คู่มือตามสถานการณ์
คู่มืออากรแสตมป์: ตราสารใดต้องติด ใครจ่าย และชำระเมื่อไร
เจ้าของกิจการและฝ่ายสัญญาที่ลงนามในเอกสารเช่า จ้างทำของ กู้ยืม และโอนหุ้น
สรุปคำตอบสั้น
อากรแสตมป์เป็นภาษีที่ผูกกับตราสาร ไม่ได้ผูกกับรายได้ ตราสารที่พบบ่อยในธุรกิจคือสัญญาเช่า สัญญาจ้างทำของ ใบมอบอำนาจ และการโอนหุ้น ผู้มีหน้าที่เสียอากรกำหนดไว้ตามประเภทตราสาร บางฉบับใช้วิธีปิดแสตมป์และขีดฆ่า บางฉบับต้องชำระเป็นตัวเงินต่อเจ้าหน้าที่ ตราสารที่ปิดอากรไม่ครบจะถูกศาลปฏิเสธไม่รับฟังในคดีแพ่ง จนกว่าผู้มีหน้าที่จะนำเงินอากรส่วนที่ขาดไปชำระพร้อมเงินเพิ่มเสียก่อน
ปุ่ม PDF จะเปิดหน้าพร้อมพิมพ์ ให้เลือก “บันทึกเป็น PDF” ในกล่องพิมพ์ของเบราว์เซอร์ ไฟล์ประกอบด้วยข้อเท็จจริงสำคัญ เช็กลิสต์เอกสาร และไทม์ไลน์
ข้อเท็จจริงสำคัญ
| ฐานของภาษี | ตัวตราสารตามบัญชีอัตราอากรแสตมป์ ไม่ใช่กำไรของคู่สัญญา |
|---|---|
| วิธีชำระ | ปิดแสตมป์และขีดฆ่า หรือชำระเป็นตัวเงินตามประเภทที่กำหนด |
| กำหนดเวลา | โดยหลักต้องปิดอากรก่อนหรือขณะทำตราสาร ไม่ใช่ตอนเกิดข้อพิพาท |
| ผลเมื่อไม่ปิดอากร | ใช้เป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้ และมีเงินเพิ่มเมื่อชำระย้อนหลัง |
เช็กลิสต์เอกสาร
ทะเบียนสัญญาที่บริษัทลงนามในรอบปี
ทำให้เห็นว่าตราสารใดยังไม่ผ่านการตรวจอากร
สำเนาสัญญาเช่าพร้อมระยะเวลาและค่าเช่ารวม
อัตราอากรคำนวณจากค่าเช่าตลอดอายุสัญญา
เอกสารโอนหุ้นและทะเบียนผู้ถือหุ้น
การโอนหุ้นเป็นตราสารที่มักถูกลืมปิดอากร
ใบรับเงินค่าอากรที่ชำระเป็นตัวเงิน
เป็นหลักฐานเดียวที่ยืนยันการชำระเมื่อไม่มีดวงแสตมป์บนเอกสาร
บันทึกผู้รับผิดชอบอากรของแต่ละสัญญา
ลดข้อโต้แย้งภายหลังว่าใครควรเป็นผู้จ่าย
ไทม์ไลน์ที่ต้องทำ
ก่อนลงนาม
ตรวจว่าตราสารอยู่ในบัญชีอัตราอากรหรือไม่ และใครมีหน้าที่เสียอากร
วันลงนาม
ปิดแสตมป์และขีดฆ่าให้เรียบร้อยในฉบับที่จะใช้อ้างอิง
ภายในกำหนดของตราสารที่ชำระเป็นตัวเงิน
ยื่นขอชำระอากรเป็นตัวเงินและเก็บใบรับไว้แนบกับสัญญา
ปิดงบประจำปี
สอบทานสัญญาทั้งปีอีกครั้ง เพื่อเก็บตกตราสารที่ยังไม่ปิดอากร
ก่อนใช้เอกสารในการฟ้องคดี
ชำระอากรที่ขาดพร้อมเงินเพิ่มให้ครบก่อนยื่นต่อศาล
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ปิดแสตมป์แล้วแต่ไม่ขีดฆ่า ทำให้ถือว่ายังไม่ได้ปิดอากรโดยชอบ
- คิดอากรจากค่าเช่ารายเดือนแทนค่าเช่าตลอดอายุสัญญา
- โอนหุ้นภายในกลุ่มโดยไม่ทำตราสารและไม่ปิดอากร
- รอให้เกิดข้อพิพาทก่อนจึงค่อยไปชำระอากรย้อนหลัง
คำถามที่ถูกถามซ้ำ
ตราสารอิเล็กทรอนิกส์บางประเภทกำหนดให้ชำระอากรเป็นตัวเงินผ่านช่องทางของกรมสรรพากร ไม่ใช้วิธีปิดดวงแสตมป์ จึงควรตรวจประเภทตราสารก่อนลงนาม
บัญชีอัตราอากรแสตมป์กำหนดผู้มีหน้าที่เสียอากรและผู้ขีดฆ่าไว้เป็นรายตราสาร คู่สัญญาตกลงกันเองได้ในทางธุรกิจ แต่ข้อตกลงนั้นไม่เปลี่ยนหน้าที่ตามกฎหมาย
รวบรวมตราสารที่ค้างแล้วชำระอากรพร้อมเงินเพิ่มตามที่กฎหมายกำหนด การเข้าไปชำระเองก่อนถูกตรวจพบมักจบง่ายกว่าการรอให้เจ้าหน้าที่เรียก
โดยทั่วไปถือเป็นรายจ่ายเพื่อกิจการที่นำมาหักได้ หากตราสารนั้นเกี่ยวข้องกับการหารายได้ของกิจการ และมีหลักฐานการชำระ
ใบรับบางประเภทอยู่ในบัญชีอัตราอากร โดยเฉพาะใบรับสำหรับการโอนหรือขายทรัพย์สินบางอย่าง จึงต้องดูประเภทของใบรับเป็นรายกรณี
เก็บตลอดอายุสัญญาและต่อไปอีกอย่างน้อยห้าปีหลังสิ้นสุด เพราะข้อพิพาทและการตรวจสอบมักเกิดหลังสัญญาจบไปแล้ว
แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
ทุกข้อความในหน้านี้อิงตัวบทและเอกสารของหน่วยงานที่ออกกฎเอง ลิงก์ด้านล่างเปิดไปยังเว็บไซต์ต้นทางโดยตรง หากตัวบทมีการแก้ไข ให้ยึดฉบับที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นสำคัญ
1. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากรกรมสรรพากร
ตัวบทหลักของภาษีเงินได้ ภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีธุรกิจเฉพาะ และอากรแสตมป์ พร้อมกฎกระทรวงและคำสั่งที่ออกตามความในประมวล
2. ประมวลกฎหมาย
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
บทบัญญัติว่าด้วยห้างหุ้นส่วนและบริษัท การประชุมผู้ถือหุ้น เงินปันผล และทุนสำรองตามกฎหมาย