จดทะเบียนและกรมพัฒน์
จดทะเบียนบริษัทจำกัด
Private limited company registration
คำนี้พบการเขียนอีกแบบว่า จดทะเบียนบริษัท หรือ จดบริษัท หรือ เปิดบริษัท
การจดทะเบียนบริษัทจำกัดคือการนำข้อตกลงก่อตั้งบริษัทเข้าสู่ทะเบียน หลังจัดทำบริคณห์สนธิ จัดสรรหุ้น ประชุมจัดตั้ง และเรียกชำระค่าหุ้นตามกฎหมาย
คำตอบสั้น
จดทะเบียนบริษัทจำกัด คือ การนำข้อตกลงก่อตั้งบริษัทเข้าสู่ทะเบียน หลังจัดทำบริคณห์สนธิ จัดสรรหุ้น ประชุมจัดตั้ง และเรียกชำระค่าหุ้นตามกฎหมาย
ขั้นตอนโดยสรุป
- ตรวจข้อมูลจดทะเบียนปัจจุบันของนิติบุคคล
- เตรียมมติที่ประชุมและเอกสารประกอบให้ครบ
- ยื่นต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าตามแบบที่กำหนด
- ปรับปรุงทะเบียนภายในและแจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
สิ่งที่ต้องเตรียม
- เอกสารต้นทาง เช่น ใบกำกับภาษี ใบเสร็จ และสัญญาที่เกี่ยวข้อง
- รายการเดินบัญชีธนาคารของงวดที่เกี่ยวข้อง
- หนังสือรับรองบริษัทและเลขประจำตัวผู้เสียภาษี
- แบบยื่นและหลักฐานการยื่นย้อนหลังที่เคยส่งไว้
ต้องการให้ทีมช่วยประเมิน? แจ้งปัญหาบัญชีหรือภาษี งวดที่เกี่ยวข้องและกำหนดส่ง เพื่อแยกสิ่งที่ต้องตรวจ เอกสารที่ต้องใช้ และขอบงานก่อนนัดหมาย
แจ้งงานที่ต้องการประเมินการก่อตั้งเป็นลำดับทางกฎหมาย ไม่ใช่เพียงการได้รับอนุมัติชื่อหรือส่งเอกสารครบ ผู้เริ่มก่อการทำบริคณห์สนธิ แล้วผู้จองหุ้นพิจารณาเรื่องจัดตั้งก่อนให้กรรมการรับช่วงและยื่นจดทะเบียน กรอบเวลาของชื่อ บริคณห์สนธิ และมติประชุมเป็นคนละเรื่อง จึงต้องติดตามแยกกัน

การก่อตั้งมีจุดเปลี่ยนจากผู้เริ่มก่อการเป็นกรรมการ
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1097 วางจุดเริ่มไว้ที่ผู้เริ่มก่อการอย่างน้อยสองคน ซึ่งร่วมจัดทำหนังสือบริคณห์สนธิและเข้าชื่อซื้อหุ้น กติกานี้ใช้แทนจำนวนเดิมสามคนตั้งแต่กฎหมายแก้ไขมีผลวันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2566 การเตรียมแบบตามคู่มือเก่าจึงอาจทำให้เข้าใจเงื่อนไขตั้งต้นผิด แต่การมีผู้เริ่มก่อการครบจำนวนก็ยังไม่เท่ากับว่ามีบริษัทเกิดขึ้นแล้ว
หลังหุ้นที่จะออกมีผู้เข้าชื่อซื้อครบ การประชุมจัดตั้งจะพิจารณาเรื่องสำคัญตามมาตรา 1108 เช่น ข้อบังคับ การรับรองสัญญาและค่าใช้จ่ายของผู้เริ่มก่อการ ตลอดจนการแต่งตั้งกรรมการและผู้สอบบัญชี จากนั้นผู้เริ่มก่อการส่งมอบกิจการให้กรรมการตามมาตรา 1110 กรรมการจึงเรียกเก็บค่าหุ้นและจัดคำขอจดทะเบียน ลำดับนี้อธิบายว่าเหตุใดการเซ็นแบบก่อตั้งอย่างเดียวจึงไม่ทดแทนมติและหลักฐานการชำระเงินจริง
สามกรอบเวลาที่ห้ามนับปนกัน
ชื่อที่นายทะเบียนอนุมัติต้องนำไปใช้ยื่นจดทะเบียนบริคณห์สนธิภายในช่วง 30 วันตามคู่มือกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ไม่ใช่สิทธิถือชื่อไว้โดยไม่มีกำหนด ส่วนบริคณห์สนธิที่จดแล้วมีกรอบต่างออกไป มาตรา 1099 กำหนดให้สิ้นผลถ้ายังไม่มีการจดทะเบียนบริษัทเมื่อครบสามปีนับจากวันจดบริคณห์สนธิ จึงไม่ควรนำอายุสามปีไปอธิบายว่าเป็นระยะเวลาจองชื่อ
เมื่อประชุมจัดตั้งแล้ว มาตรา 1111 ให้กรรมการนำบริษัทไปจดทะเบียนภายในสามเดือน หากไม่ดำเนินการในกรอบนี้ การประชุมจัดตั้งเป็นอันเสียไป แม้บริคณห์สนธิยังไม่ครบอายุสามปีก็ตาม เช่น ประชุมวันที่ 10 มิถุนายน 2569 กรอบสามเดือนจะไปถึงวันที่ 10 กันยายน 2569 ตัวอย่างนี้แสดงการนับเดือน ไม่ใช่การรับรองว่าส่งคำขอวันสุดท้ายแล้วนายทะเบียนต้องรับจด หรือเอกสารที่ขาดจะได้รับการผ่อนผัน
ทุนจดทะเบียนต้องแยกจากค่าหุ้นที่รับแล้ว
ทุนที่ระบุในเอกสารก่อตั้งต้องแบ่งเป็นหุ้นที่มีมูลค่าเท่ากัน และมูลค่าต่อหุ้นต้องไม่ต่ำกว่า 5 บาทตามมาตรา 1117 ก่อนจดทะเบียนมีการเรียกชำระค่าหุ้นตามมาตรา 1105 และ 1110 โดยแต่ละหุ้นต้องชำระไม่น้อยกว่าหนึ่งในสี่ของมูลค่าหุ้น การแสดงทุนจดทะเบียนหนึ่งจำนวนจึงไม่ใช่คำยืนยันว่าบริษัทมีเงินสดครบจำนวนนั้นอยู่ในธนาคาร และไม่ใช่หลักฐานว่าผู้ถือหุ้นทุกคนชำระแล้ว
สมมติกำหนดทุน 1,000,000 บาท แบ่งเป็น 10,000 หุ้น มูลค่าหุ้นละ 100 บาท หากเรียกชำระร้อยละ 25 ซึ่งเป็นขั้นต่ำ แต่ละหุ้นต้องชำระ 25 บาท รวม 250,000 บาท ไม่ใช่การเลือกเก็บเต็มจากหุ้นเพียงบางส่วนแล้วปล่อยหุ้นที่เหลือไม่ชำระ หลักฐานต้องเชื่อมผู้จองหุ้น จำนวนหุ้น และยอดที่รับไว้ได้ ตัวเลขนี้เป็นตัวอย่างคำนวณค่าหุ้นขั้นต่ำ ไม่ใช่เกณฑ์ทุนที่เหมาะสมกับทุกธุรกิจหรือข้อสรุปเรื่องสิทธิภาษีของบริษัท
ประชุมปกติกับการจดภายในวันเดียว
แนวทางปกติมีการส่งคำบอกกล่าวประชุมจัดตั้งล่วงหน้าอย่างน้อยเจ็ดวันตามมาตรา 1107 เพื่อให้ผู้จองหุ้นพิจารณาเรื่องที่จะตกลง การประชุมนี้ไม่ควรถูกทำเป็นเอกสารย้อนหลังเพื่อให้ตรงกับวันลงแบบ เพราะมติแต่งตั้งกรรมการ การรับรองภาระที่ผู้เริ่มก่อการทำไว้ และการส่งมอบกิจการมีผลต่อกัน ต้องตรวจผู้มีสิทธิเข้าประชุมและหลักฐานมติให้ตรงกับเหตุการณ์จริง
คู่มือจดบริคณห์สนธิพร้อมตั้งบริษัทในวันเดียวมีช่องทางเฉพาะเมื่อเงื่อนไขครบ รวมถึงมีผู้จองหุ้นครบจำนวน ผู้เริ่มก่อการและผู้จองหุ้นทุกคนเข้าร่วมและยินยอมต่อเรื่องที่ประชุม ส่งมอบงานให้กรรมการ และชำระค่าหุ้นตามเกณฑ์ จึงไม่ต้องใช้ขั้นแจ้งประชุมแบบปกติ การรวมขั้นในวันเดียวไม่ได้ตัดการตัดสินใจเหล่านี้ทิ้ง และไม่หมายความว่าทุกคำขอที่ส่งในวันนั้นจะได้รับการจดทะเบียนทันที
ค่าธรรมเนียมรัฐไม่ใช่อัตราตามทุน
ข้อ 3 ของกฎกระทรวง พ.ศ. 2563 ว่าด้วยการกำหนดอัตราค่าธรรมเนียมสำหรับห้างหุ้นส่วนและบริษัทจำกัด กำหนดค่าจดบริคณห์สนธิ 500 บาทและค่าจดทะเบียนบริษัทจำกัด 5,000 บาท ใช้อัตราคงที่ ไม่ใช่นำทุนมาคูณอัตราร้อยละหรือคิดเพิ่มทุกช่วงทุน คู่มือเก่าที่แสดงอัตราตามทุนจึงไม่ควรใช้คำนวณคำขอในปัจจุบัน ค่าหนังสือรับรองและสำเนารับรองเป็นรายการแยก ไม่ใช่ส่วนหนึ่งของค่าจดตั้ง 5,000 บาท
ในตัวอย่างที่ไม่มีข้อบังคับ ค่าจดสองรายการรวม 5,500 บาท บวกอากรบริคณห์สนธิ 200 บาทเป็น 5,700 บาท หากมีข้อบังคับให้นับอากรของข้อบังคับเพิ่มอีก 200 บาท รวมเป็น 5,900 บาท ตัวเลขนี้ไม่รวมหนังสือรับรอง สำเนา หรือบริการของเอกชน สำหรับการยื่นทางอิเล็กทรอนิกส์ ข้อ 4 ให้ส่วนลดร้อยละ 50 ซึ่ง ใช้เฉพาะช่วง 1 มกราคม 2564 ถึง 31 ธันวาคม 2566 จึงนำส่วนลดเดิมมาหักคำขอปี 2569 โดยอัตโนมัติไม่ได้
ทะเบียนก่อตั้งไม่ใช่ใบอนุญาตให้ทำทุกกิจการ
การเตรียมคำขอควรทำให้ชื่อ วัตถุประสงค์ ทุน รายชื่อผู้จองหุ้น มติประชุม และกรรมการสอดคล้องกัน ไม่ใช่เพียงกรอกข้อมูลแต่ละแบบให้ครบช่อง วัตถุประสงค์ที่จดบอกขอบเขตกิจการที่บริษัทตั้งใจทำ แต่กิจการที่มีกฎหมายควบคุมยังต้องผ่านเงื่อนไขอนุญาตของตนเอง การได้รับทะเบียนบริษัทจึงไม่ใช่การตัดสินเรื่องสิทธิประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวหรือการอนุญาตเฉพาะอุตสาหกรรม
เมื่อจดสำเร็จแล้ว การเปลี่ยนข้อมูลและภาระบัญชีภาษีต้องจัดการตามเหตุที่เกิดภายหลัง ไม่ควรสรุปว่าต้องขอเลขผู้เสียภาษีใหม่แยกอีกรอบในทุกกรณี เพราะบริษัทที่อยู่ในระบบเชื่อมทะเบียนใช้เลข 13 หลักจากทะเบียนนิติบุคคลแทนเลขประจำตัวผู้เสียภาษีได้ ส่วนเนื้อหาของเอกสารก่อตั้งอ่านต่อที่ หนังสือบริคณห์สนธิ และการแยกสิทธิประกอบธุรกิจอ่านที่ ใบอนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว โดยไม่ควรนำสองเรื่องนี้มาแทนกัน
ข้อควรระวังในทางปฏิบัติ
- •ต้องมีผู้เริ่มก่อการอย่างน้อยสองคนตามมาตรา 1097 ฉบับแก้ไข ไม่ใช่เกณฑ์สามคนในคู่มือเก่า
- •ค่าหุ้นที่เรียกชำระก่อนจดตั้งต้องไม่น้อยกว่าร้อยละ 25 ของมูลค่าหุ้นแต่ละหุ้น
- •ค่าจดบริคณห์สนธิ 500 บาทและค่าจดตั้ง 5,000 บาทเป็นอัตราคงที่ ไม่เพิ่มตามทุน
- •ส่วนลดอิเล็กทรอนิกส์ตามข้อ 4 ของกฎกระทรวงปี 2563 สิ้นช่วงใช้เมื่อ 31 ธันวาคม 2566
คำถามที่พบบ่อยเรื่อง จดทะเบียนบริษัทจำกัด
ยังไม่ใช่ กรอบหลังอนุมัติชื่อคือช่วง 30 วันสำหรับยื่นบริคณห์สนธิตามคู่มือ ส่วนสามเดือนเริ่มจากวันประชุมจัดตั้งตามมาตรา 1111 และอายุสามปีของบริคณห์สนธิเริ่มจากวันที่จดเอกสารนั้น จึงควรเก็บวันอ้างอิงทั้งสามรายการแยกกัน
ยังไม่เสร็จ เอกสารนี้เป็นส่วนต้นของการก่อตั้ง ก่อนมีมติประชุม การรับช่วงของกรรมการ การชำระค่าหุ้น และคำขอจดตั้งที่ถูกต้อง หากปล่อยไว้โดยยังไม่จดบริษัทจนครบสามปี บริคณห์สนธิสิ้นผลตามมาตรา 1099
กติกาการก่อตั้งทั่วไปกำหนดให้แต่ละหุ้นมีการชำระไม่น้อยกว่าร้อยละ 25 ของมูลค่าหุ้นนั้น ไม่ได้บังคับชำระเต็มทุนทุกกรณี แต่ต้องตรวจเงื่อนไขเฉพาะกิจการและหลักฐานรับเงินประกอบด้วย การเขียนจำนวนทุนไว้ในแบบไม่ใช่หลักฐานว่าได้รับเงินแล้ว
ส่วนลดที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงปี 2563 ใช้ได้ถึงสิ้นปี 2566 เท่านั้น จึงใช้ข้อกำหนดนั้นหักค่าคำขอปี 2569 ไม่ได้ ค่าจดบริคณห์สนธิและจดตั้งตามอัตราฐานรวม 5,500 บาท โดยอากรและเอกสารรับรองคิดแยก
มาตรา 1111 ให้การประชุมจัดตั้งเป็นอันเสียไปเมื่อไม่จดในกำหนดสามเดือน จึงไม่ควรใช้รายงานเดิมเหมือนว่ายังมีผล ต้องจัดการประชุมและเอกสารที่เกี่ยวข้องใหม่ตามเงื่อนไขกฎหมาย พร้อมตรวจว่าบริคณห์สนธิยังไม่สิ้นผล ไม่ใช่เพียงแก้วันที่ในแบบคำขอ
แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
ลิงก์ด้านล่างเป็นแหล่งต้นทางสำหรับประเด็นที่ระบุในคำอธิบายของแต่ละรายการ ไม่ใช่การรับรองทุกข้อความหรือผลของงานบริการ ตรวจฉบับแก้ไขและเงื่อนไขที่ตรงกับข้อเท็จจริงของกิจการประกอบเสมอ
1. แนวปฏิบัติ
DBD — การจดทะเบียนหนังสือบริคณห์สนธิกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
ใช้ตรวจคุณสมบัติผู้เริ่มก่อการ ข้อมูลและเอกสารบริคณห์สนธิ กำหนดยื่นหลังจองชื่อ และค่าธรรมเนียมรัฐ ต้องตรวจอัตราและแบบปัจจุบันก่อนยื่น
2. แนวปฏิบัติ
DBD — ขั้นตอนการจัดตั้งบริษัทจำกัดกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
ขั้นตอนหลังจดทะเบียนบริคณห์สนธิ การจองซื้อหุ้น ประชุมจัดตั้งและชำระค่าหุ้น ต้องตรวจแบบและข้อกำหนดช่องทางปัจจุบันประกอบ
3. แนวปฏิบัติ
DBD — คู่มือจดบริคณห์สนธิพร้อมตั้งบริษัทจำกัดในวันเดียวกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
ห้าเงื่อนไขของการจดภายในวันเดียว รายการเอกสาร อากรแสตมป์บริคณห์สนธิและข้อบังคับ ค่าธรรมเนียม และเอกสารเพิ่มตามคำสั่งนายทะเบียนกลาง 1/2567, 2/2569, 3/2568, 4/2568 และ 5/2568 ไม่ใช่คำยืนยันว่านายทะเบียนจะรับจดทะเบียน
4. ประกาศ
กฎกระทรวงกำหนดอัตราค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับห้างหุ้นส่วนและบริษัทจำกัด พ.ศ. 2563กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
ข้อ 3 ค่าจดบริคณห์สนธิ 500 บาท จดตั้งบริษัท 5,000 บาท การแก้ไขรายการครั้งละ 500 บาท แบบอัตราคงที่ไม่ผูกกับทุน; ข้อ 4 ส่วนลดยื่นทางอิเล็กทรอนิกส์ร้อยละ 50 ใช้ถึง 31 ธันวาคม 2566 เท่านั้น
5. พระราชบัญญัติ
พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 23) พ.ศ. 2565ราชกิจจานุเบกษา
ใช้บังคับเมื่อพ้น 90 วันนับแต่ประกาศ 8 พฤศจิกายน 2565 แก้มาตรา 1097 ให้ผู้เริ่มก่อการขั้นต่ำสองคน และมาตรา 1099 ให้บริคณห์สนธิสิ้นผลเมื่อไม่จดตั้งบริษัทภายในสามปี; เหตุการณ์ก่อนวันใช้บังคับต้องตรวจตัวบทเดิม
6. แนวปฏิบัติ
กรมสรรพากร: จดทะเบียนนิติบุคคลและเลขผู้เสียภาษีกรมสรรพากร
คำอธิบายของกรมสรรพากรว่าเลขทะเบียนนิติบุคคลที่ DBD ออกให้ใช้แทนเลขผู้เสียภาษีได้
คำนวณต่อได้ทันทีด้วยเครื่องมือเหล่านี้
คำที่เกี่ยวข้อง
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้ากรมพัฒนาธุรกิจการค้า หรือ DBD คือหน่วยงานในกระทรวงพาณิชย์ที่ดูแลงานทะเบียนธุรกิจและรับงบการเงินตามกฎหมาย โดยไม่ใช่กรมสรรพากร
- หนังสือบริคณห์สนธิหนังสือบริคณห์สนธิคือเอกสารที่บันทึกรายการก่อตั้งบริษัทตามมาตรา 1098 รวมชื่อ จังหวัดสำนักงาน วัตถุประสงค์ ความรับผิด ทุน และข้อมูลผู้เริ่มก่อการ
- จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มการจดทะเบียน VAT คือการเข้าสู่ระบบภาษีมูลค่าเพิ่มของผู้ประกอบการ โดยกิจการในบังคับที่มีรายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปีต้องยื่นคำขอภายใน 30 วันจากวันที่เกินเกณฑ์
- บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (บอจ.5) คือรายการผู้ถือหุ้นของบริษัทจำกัด ณ วันที่ระบุ ซึ่งนำส่งนายทะเบียนโดยไม่ใช้แทนสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้นของบริษัท
- บริษัทที่ไม่มีการดำเนินงานบริษัทที่ไม่มีการดำเนินงานคือบริษัทที่พักธุรกิจแต่ยังมีสภาพนิติบุคคล การหยุดค้าไม่ใช่การจดเลิกและไม่หยุดหน้าที่ประจำปีหรือความรับผิดเดิม
- การเลิกบริษัทและชำระบัญชีการเลิกบริษัทคือการเข้าสู่ช่วงชำระบัญชีเพื่อสะสางทรัพย์สินและหนี้สิน ก่อนประชุมรับรองรายงานสุดท้ายและจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชี จึงไม่ใช่การสิ้นหน้าที่ทันทีที่จดเลิก
- พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลPDPA คือพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 ซึ่งกำกับการใช้ข้อมูลบุคคลในงานบัญชี ภาษี และเงินเดือน ตั้งแต่เลือกฐานการใช้ข้อมูลจนถึงการเก็บรักษาและรับมือเหตุละเมิด
- นิติบุคคลนิติบุคคลคือองค์กรที่กฎหมายให้มีสิทธิและหน้าที่แยกจากบุคคลผู้ก่อตั้ง เช่น ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน บริษัท มูลนิธิ และสมาคม โดยความรับผิดของสมาชิกขึ้นกับรูปแบบและกฎหมายที่ใช้
- ทะเบียนพาณิชย์ทะเบียนพาณิชย์คือการบันทึกผู้ประกอบพาณิชยกิจและข้อมูลกิจการตามกฎหมายทะเบียนพาณิชย์ ซึ่งไม่ทำให้ร้านค้ากลายเป็นบริษัทหรือนิติบุคคล และไม่ใช่การจดภาษีมูลค่าเพิ่ม