ธุรกิจต่างชาติและสิทธิประโยชน์
ใบอนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว(FBL)
Foreign business licence
ใบอนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวคือสิทธิอนุญาตตามกฎหมายธุรกิจคนต่างด้าวสำหรับกิจการที่เข้าช่องทางขออนุญาต โดยต้องแยกจากหนังสือรับรองตาม BOI หรือสนธิสัญญา
คำตอบสั้น
ใบอนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว (FBL) คือ สิทธิอนุญาตตามกฎหมายธุรกิจคนต่างด้าวสำหรับกิจการที่เข้าช่องทางขออนุญาต โดยต้องแยกจากหนังสือรับรองตาม BOI หรือสนธิสัญญา
ขั้นตอนโดยสรุป
- ตรวจสถานะผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษีและแหล่งเงินได้
- ดูอนุสัญญาภาษีซ้อนที่เกี่ยวข้องกับประเทศต้นทาง
- เตรียมเอกสารแปลและรับรองตามที่หน่วยงานกำหนด
- ยื่นแบบและขอเครดิตภาษีหรือยกเว้นตามสิทธิ
สิ่งที่ต้องเตรียม
- เอกสารต้นทาง เช่น ใบกำกับภาษี ใบเสร็จ และสัญญาที่เกี่ยวข้อง
- รายการเดินบัญชีธนาคารของงวดที่เกี่ยวข้อง
- หนังสือรับรองบริษัทและเลขประจำตัวผู้เสียภาษี
- แบบยื่นและหลักฐานการยื่นย้อนหลังที่เคยส่งไว้
ต้องการให้ทีมช่วยประเมิน? แจ้งปัญหาบัญชีหรือภาษี งวดที่เกี่ยวข้องและกำหนดส่ง เพื่อแยกสิ่งที่ต้องตรวจ เอกสารที่ต้องใช้ และขอบงานก่อนนัดหมาย
แจ้งงานที่ต้องการประเมินต้องวิเคราะห์สถานะคนต่างด้าวและกิจการจริงแยกกัน เกณฑ์ทุนในมาตรา 4 รวมการถือทุนครึ่งหนึ่งพอดี บัญชีหนึ่งถึงสามมีข้อจำกัดและผู้อนุญาตต่างกัน ส่วนสิทธิตาม BOI หรือสนธิสัญญาใช้ช่องทางหนังสือรับรองเมื่อเข้าเงื่อนไข

ต้องแยกสถานะผู้ประกอบการออกจากประเภทกิจการ
ใบอนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว หรือ FBL เป็นเครื่องมืออนุญาตภายใต้กฎหมาย พ.ศ. 2542 คือพระราชบัญญัติว่าด้วยการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว ไม่ใช่หนังสือรับรองว่าจดทะเบียนบริษัทแล้ว การพิจารณาต้องตอบสองคำถามแยกกัน คือผู้ประกอบการเป็นคนต่างด้าวตามมาตรา 4 หรือไม่ และสิ่งที่จะทำอยู่ในบัญชีควบคุมหรือข้อยกเว้นใด การจดบริษัทในประเทศไทยเพียงอย่างเดียวไม่ทำให้หลุดจากนิยามคนต่างด้าว และการมีผู้ถือหุ้นต่างชาติไม่ได้แปลว่าทุกกิจการต้องใช้ใบอนุญาตแบบเดียวกัน
มาตรา 4 ครอบคลุมบุคคลธรรมดาที่ไม่มีสัญชาติไทยและนิติบุคคลที่ไม่ได้จดทะเบียนในไทย สำหรับนิติบุคคลจดทะเบียนในไทย เกณฑ์ทุนที่ถือโดยบุคคลต่างด้าวตามนิยามคือครึ่งหนึ่งหรือมากกว่า ไม่ใช่มากกว่าครึ่งเท่านั้น ยังมีกรณีการถือทุนผ่านนิติบุคคลตามนิยามและห้างหุ้นส่วนที่มีผู้จัดการต่างด้าว จึงต้องตรวจโครงสร้างตามข้อย่อยให้ครบ ไม่ควรใช้เพียงสัญชาติกรรมการของบริษัทจำกัดเป็นคำตอบแทนการดูทุนและผู้ถือหุ้น
บัญชีหนึ่ง สอง และสามมีผลต่างกัน
มาตรา 8 แบ่งข้อจำกัดออกเป็นสามบัญชี บัญชีหนึ่งเป็นธุรกิจที่ไม่อนุญาตด้วยเหตุผลพิเศษ จึงไม่ใช่รายการที่คนต่างด้าวยื่น FBL ตามช่องทางปกติแล้วทำได้ บัญชีสองเกี่ยวกับความปลอดภัยหรือความมั่นคง ศิลปวัฒนธรรม จารีตประเพณี หัตถกรรมพื้นบ้าน และทรัพยากรธรรมชาติหรือสิ่งแวดล้อม โดยช่องทางอนุญาตปกติเป็นอำนาจรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์เมื่อคณะรัฐมนตรีอนุมัติ ทั้งนี้ต้องแยกกรณีที่มีสิทธิตามบทกฎหมายเฉพาะหรือความตกลงออกจากหลักทั่วไป
บัญชีสามเป็นธุรกิจที่คนไทยยังไม่มีความพร้อมแข่งขันกับคนต่างด้าว การอนุญาตเป็นของอธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้าโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว ไม่ควรสรุปจากคำว่า “บริการ” ในชื่อบริษัทเพียงคำเดียว ต้องอ่านลักษณะงานจริงและข้อยกเว้นที่ใช้กับกิจการนั้น รวมถึงกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้อง การไม่อยู่ในบัญชีควบคุมของกฎหมายนี้ก็ยังไม่ยกเว้นกฎหมายเฉพาะอุตสาหกรรม ภาระบัญชี หรือภาษี
ใบอนุญาตกับหนังสือรับรองใช้คนละฐานสิทธิ
ใบอนุญาตเป็นผลของการขออนุญาตตามช่องทางของกฎหมาย ส่วนหนังสือรับรองการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว หรือ FBC ใช้รับรองสิทธิที่มีฐานตามกฎหมายหรือความตกลง เช่น กรณีสนธิสัญญาตามมาตรา 10–11 และโครงการส่งเสริมตามมาตรา 12 เอกสารสองชนิดจึงไม่ใช่ชื่อภาษาอังกฤษต่างกันของสิ่งเดียวกัน การมีสิทธิขอหนังสือรับรองไม่ได้ทำให้ผู้ประกอบการข้ามการแจ้งและกระบวนการออกหนังสือรับรองที่เกี่ยวข้องได้
โครงการ BOI ที่อยู่ในบัญชีสองหรือสามอาจดำเนินช่องทางหนังสือรับรองตามขอบเขตที่ได้รับส่งเสริม แต่บัตร BOI ไม่ใช่ FBC และไม่ขยายไปถึงธุรกิจอื่นของบริษัทโดยอัตโนมัติ ส่วนสนธิสัญญาทางไมตรีไทย–สหรัฐฯ ต้องตรวจคุณสมบัติ สัญชาติ ความเป็นเจ้าของ และประเภทกิจการที่ความตกลงครอบคลุม ไม่ใช่ว่ามีผู้ถือหุ้นสหรัฐฯ หนึ่งคนแล้วใช้สิทธิได้ทั้งหมด รายละเอียดโครงการอ่านที่ การส่งเสริมการลงทุนจาก BOI โดยแยกสิทธิภาษีออกจากสิทธิประกอบธุรกิจ
ตัวอย่างทุนครึ่งหนึ่งที่มักอ่านเกณฑ์ผิด
สมมติมีทุนแบ่งเป็น 10,000 หุ้นที่มูลค่าเท่ากัน และผู้ถือหุ้นต่างด้าวโดยตรงตามนิยามถือ 5,000 หุ้น ส่วนที่เหลือเป็นผู้ถือหุ้นไทยจริง สัดส่วนทุนต่างด้าวเท่ากับ 5,000 หาร 10,000 หรือร้อยละ 50 จึงเข้าเกณฑ์ครึ่งหนึ่งตามมาตรา 4 แม้จะยังไม่เกินครึ่ง ตัวอย่างนี้สมมติให้โครงสร้างตรงไปตรงมาเพื่อแสดงเส้นแบ่ง ไม่ใช่ข้อวินิจฉัยว่าได้รับอนุญาตหรือว่าทุกกิจการของบริษัทอยู่ในบัญชีสาม
ถ้าต่างด้าวถือ 4,900 หุ้นในโครงสร้างเดียวกัน จะได้ร้อยละ 49 ซึ่งต่ำกว่าเส้นแบ่งด้านสัดส่วนทุนดังกล่าว แต่ไม่ได้ยืนยันว่าบริษัทถูกต้องครบทุกด้าน ต้องตรวจว่าเจ้าของหุ้นไทยเป็นผู้ลงทุนจริงหรือเป็นการถือแทน ตรวจนิติบุคคลที่ถือหุ้นต่อกันตามนิยาม และพิจารณากฎหมายเฉพาะ การดูจำนวนผู้ถือหุ้นไทยว่ามีหลายคนกว่าต่างชาติไม่ทดแทนการวัดทุน เพราะคนหนึ่งอาจถือหุ้นมากกว่าผู้ถือหุ้นหลายคนรวมกัน
ทุนขั้นต่ำต้องตรวจฐานกฎหมาย ไม่ใช่คัดลอกตัวเลขเดียว
มาตรา 14 และกฎกระทรวงเกี่ยวกับทุนขั้นต่ำเป็นเรื่องที่ต้องตรวจควบคู่กับสถานะผู้ประกอบการ ประเภทธุรกิจ และช่องทางอนุญาต หน้านี้ไม่กำหนดจำนวนเงินทุนขั้นต่ำแบบครอบจักรวาล เพราะยอดที่ต้องมีและเงื่อนไขนำหรือส่งทุนเข้าประเทศต้องอ้างตัวบทและกฎที่ใช้กับกรณีนั้น ไม่ควรถือว่าทุนจดทะเบียนที่เขียนไว้ในบริคณห์สนธิเป็นหลักฐานว่าชำระเงินจริงหรือส่งเงินเข้าตามเงื่อนไขแล้ว
เอกสารที่ควรเชื่อมกันคือแผนประกอบธุรกิจ แหล่งเงินทุน หลักฐานการชำระหรือนำส่งทุน และเงื่อนไขในใบอนุญาตหรือหนังสือรับรอง กรมพัฒนาธุรกิจการค้ามีหน้าที่ติดตามการนำส่งทุนขั้นต่ำและการปฏิบัติตามเงื่อนไข รวมทั้งแผนถ่ายทอดเทคโนโลยีตามกรณี จึงไม่ควรหยุดตรวจเมื่อได้รับเอกสารอนุญาตแล้ว หากเปลี่ยนกิจการหรือโครงสร้างผู้ถือหุ้น ต้องทบทวนผลต่อสิทธิเดิมก่อนใช้เอกสารชุดเดิมกับงานใหม่
เอกสารอนุญาตไม่ทดแทนหน้าที่หลังจดบริษัท
เมื่อมีสิทธิประกอบธุรกิจแล้ว บริษัทต้องรักษาการดำเนินงานให้อยู่ในขอบเขตที่ระบุ การเรียกบริการสองประเภทไว้ในสัญญาเดียวหรือออกใบแจ้งหนี้รวมไม่ทำให้กิจการใหม่ได้รับสิทธิตามกิจการเดิม ควรแยกดูว่าสัญญาจ้างให้ทำอะไร ส่งมอบอะไร และคิดค่าตอบแทนอย่างไร หากกิจกรรมบางส่วนอยู่นอกขอบเขต ต้องประเมินช่องทางอนุญาตหรือแก้ไขที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่อ้างว่าวัตถุประสงค์บริษัทเขียนไว้กว้างแล้วจึงทำได้
การจัดทำบัญชี งบการเงิน และแบบภาษีเป็นอีกชั้นหนึ่งที่ไม่หายไปเพราะมี FBL หรือ FBC เอกสารอนุญาตไม่ใช่ทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม และไม่ใช่หลักฐานว่ากำไรได้รับยกเว้นภาษี บริษัทควรเก็บชุดทะเบียนผู้ถือหุ้นล่าสุด เอกสารสิทธิประกอบธุรกิจ และข้อมูลรายได้ให้ตรวจสอบย้อนกลับกันได้ ความต่างระหว่างการก่อตั้งนิติบุคคลกับสิทธิทำกิจการอธิบายต่อใน การจดทะเบียนบริษัท โดยอย่านำวันที่จดบริษัทมาแทนวันที่เริ่มใช้สิทธิที่ต้องมีเอกสารอีกประเภท
ข้อควรระวังในทางปฏิบัติ
- •ทุนต่างด้าวครึ่งหนึ่งพอดีเข้าเกณฑ์ ไม่ใช่ต้องเกินครึ่ง
- •บัตร BOI ไม่ใช่หนังสือรับรองการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว
- •ทุนจดทะเบียนไม่ยืนยันว่าชำระหรือนำส่งทุนครบเงื่อนไข
คำถามที่พบบ่อยเรื่อง ใบอนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว
เกณฑ์ทุนในมาตรา 4 รวมกรณีครึ่งหนึ่งพอดี จึงไม่ต้องรอให้เกินร้อยละ 50 แต่ยังต้องอ่านผู้ถือทุนตามนิยามและโครงสร้างให้ครบ ก่อนพิจารณาว่าธุรกิจนั้นต้องใช้ช่องทางใด
ไม่ได้ใช้ช่องทางอนุญาตปกติของบัญชีสามแทนบัญชีหนึ่ง บัญชีหนึ่งเป็นธุรกิจที่ไม่อนุญาตด้วยเหตุผลพิเศษ ส่วนสิทธิยกเว้นเฉพาะต้องมีฐานกฎหมายหรือความตกลงที่ใช้ได้จริง
บัตรส่งเสริมกับหนังสือรับรองการประกอบธุรกิจเป็นคนละเอกสาร กรณีเข้ามาตรา 12 ต้องดำเนินช่องทางหนังสือรับรองสำหรับกิจการที่ครอบคลุม ไม่ใช่ขยายสิทธิไปถึงงานอื่นทั้งบริษัท
ยังสรุปไม่ได้ เพราะทุนตามทะเบียนกับหลักฐานชำระหรือนำส่งทุนเป็นคนละเรื่อง ต้องตรวจมาตรา 14 กฎกระทรวง และเงื่อนไขของเส้นทางที่ใช้ก่อนระบุจำนวนเงินหรือกำหนดเวลา
จำนวนคนไม่ใช่เกณฑ์วัดสัดส่วนทุน ต้องดูทุนที่ถือและนิยามผู้ถือทุน รวมทั้งตรวจว่าการถือหุ้นไทยเป็นการลงทุนจริง เมื่อทราบสถานะแล้วจึงแยกประเภทกิจการตามบัญชีและข้อยกเว้น
แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
ลิงก์ด้านล่างเป็นแหล่งต้นทางสำหรับประเด็นที่ระบุในคำอธิบายของแต่ละรายการ ไม่ใช่การรับรองทุกข้อความหรือผลของงานบริการ ตรวจฉบับแก้ไขและเงื่อนไขที่ตรงกับข้อเท็จจริงของกิจการประกอบเสมอ
1. แนวปฏิบัติ
DBD: สรุปกฎหมายธุรกิจคนต่างด้าวและบัญชีควบคุมกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
หัวข้อ 5 อธิบายนิยามตั้งแต่ร้อยละ 50 บัญชีหนึ่งถึงสาม ผู้อนุญาต หนังสือรับรองตามสนธิสัญญาและ BOI และการตรวจทุนขั้นต่ำ; ไม่ให้ตัวเลขทุนขั้นต่ำ
2. พระราชบัญญัติ
พ.ร.บ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว (ฉบับปี 2542)กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
นิยามคนต่างด้าว บัญชีหนึ่ง สอง สาม ท้ายพระราชบัญญัติ เงื่อนไขทุนขั้นต่ำ และขั้นตอนขอใบอนุญาตหรือหนังสือรับรองการประกอบธุรกิจ
3. แนวปฏิบัติ
DBD: ขั้นตอนใบอนุญาต หนังสือรับรอง ทุน และค่าธรรมเนียมธุรกิจคนต่างด้าวกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
เอกสารวิชาการ DBD: ขั้นตอนมาตรา 17 ระยะพิจารณา 60 วันและออกใบ 15 วัน; หนังสือรับรอง ค่าคำขอ 2,000 บาทและค่าออก 20,000 บาท; อธิบายทุน 2/3 ล้านบาทและสูตรค่าใช้จ่าย ไม่ใช่ตัวบทกฎกระทรวงค่าธรรมเนียมหรือหลักฐานยืนยันปีของกฎกระทรวงที่ใช้บังคับ
คำนวณต่อได้ทันทีด้วยเครื่องมือเหล่านี้
- เครื่องคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (ภ.ง.ด.90 / 91)ภาษี = ผลรวมของเงินได้สุทธิแต่ละขั้น × อัตราขั้นนั้น (0/5/10/15/20/25/30/35%)
- เครื่องคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล (ภ.ง.ด.50)ภาษี = ผลรวมของกำไรแต่ละขั้น × อัตราของขั้นนั้น
- เครื่องคำนวณเงินสมทบประกันสังคม (มาตรา 33)เงินสมทบลูกจ้าง = min(ค่าจ้าง, 17,500) × 5% (สูงสุด 875 บาท)
คำที่เกี่ยวข้อง
- การส่งเสริมการลงทุนจากบีโอไอการส่งเสริมการลงทุนจาก BOI คือการให้สิทธิแก่โครงการตามพระราชบัญญัติส่งเสริมการลงทุน โดยสิทธิภาษีและสิทธิอื่นใช้ได้เท่าที่บัตรส่งเสริมและเงื่อนไขกำหนด
- สถานประกอบการถาวรสถานประกอบการถาวรคือจุดเชื่อมโยงทางธุรกิจตามอนุสัญญาภาษีซ้อน ซึ่งใช้พิจารณาสิทธิเก็บภาษีกำไรธุรกิจ ไม่ใช่นิยามเดียวกับการประกอบกิจการในไทยตามกฎหมายภายใน
- จดทะเบียนบริษัทจำกัดการจดทะเบียนบริษัทจำกัดคือการนำข้อตกลงก่อตั้งบริษัทเข้าสู่ทะเบียน หลังจัดทำบริคณห์สนธิ จัดสรรหุ้น ประชุมจัดตั้ง และเรียกชำระค่าหุ้นตามกฎหมาย
- อนุสัญญาภาษีซ้อนอนุสัญญาภาษีซ้อนคือความตกลงที่แบ่งสิทธิเก็บภาษีระหว่างรัฐ กำหนดเพดานภาษีบางประเภท และวางวิธีบรรเทาภาษีซ้อนตามเงื่อนไขของแต่ละคู่ประเทศ
- การกำหนดราคาโอนการกำหนดราคาโอนคือการกำหนดเงื่อนไขธุรกรรมระหว่างนิติบุคคลที่สัมพันธ์กัน โดยกฎหมายภาษีให้อำนาจปรับรายได้และรายจ่ายให้สะท้อนเงื่อนไขระหว่างคู่ค้าอิสระ