ให้บริการ
สำหรับ Time Stamp ประกาศที่ใช้ตั้งแต่ 1 มิถุนายน 2566 กำหนดให้ผู้ประกอบการจดทะเบียนยื่นคำขอ พิสูจน์และยืนยันตัวตน และได้รับประกาศรายชื่อ ข้อ 2 ยังให้แจ้งที่อยู่อีเมลก่อนเริ่มจัดทำ เอกสารในวิธีนี้ไม่รวมใบรับตามมาตรา 105 ระเบียบ e-Tax Invoice by Email ปี 2560 สิ้นสภาพตั้งแต่ 19 สิงหาคม 2565 จึงไม่ควรนำเกณฑ์รายได้หรือวิธีสมัครตามคู่มือเก่ามาใช้เป็นข้อยุติว่าปัจจุบันมีสิทธิ
ส่งให้ผู้ซื้อกับส่งข้อมูลกรมเป็นคนละหน้าที่
ผู้ซื้อจำเป็นต้องได้รับเอกสารตามวิธีที่กฎหมายรองรับ แต่การส่งถึงผู้ซื้อไม่ได้ทำให้หน้าที่นำส่งข้อมูลกรมสรรพากรเสร็จตามไปด้วย สำหรับวิธีลายมือชื่อดิจิทัล ข้อ 15 ของประกาศฉบับที่ 15 กำหนดวันนำส่งข้อมูลเป็นวันที่ 15 ในเดือนที่ต่อจากเดือนเอกสาร กำหนดนี้เป็นการส่งข้อมูลเอกสาร ไม่ใช่วันครบกำหนดยื่น ภ.พ.30 และไม่ใช่การเลื่อนวันที่ต้องออกใบกำกับภาษี
สมมติเอกสารอยู่ในเดือนพฤศจิกายน 2569 รอบนำส่งข้อมูลตามวิธีลายมือชื่อดิจิทัลจะถึงวันที่ 15 ธันวาคม 2569 แต่การออกและส่งมอบยังต้องตามเหตุของแต่ละรายการ ควรแยกสถานะสร้างเอกสาร ส่งถึงผู้ซื้อ ส่งข้อมูลกรม และได้รับผลตอบรับ หากส่งข้อมูลไม่ผ่าน ต้องติดตามแก้ไขข้อผิดพลาด ไม่บันทึกเพียงว่าผู้ให้บริการรับไฟล์ไปแล้ว และไม่ส่งซ้ำโดยไม่ตรวจว่ารอบก่อนสำเร็จหรือยัง
เก็บไฟล์พร้อมหลักฐาน ไม่ใช่เก็บเฉพาะภาพเอกสาร
มาตรา 87/3 วางระยะเก็บเอกสาร VAT อย่างน้อย 5 ปีโดยนับจากวันยื่นแบบหรือวันทำรายงานตามกรณี ไม่ใช่นับจากวันที่ดาวน์โหลดไฟล์ เจ้าพนักงานอาจสั่งให้เก็บต่อได้แต่ไม่เกิน 7 ปีตามกรอบกฎหมาย การกำหนดวันทำลายจึงต้องดูเหตุเริ่มนับจริงและหน้าที่อื่นที่ใช้ร่วมกัน ไม่ตั้งค่าให้ลบไฟล์อัตโนมัติทันทีที่ครบห้าปีนับจากวันออกเอกสาร
ประกาศฉบับที่ 15 ข้อ 26–27 เน้นให้เข้าถึงข้อมูลได้ ความหมายไม่เปลี่ยน และแสดงข้อมูลที่สร้าง ส่ง หรือได้รับได้ถูกต้อง รวมถึงข้อมูลต้นทาง ปลายทาง และเวลาที่มีอยู่ ข้อ 13 อนุญาตสิ่งพิมพ์ออกตามเงื่อนไขสำหรับผู้ซื้อที่ไม่รับทางอิเล็กทรอนิกส์ แต่ผู้ออกยังเก็บไฟล์ไว้ ใบรับที่อยู่นอกระบบ VAT ต้องตรวจหน้าที่เก็บเอกสารตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องด้วย ไม่เหมาว่าทุกใบรับเริ่มนับจากวันยื่น ภ.พ.30
แก้เอกสารให้ตรงเหตุและรักษาร่องรอยเดิม
กรณีมูลค่าเพิ่มหรือลดต้องตรวจว่าเข้าเงื่อนไขตามมาตรา 82/9 หรือ 82/10 สำหรับการออกใบเพิ่มหนี้หรือใบลดหนี้ ก่อน ไม่ใช่ปรับราคาในฐานข้อมูลแล้วส่งไฟล์ใหม่ชื่อเดิม หากสาระสำคัญผิด การยกเลิกและออกใหม่ต้องทำตามข้อกำหนดพร้อมเลขที่ใหม่และความเชื่อมโยงกับเอกสารเดิม แต่หากผู้ซื้อเพียงทำไฟล์หายให้ส่งเอกสารเดิมซ้ำ ไม่สร้างยอดขายอีกรายการ
เมื่อเลิกใช้ผู้ให้บริการหรือย้ายระบบ ให้ตรวจว่าไฟล์ ลายมือชื่อ ข้อมูลผลรับส่ง และรายการยกเลิกยังเปิดตรวจสอบได้จริง การเก็บเฉพาะตารางยอดรวมไม่พออธิบายว่าตัวเลขแต่ละยอดมาจากเอกสารใด ผู้รับเอกสารควรตรวจตัวผู้ออก รายการ และความน่าเชื่อถือของไฟล์ด้วย เพราะการมีลายมือชื่อหรือการประทับเวลาไม่ได้ตัดสินสิทธิภาษีซื้อหรือยืนยันว่าเนื้อหาธุรกรรมถูกต้องทั้งหมด
เมื่อได้รับ e-Receipt หรือใบกำกับภาษีอิเล็กทรอนิกส์ ผู้ซื้อควรตรวจว่าชื่อและเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ออกตรงกับคู่ค้า รวมถึงวันที่ เลขที่เอกสาร รายการสินค้า/บริการ มูลค่า และภาษีที่แสดงว่าเชื่อมโยงกับธุรกรรมจริงหรือไม่ จากนั้นตรวจว่าไฟล์เปิดอ่านได้และมีข้อมูลระบุตัวเอกสารกับผู้จัดทำครบ ไม่ควรใช้เพียงภาพตัวอย่างหรือข้อความแจ้งว่าระบบรับเอกสารแล้วเป็นหลักฐานประกอบการบันทึก หากพบข้อผิดพลาดให้ติดต่อผู้ออกเพื่อให้แก้ด้วยวิธีที่ถูกประเภท และเก็บทั้งเอกสารเดิมกับเอกสารแก้ไขไว้เชื่อมโยงกัน การมีเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ที่รูปแบบสมบูรณ์ยังไม่ยืนยันโดยตัวมันเองว่ารายการนั้นเป็นค่าใช้จ่ายที่หักได้หรือภาษีซื้อที่เครดิตได้; ต้องพิจารณาข้อเท็จจริงและหลักเกณฑ์ภาษีของธุรกรรมด้วย
ข้อควรระวังในทางปฏิบัติ
- •เมื่อ 19 สิงหาคม 2565 ระเบียบปี 2560 สำหรับ by Email ได้สิ้นสภาพลง อย่านำเงื่อนไขเก่ามาตัดสินสิทธิ Time Stamp
- •Time Stamp เริ่มได้หลังประกาศรายชื่อและแจ้งอีเมลที่ใช้แล้วตามข้อ 2 ไม่ใช่ทันทีที่ยื่นคำขอ
- •การส่งซ้ำเมื่อผู้ซื้อทำไฟล์หายต่างจากการยกเลิกเอกสารที่มีสาระสำคัญผิด
- •สิ่งพิมพ์ออกตามข้อ 13 เป็นข้อยกเว้นสำหรับผู้รับตามเงื่อนไข ผู้ออกยังต้องรักษาไฟล์
คำถามที่พบบ่อยเรื่อง e-Tax Invoice & e-Receipt
ยังสรุปไม่ได้ ต้องตรวจสิทธิผู้ออกและวิธีจัดทำตามประกาศที่ใช้ การแนบไฟล์กับอีเมลโดยไม่มีขั้นตอนลายมือชื่อดิจิทัลหรือ Time Stamp ที่เกี่ยวข้องไม่ใช่หลักฐานว่าครบเงื่อนไข
อาจอยู่ในกลุ่มผู้มีหน้าที่ออกใบรับตามมาตรา 105 และขอใช้วิธีลายมือชื่อดิจิทัลได้ แต่ต้องผ่านเงื่อนไขและได้รับอนุมัติก่อน สิทธิออกใบรับไม่ทำให้มีสิทธิออกใบกำกับภาษี VAT
ถ้าเอกสารรวมออกถูกต้องเมื่อรับชำระแล้ว ไม่ควรสร้างเอกสารซ้ำสำหรับการรับเงินครั้งเดิม หากออกเฉพาะใบกำกับภาษีไว้ก่อน การรับเงินภายหลังใช้ใบรับที่เชื่อมกับรายการนั้น ไม่เพิ่มยอดขายเดิมอีกครั้ง
ยังไม่ได้ ข้อ 2 ต้องมีประกาศรายชื่อและแจ้งอีเมลที่จะใช้ก่อน การยื่นคำขอหรือการใช้โปรแกรมที่รองรับจึงไม่ใช่สิทธิเริ่มออกเอกสาร และผลอนุมัติทั้งสองวิธีขึ้นกับการพิจารณาของกรมสรรพากร
ผู้ออกไม่ควรลบไฟล์เพียงเพราะพิมพ์แล้ว ข้อยกเว้นสิ่งพิมพ์ออกตามข้อ 13 ใช้ตามเงื่อนไขการส่งมอบแก่ผู้ซื้อ ส่วนหน้าที่เก็บของผู้ออกตามข้อ 26–27 ยังต้องทำให้ตรวจสอบข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ได้
แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
ลิงก์ด้านล่างเป็นแหล่งต้นทางสำหรับประเด็นที่ระบุในคำอธิบายของแต่ละรายการ ไม่ใช่การรับรองทุกข้อความหรือผลของงานบริการ ตรวจฉบับแก้ไขและเงื่อนไขที่ตรงกับข้อเท็จจริงของกิจการประกอบเสมอ
1. ประกาศ
ประกาศอธิบดีกรมสรรพากร (ฉบับที่ 15) หลักเกณฑ์จัดทำ ส่งมอบ และเก็บรักษาใบกำกับภาษีอิเล็กทรอนิกส์และใบรับอิเล็กทรอนิกส์กรมสรรพากร
นิยามใบรับอิเล็กทรอนิกส์ว่าเป็นใบรับที่ลงลายมือชื่อดิจิทัล และผู้ออกใบรับอิเล็กทรอนิกส์คือผู้มีหน้าที่ออกใบรับตามมาตรา 105 ที่ได้รับอนุมัติจากอธิบดี; ราชกิจจานุเบกษา 6 ธันวาคม 2562
2. ประกาศ
ประกาศกรมสรรพากร การจัดทำ ส่ง หรือเก็บรักษาใบกำกับภาษีโดยการประทับรับรองเวลา (Time Stamp)กรมสรรพากร
ใช้กับใบกำกับภาษี; ระเบียบ e-Tax Invoice by Email พ.ศ. 2560 สิ้นสภาพเมื่อกฎกระทรวงฉบับที่ 384 (พ.ศ. 2565) ใช้บังคับ 19 สิงหาคม 2565
3. แนวปฏิบัติ
ระบบใบกำกับภาษีอิเล็กทรอนิกส์และใบรับอิเล็กทรอนิกส์ (e-Tax Invoice & e-Receipt)กรมสรรพากร
หลักเกณฑ์การจัดทำ ส่งมอบ และเก็บรักษาใบกำกับภาษีอิเล็กทรอนิกส์ รวมถึงการลงลายมือชื่อดิจิทัล
4. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากรกรมสรรพากร
ตัวบทหลักของภาษีเงินได้ ภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีธุรกิจเฉพาะ และอากรแสตมป์ พร้อมกฎกระทรวงและคำสั่งที่ออกตามความในประมวล
คำนวณต่อได้ทันทีด้วยเครื่องมือเหล่านี้
- เครื่องคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT 7%)VAT = ฐานภาษี × 7% · ฐานภาษี (กรณีรวมใน) = ยอดรวม × 100 ÷ 107
- เครื่องคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่าย (ภ.ง.ด.3 / ภ.ง.ด.53)ภาษีหัก = ฐานก่อน VAT × อัตรา · จ่ายสุทธิ = ฐาน + VAT − ภาษีหัก
- เครื่องคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล (ภ.ง.ด.50)ภาษี = ผลรวมของกำไรแต่ละขั้น × อัตราของขั้นนั้น
คำที่เกี่ยวข้อง
- ใบกำกับภาษีใบกำกับภาษีคือหลักฐาน VAT ที่ผู้มีสิทธิออกให้เมื่อเกิดความรับผิดทางภาษี โดยแบบเต็มรูปต้องมีรายการตามมาตรา 86/4 และข้อความเพิ่มเติมที่กฎหมายกำหนด
- ภ.พ.30ภ.พ.30 คือแบบแสดงรายการ VAT ของผู้ประกอบการจดทะเบียนสำหรับแต่ละเดือนภาษี ใช้แสดงยอดขาย ภาษีขาย ภาษีซื้อที่หักได้ และผลเป็นภาษีชำระหรือเครดิต โดยยังต้องยื่นแม้เดือนนั้นไม่มีการขาย
- ภ.ง.ด.50ภ.ง.ด.50 คือแบบภาษีเงินได้นิติบุคคลประจำรอบบัญชีที่สรุปกำไรทางภาษี ภาษีทั้งรอบ และเครดิต โดยมีกำหนดปกติ 150 วันหลังปิดรอบ
- ภ.ง.ด.51ภ.ง.ด.51 คือแบบภาษีเงินได้นิติบุคคลกลางรอบ ซึ่งบริษัททั่วไปใช้ครึ่งหนึ่งของกำไรสุทธิทั้งรอบที่ประมาณไว้เป็นฐานคำนวณ และนำภาษีที่จ่ายไปเครดิตปลายปี
- ภ.ง.ด.53ภ.ง.ด.53 คือแบบนำส่งภาษีหัก ณ ที่จ่ายเมื่อผู้รับเงินเป็นนิติบุคคลไทย (บริษัทหรือห้างที่จดทะเบียน)ที่เข้าเงื่อนไขกฎหมาย โดยต้องแยกประเภทเงินได้และฐานการหักก่อนเลือกแบบ
- ภ.ง.ด.3ภ.ง.ด.3 คือแบบนำส่งภาษีหัก ณ ที่จ่ายสำหรับเงินจ่ายให้บุคคลธรรมดาที่เข้าเงื่อนไขกฎหมาย โดยต้องแยกประเภทเงินได้และฐานการหักก่อนเลือกแบบ
- ภ.ง.ด.91ภ.ง.ด.91 คือแบบสรุปภาษีเงินได้บุคคลธรรมดารายปีสำหรับผู้มีเงินได้จากการจ้างแรงงานตามมาตรา 40(1) ประเภทเดียว โดยพิจารณาหน้าที่ตามเกณฑ์เงินได้ก่อนหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน
- จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มการจดทะเบียน VAT คือการเข้าสู่ระบบภาษีมูลค่าเพิ่มของผู้ประกอบการ โดยกิจการในบังคับที่มีรายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปีต้องยื่นคำขอภายใน 30 วันจากวันที่เกินเกณฑ์