จดทะเบียนและกรมพัฒน์
หนังสือบริคณห์สนธิ(MOA)
Memorandum of association
หนังสือบริคณห์สนธิคือเอกสารที่บันทึกรายการก่อตั้งบริษัทตามมาตรา 1098 รวมชื่อ จังหวัดสำนักงาน วัตถุประสงค์ ความรับผิด ทุน และข้อมูลผู้เริ่มก่อการ
คำตอบสั้น
หนังสือบริคณห์สนธิ (MOA) คือ เอกสารที่บันทึกรายการก่อตั้งบริษัทตามมาตรา 1098 รวมชื่อ จังหวัดสำนักงาน วัตถุประสงค์ ความรับผิด ทุน และข้อมูลผู้เริ่มก่อการ
ขั้นตอนโดยสรุป
- ตรวจข้อมูลจดทะเบียนปัจจุบันของนิติบุคคล
- เตรียมมติที่ประชุมและเอกสารประกอบให้ครบ
- ยื่นต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าตามแบบที่กำหนด
- ปรับปรุงทะเบียนภายในและแจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
สิ่งที่ต้องเตรียม
- เอกสารต้นทาง เช่น ใบกำกับภาษี ใบเสร็จ และสัญญาที่เกี่ยวข้อง
- รายการเดินบัญชีธนาคารของงวดที่เกี่ยวข้อง
- หนังสือรับรองบริษัทและเลขประจำตัวผู้เสียภาษี
- แบบยื่นและหลักฐานการยื่นย้อนหลังที่เคยส่งไว้
ต้องการให้ทีมช่วยประเมิน? แจ้งปัญหาบัญชีหรือภาษี งวดที่เกี่ยวข้องและกำหนดส่ง เพื่อแยกสิ่งที่ต้องตรวจ เอกสารที่ต้องใช้ และขอบงานก่อนนัดหมาย
แจ้งงานที่ต้องการประเมินบริคณห์สนธิเป็นฐานข้อมูลทางกฎหมายของการก่อตั้ง ไม่ใช่ข้อบังคับบริษัทหรือใบอนุญาตทำธุรกิจ ผู้เริ่มก่อการตามมาตรา 1097 ร่วมลงชื่อและเข้าชื่อซื้อหุ้น หากไม่จดตั้งบริษัทในสามปีนับจากจดบริคณห์สนธิ เอกสารนั้นสิ้นผลตามมาตรา 1099 ส่วนรายการที่เปลี่ยนหลังตั้งบริษัทต้องผ่านกระบวนการแก้ไขที่ถูกต้อง

รายการหกกลุ่มตามมาตรา 1098
มาตรา 1098 ของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์กำหนดสาระของบริคณห์สนธิเป็นหกกลุ่ม ได้แก่ ชื่อบริษัทที่มีคำแสดงว่าเป็นบริษัทจำกัด จังหวัดที่ตั้งสำนักงาน วัตถุที่ประสงค์ของบริษัท ข้อความว่าผู้ถือหุ้นมีความรับผิดจำกัด จำนวนทุนที่จะแบ่งเป็นหุ้นพร้อมมูลค่าต่อหุ้น และชื่อ ที่อยู่ อาชีพ ลายมือชื่อของผู้เริ่มก่อการรวมทั้งจำนวนหุ้นที่แต่ละคนเข้าชื่อซื้อ การตรวจเอกสารควรตรวจให้ครบทุกกลุ่ม ไม่ใช่ดูเฉพาะชื่อกับยอดทุน
ข้อความเรื่องความรับผิดจำกัดทำหน้าที่บอกโครงสร้างความรับผิดของผู้ถือหุ้น ไม่ได้ยืนยันว่าผู้ถือหุ้นไม่ต้องจ่ายอะไรอีกหากค่าหุ้นยังค้าง ส่วนรายการสำนักงานในมาตรานี้ใช้ระดับจังหวัด ต่างจากหลักฐานสถานที่ตั้งจริงที่ใช้ในคำขอและระบบทะเบียน การมีชื่อจังหวัดในบริคณห์สนธิจึงไม่ใช่เหตุให้ละเว้นเอกสารที่อยู่ตามที่นายทะเบียนต้องการ และที่อยู่เต็มก็ไม่ทำให้รายการวัตถุประสงค์หรือทุนกลายเป็นเรื่องไม่จำเป็น
ผู้เริ่มก่อการไม่ใช่รายชื่อกรรมการโดยอัตโนมัติ
มาตรา 1097 ที่แก้ไขแล้วเปิดให้บุคคลตั้งแต่สองคนร่วมก่อการตั้งบริษัทจำกัดได้ คู่มือบริคณห์สนธิของกรมพัฒนาธุรกิจการค้ากำหนดผู้เริ่มก่อการเป็นบุคคลธรรมดาอายุอย่างน้อย 12 ปี แต่ละคนเข้าชื่อซื้อหุ้นไม่น้อยกว่าหนึ่งหุ้น จึงไม่ควรเอาชื่อนิติบุคคลมาแทนบุคคลในช่องผู้เริ่มก่อการ หรือสมมติว่าผู้ลงชื่อเป็นเพียงพยานที่ไม่ต้องถือหุ้น ข้อมูลระบุตัวบุคคลต้องสัมพันธ์กับการเข้าชื่อซื้อหุ้นจริง
ผู้เริ่มก่อการเป็นบทบาทในช่วงก่อตั้ง ส่วนกรรมการเป็นผู้รับแต่งตั้งเพื่อบริหารและยื่นจดตั้งภายหลังการประชุมจัดตั้ง บุคคลเดียวกันอาจมีหลายบทบาทได้ แต่ไม่ได้เป็นกรรมการเพราะมีชื่อในบริคณห์สนธิเพียงอย่างเดียว เช่น ผู้เริ่มก่อการสองคนต่างซื้ออย่างน้อยหนึ่งหุ้นและมีผู้จองหุ้นรายอื่นร่วมด้วย ต้องแยกให้ได้ว่าคนใดลงชื่อในฐานะใด การเก็บเอกสารแยกบทบาทช่วยป้องกันการนำรายชื่อเริ่มก่อการไปใช้เป็นรายชื่อผู้ถือหุ้นปัจจุบันโดยไม่ตรวจการเปลี่ยนแปลง
อายุบริคณห์สนธิใช้ก่อนตั้งบริษัท ไม่ใช่ต่ออายุทุกสามปี
มาตรา 1099 ฉบับปัจจุบันให้บริคณห์สนธิสิ้นผลหากยังไม่ได้จดทะเบียนตั้งบริษัทภายในสามปีนับจากจดทะเบียนบริคณห์สนธิ ข้อความเก่าที่ใช้อายุสิบปีจึงไม่ควรถูกนำมาใช้เป็นเกณฑ์ปัจจุบันโดยไม่พิจารณาช่วงที่กฎหมายใช้บังคับ ระยะเวลานี้มุ่งจัดการโครงการตั้งบริษัทที่ค้างอยู่ ไม่ได้หมายความว่าบริษัทซึ่งจดตั้งแล้วต้องกลับมาจดบริคณห์สนธิใหม่ทุกสามปี
หากจดบริคณห์สนธิวันที่ 10 มีนาคม 2569 แล้วชะลอการตั้งบริษัท ต้องติดตามจุดครบสามปีในเดือนมีนาคม 2572 แยกจากกรอบยื่นหลังจองชื่อ 30 วัน และกรอบจดตั้งหลังประชุมสามเดือน ความเสี่ยงคือเข้าใจว่ามีอายุสามปีจึงปล่อยให้มติประชุมเก่าค้างใช้ได้ตลอด ทั้งที่มติประชุมจัดตั้งอยู่ใต้กรอบมาตรา 1111 ของตนเอง หากต้องเริ่มกระบวนการใหม่ควรตรวจสถานะชื่อ เอกสาร และมติทั้งหมด ไม่ใช่แก้เฉพาะวันลงลายมือชื่อ
ทุนในบริคณห์สนธิอธิบายโครงสร้างหุ้น
รายการทุนต้องบอกจำนวนทุนและการแบ่งเป็นหุ้นที่มูลค่าเท่ากัน มาตรา 1117 วางมูลค่าหุ้นขั้นต่ำไว้ที่ 5 บาท ตัวอย่างเช่น หุ้นมูลค่าหุ้นละ 100 บาท จำนวน 6,000 หุ้น จะรวมเป็นทุน 600,000 บาท ตัวเลขทั้งสามต้องคำนวณตรงกัน หากเปลี่ยนทุนแต่ปล่อยจำนวนหุ้นหรือมูลค่าหุ้นเดิมไว้โดยไม่สอดคล้อง เอกสารจะบอกโครงสร้างที่เป็นไปไม่ได้ และอาจทำให้หลักฐานการจองซื้อกับคำขอจดตั้งขัดกัน
การชำระเงินเป็นอีกประเด็นหนึ่ง ก่อนจดตั้งต้องมีการเรียกให้แต่ละหุ้นมีการชำระไม่น้อยกว่าร้อยละ 25 ของมูลค่าหุ้นนั้น ตัวอย่างข้างต้นจึงมีขั้นต่ำหุ้นละ 25 บาท รวม 150,000 บาท ไม่ใช่บอกว่าทุนจดทะเบียนในบริคณห์สนธิลดเหลือ 150,000 บาท ยอดทุนจดทะเบียนกับยอดชำระแล้วควรมีหลักฐานคนละหน้าที่ การกำหนดทุนในเอกสารนี้เพียงอย่างเดียวไม่ใช่ข้อสรุปเรื่องวงเงินยกเว้นภาษี สิทธิส่งเสริมการลงทุน หรือเงื่อนไขกิจการคนต่างด้าว
แก้วัตถุประสงค์หรือทุนภายหลังต้องมีมติและทะเบียน
เมื่อกิจการจริงเปลี่ยนไป บริษัทอาจต้องปรับวัตถุประสงค์ ไม่ใช่ใช้บริคณห์สนธิวันตั้งบริษัทเป็นข้อความคงที่ตลอดไป มาตรา 1145 กำหนดให้การแก้บริคณห์สนธิหรือข้อบังคับหลังตั้งบริษัทต้องมีมติพิเศษ ส่วนมาตรา 1146 ระบุให้จดทะเบียนข้อบังคับที่ตั้งใหม่หรือแก้ไขภายใน 14 วันจากวันลงมติพิเศษ จึงไม่ควรอ้างมาตรานี้เป็นกำหนดสำหรับการแก้บริคณห์สนธิทุกประเภท การเพิ่มหรือลดทุนยังมีกรอบจดมติพิเศษ 14 วันตามมาตรา 1228 การแก้ข้อความในไฟล์ภายในหรือออกเอกสารหัวบริษัทใหม่จึงไม่ทดแทนกระบวนการนี้ ควรพิจารณาว่ากิจการใหม่ต้องมีใบอนุญาตเฉพาะด้วยหรือไม่ เพราะเพิ่มวัตถุประสงค์ไม่ใช่การได้รับสิทธิประกอบกิจการนั้นโดยอัตโนมัติ
การเพิ่มหรือลดทุนมีบทบัญญัติเฉพาะเพิ่มเติมจากหลักแก้บริคณห์สนธิ จึงไม่ควรคิดว่าเป็นการแก้ยอดในแบบเท่านั้น ต้องตรวจมติ การจัดสรรหรือจัดการหุ้น การชำระเงิน และขั้นคุ้มครองเจ้าหนี้ที่เกี่ยวข้องกับการลดทุนตามกรณี ค่าธรรมเนียมแก้รายการตามกฎกระทรวงปี 2563 ข้อ 3 เป็นครั้งละ 500 บาท แต่ค่าธรรมเนียมนี้ไม่ใช่คำรับรองว่าทุกขั้นตอนรวมเป็นคำขอเดียวหรือไม่ต้องมีเอกสารอื่น ควรใช้ชุดทะเบียนปัจจุบันเป็นฐานในการวางการเปลี่ยนแปลงครั้งต่อไป
แยกบริคณห์สนธิ ข้อบังคับ และเอกสารรับรอง
บริคณห์สนธิบันทึกสาระตามมาตรา 1098 ขณะที่ข้อบังคับใช้กำหนดกติกาภายในของบริษัทภายใต้กฎหมาย เช่น เรื่องการประชุมและการบริหาร ส่วนหนังสือรับรองเป็นเอกสารแสดงข้อมูลทะเบียนตามรายการที่ออกให้ จึงไม่ควรใช้ชื่อเอกสารสามอย่างนี้แทนกัน หากต้องตรวจทุนและวัตถุประสงค์ปัจจุบัน ต้องพิจารณารายการแก้ไขที่จดแล้ว ไม่ใช่อ่านเฉพาะเอกสารก่อตั้งฉบับแรกแล้วสรุปว่ายังไม่มีการเปลี่ยนแปลง
ผู้ถือเอกสารควรเชื่อมฉบับตั้งต้นกับมติพิเศษและหลักฐานจดแก้แต่ละครั้ง เพื่ออธิบายได้ว่าข้อความปัจจุบันมาจากไหน การอ่าน การจดทะเบียนบริษัท ช่วยวางบริคณห์สนธิไว้ในลำดับก่อตั้ง ส่วน บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น ตอบคำถามเกี่ยวกับรายชื่อในช่วงเวลาที่รายงาน ไม่ใช่ทำให้รายชื่อผู้เริ่มก่อการในเอกสารเดิมถูกเขียนใหม่ทุกครั้งที่มีการโอนหุ้น การแยกหน้าที่เอกสารลดการใช้หลักฐานผิดประเภท
ข้อควรระวังในทางปฏิบัติ
- •มาตรา 1098 ระบุจังหวัดที่ตั้งสำนักงาน ไม่ควรอ่านว่าต้องใส่ที่อยู่เต็มแทนรายการอื่นทั้งหมด
- •ผู้เริ่มก่อการแต่ละคนต้องเข้าชื่อซื้อหุ้นอย่างน้อยหนึ่งหุ้น และขั้นต่ำของผู้เริ่มก่อการปัจจุบันคือสองคน
- •อายุสามปีของบริคณห์สนธิที่ยังไม่ตามด้วยการจดตั้ง ไม่ใช่วันหมดอายุบริษัทที่ตั้งแล้ว
- •วัตถุประสงค์ที่จดทะเบียนไม่ทดแทนใบอนุญาตสำหรับกิจการควบคุม
คำถามที่พบบ่อยเรื่อง หนังสือบริคณห์สนธิ
มาตรา 1098 ระบุจังหวัดที่ตั้งสำนักงานเป็นรายการในบริคณห์สนธิ แต่คำขอจดทะเบียนและหลักฐานสถานที่ยังต้องให้ข้อมูลละเอียดตามเกณฑ์ที่ใช้ อย่าสรุปว่ามีแค่จังหวัดแล้วไม่ต้องจัดเอกสารที่อยู่เพิ่มเติม
มาตรา 1097 ที่แก้โดยกฎหมายฉบับที่ 23 ใช้ขั้นต่ำสองคนแล้วตั้งแต่ 7 กุมภาพันธ์ 2566 แต่ละคนต้องมีคุณสมบัติตามคู่มือและเข้าชื่อซื้อหุ้นอย่างน้อยหนึ่งหุ้น จึงไม่ควรนำเกณฑ์สามคนจากแบบเก่ามาอ้างเป็นข้อบังคับปัจจุบัน
ไม่มีกติกาต่ออายุทุกสามปีจากมาตรา 1099 กรอบนั้นใช้เมื่อจดบริคณห์สนธิแต่ยังไม่ตั้งบริษัท หากตั้งแล้วและต้องเปลี่ยนวัตถุประสงค์หรือทุน ให้ใช้กระบวนการแก้ไข ไม่ใช่ยื่นต่ออายุแทน
การเพิ่มวัตถุประสงค์ต้องดำเนินมติและจดทะเบียนให้ถูกต้อง แต่ยังไม่ทดแทนใบอนุญาตเฉพาะกิจการหรือสิทธิภายใต้กฎหมายคนต่างด้าว ต้องตรวจเงื่อนไขเหล่านั้นแยกก่อนเริ่มกิจการที่ควบคุม
ต้องแยกทุนจดทะเบียน 1,000,000 บาทออกจากยอดชำระแล้ว 250,000 บาท การชำระร้อยละ 25 ไม่เปลี่ยนยอดทุนจดทะเบียนให้เหลือหนึ่งในสี่ ต้องมีหลักฐานรับเงินและจำนวนหุ้นให้ตรงกับยอดที่อ้างด้วย
แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
ลิงก์ด้านล่างเป็นแหล่งต้นทางสำหรับประเด็นที่ระบุในคำอธิบายของแต่ละรายการ ไม่ใช่การรับรองทุกข้อความหรือผลของงานบริการ ตรวจฉบับแก้ไขและเงื่อนไขที่ตรงกับข้อเท็จจริงของกิจการประกอบเสมอ
1. พระราชบัญญัติ
พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 23) พ.ศ. 2565ราชกิจจานุเบกษา
ใช้บังคับเมื่อพ้น 90 วันนับแต่ประกาศ 8 พฤศจิกายน 2565 แก้มาตรา 1097 ให้ผู้เริ่มก่อการขั้นต่ำสองคน และมาตรา 1099 ให้บริคณห์สนธิสิ้นผลเมื่อไม่จดตั้งบริษัทภายในสามปี; เหตุการณ์ก่อนวันใช้บังคับต้องตรวจตัวบทเดิม
2. แนวปฏิบัติ
DBD — การจดทะเบียนหนังสือบริคณห์สนธิกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
ใช้ตรวจคุณสมบัติผู้เริ่มก่อการ ข้อมูลและเอกสารบริคณห์สนธิ กำหนดยื่นหลังจองชื่อ และค่าธรรมเนียมรัฐ ต้องตรวจอัตราและแบบปัจจุบันก่อนยื่น
3. แนวปฏิบัติ
DBD — หลักเกณฑ์การกำหนดวัตถุที่ประสงค์กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
ใช้ตรวจข้อห้าม ข้อความเงื่อนไข และการใช้แบบ ว.1–ว.5 การจดวัตถุที่ประสงค์ไม่ใช่ใบอนุญาตประกอบกิจการ
4. แนวปฏิบัติ
DBD: คำชี้แจงมาตรา 1175 เรื่องการบอกกล่าวประชุมกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
อธิบายการเปลี่ยนกฎประกาศประชุมตั้งแต่ 7 กุมภาพันธ์ 2566 สำหรับหุ้นระบุชื่อ และข้อยกเว้นเมื่อข้อบังคับยังให้ลงประกาศ; ไม่ใช่การยกเว้นประกาศเจ้าหนี้
5. ประกาศ
กฎกระทรวงกำหนดอัตราค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับห้างหุ้นส่วนและบริษัทจำกัด พ.ศ. 2563กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
ข้อ 3 ค่าจดบริคณห์สนธิ 500 บาท จดตั้งบริษัท 5,000 บาท การแก้ไขรายการครั้งละ 500 บาท แบบอัตราคงที่ไม่ผูกกับทุน; ข้อ 4 ส่วนลดยื่นทางอิเล็กทรอนิกส์ร้อยละ 50 ใช้ถึง 31 ธันวาคม 2566 เท่านั้น
6. แนวปฏิบัติ
กฤษฎีกา เรื่องเสร็จ 461/2535: ตัวบทมาตรา 1145–1146สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
เชิงอรรถ 4–5 แสดงตัวบท: มติพิเศษสำหรับบริคณห์สนธิและข้อบังคับ; 1146 ระบุข้อบังคับและกำหนด 14 วัน ไม่ใช่กำหนดทั่วไปสำหรับบริคณห์สนธิทุกกรณี
คำนวณต่อได้ทันทีด้วยเครื่องมือเหล่านี้
คำที่เกี่ยวข้อง
- จดทะเบียนบริษัทจำกัดการจดทะเบียนบริษัทจำกัดคือการนำข้อตกลงก่อตั้งบริษัทเข้าสู่ทะเบียน หลังจัดทำบริคณห์สนธิ จัดสรรหุ้น ประชุมจัดตั้ง และเรียกชำระค่าหุ้นตามกฎหมาย
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้ากรมพัฒนาธุรกิจการค้า หรือ DBD คือหน่วยงานในกระทรวงพาณิชย์ที่ดูแลงานทะเบียนธุรกิจและรับงบการเงินตามกฎหมาย โดยไม่ใช่กรมสรรพากร
- บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (บอจ.5) คือรายการผู้ถือหุ้นของบริษัทจำกัด ณ วันที่ระบุ ซึ่งนำส่งนายทะเบียนโดยไม่ใช้แทนสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้นของบริษัท
- บริษัทที่ไม่มีการดำเนินงานบริษัทที่ไม่มีการดำเนินงานคือบริษัทที่พักธุรกิจแต่ยังมีสภาพนิติบุคคล การหยุดค้าไม่ใช่การจดเลิกและไม่หยุดหน้าที่ประจำปีหรือความรับผิดเดิม
- การเลิกบริษัทและชำระบัญชีการเลิกบริษัทคือการเข้าสู่ช่วงชำระบัญชีเพื่อสะสางทรัพย์สินและหนี้สิน ก่อนประชุมรับรองรายงานสุดท้ายและจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชี จึงไม่ใช่การสิ้นหน้าที่ทันทีที่จดเลิก
- พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลPDPA คือพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 ซึ่งกำกับการใช้ข้อมูลบุคคลในงานบัญชี ภาษี และเงินเดือน ตั้งแต่เลือกฐานการใช้ข้อมูลจนถึงการเก็บรักษาและรับมือเหตุละเมิด
- นิติบุคคลนิติบุคคลคือองค์กรที่กฎหมายให้มีสิทธิและหน้าที่แยกจากบุคคลผู้ก่อตั้ง เช่น ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน บริษัท มูลนิธิ และสมาคม โดยความรับผิดของสมาชิกขึ้นกับรูปแบบและกฎหมายที่ใช้
- ทะเบียนพาณิชย์ทะเบียนพาณิชย์คือการบันทึกผู้ประกอบพาณิชยกิจและข้อมูลกิจการตามกฎหมายทะเบียนพาณิชย์ ซึ่งไม่ทำให้ร้านค้ากลายเป็นบริษัทหรือนิติบุคคล และไม่ใช่การจดภาษีมูลค่าเพิ่ม