Audit / Benchmark
สอบบัญชี SME: ปัจจัยกำหนดงานและการเตรียมเอกสาร
หมวดงานที่เกี่ยวข้อง
หัวหน้าฝ่ายบัญชี
ผู้เชี่ยวชาญงบการเงินและมาตรฐาน TFRS for NPAEs
ขอบเขตหมวดบัญชีครอบคลุมการจัดทำบัญชี การปิดงบ และมาตรฐานที่ใช้กับกิจการ ไม่ใช่ประวัติหรือใบอนุญาตของบุคคลที่ยืนยันแล้ว งานสอบบัญชีต้องแยกจากงานจัดทำบัญชีและตกลงกับ Partner ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA)
ขอบเขตข้อมูลประกอบ
หัวหน้าฝ่ายภาษี
หมวดงานภาษีอากร
บทบาทนี้ไม่ใช่หลักฐานการตรวจรายหน้าโดยบุคคล โปรดตรวจแหล่งอ้างอิงประกอบ · วันที่เนื้อหา 2026-05-25 · แก้ไขล่าสุด 2026-11-07
ดูขอบเขตบทบาทการประเมินงานสอบบัญชีไม่ควรเริ่มจากการเทียบชื่อประเภทธุรกิจหรือยอดขายอย่างเดียว บริษัทที่มีรูปแบบรายได้คล้ายกันอาจต้องใช้หลักฐานและขั้นตอนตรวจต่างกันมาก เพราะคุณภาพระบบบัญชี ความซับซ้อนของสัญญา สินค้าคงเหลือ และประวัติการแก้ไขงบไม่เหมือนกัน บทความนี้จึงไม่เสนอราคากลางหรือจำนวนค่าบริการ แต่ช่วยให้ผู้บริหารเข้าใจว่าเหตุใดผู้สอบบัญชีจึงต้องถามข้อมูลบางเรื่องก่อนรับงาน และบริษัทควรเตรียมอะไรเพื่อให้กำหนดขอบเขตงานได้อย่างมีเหตุผล การจัดเอกสารดีช่วยลดการตามข้อมูลซ้ำได้ แต่ไม่ใช่เหตุให้ตัดขั้นตอนตามมาตรฐานหรือรับรองผลความเห็นล่วงหน้า
เริ่มจากหน้าที่สอบบัญชี ไม่ใช่ขนาดกิจการ
พ.ร.บ.การบัญชี พ.ศ. 2543 มาตรา 11 วรรคสี่ วางหลักให้งบการเงินที่อยู่ในบังคับต้องได้รับการตรวจสอบและแสดงความเห็นโดยผู้สอบบัญชีรับอนุญาต โดยมีข้อยกเว้นสำหรับห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนตามกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้อง ข้อยกเว้นนี้ไม่ใช่สิทธิทั่วไปของบริษัทจำกัดที่มีรายการน้อยหรือยังไม่มีรายได้ บริษัทจึงควรระบุรูปแบบนิติบุคคล รอบบัญชี และงบที่จะใช้ยื่นให้ชัดก่อนพูดถึงขอบเขตงาน อย่าใช้คำว่าเป็น SME แทนการตรวจหน้าที่ตามกฎหมาย เพราะเป็นคนละประเด็นกับความเสี่ยงที่ผู้สอบต้องประเมิน
อีกเรื่องที่ต้องแยกคือการจัดทำบัญชี การปรับปรุงบัญชี และการตรวจสอบงบการเงิน ผู้บริหารยังรับผิดชอบข้อมูลและการจัดทำงบ แม้ใช้ผู้ทำบัญชีภายนอก ผู้สอบเป็นผู้ประเมินหลักฐานเพื่อแสดงความเห็น ไม่ใช่ผู้รับรองว่ารายการภาษีทุกเรื่องได้รับการยอมรับหรือการทุจริตไม่มีทางเกิดขึ้น หากบัญชียังไม่ปิดและเอกสารไม่ครบ ควรแจ้งตรงไปตรงมาว่าต้องมีงานสะสางก่อน ไม่รวมปัญหาเหล่านั้นไว้ใต้คำว่าเซ็นงบโดยไม่ระบุผู้รับผิดชอบ
สำหรับการเตรียมข้อมูลเบื้องต้น ให้แยกแฟ้มงบการเงินปีก่อน รายงานผู้สอบ บัญชีแยกประเภท งบทดลอง และรายการเอกสารที่ยังหาไม่ได้ออกจากกัน ระบุด้วยว่าปีนี้เปลี่ยนผู้ทำบัญชี โปรแกรมบัญชี สถานที่เก็บสินค้า หรือรูปแบบรายได้หรือไม่ ข้อมูลเหล่านี้มีผลต่อการวางแผนมากกว่าการบอกว่าธุรกิจไม่มีอะไรซับซ้อน และช่วยให้คำถามที่ตามมาเกี่ยวข้องกับข้อเท็จจริงของกิจการจริง
TSA 315: ความเสี่ยงกำหนดทิศทางการตรวจ
ข้อกำหนดเรื่องการระบุและประเมินความเสี่ยงของการแสดงข้อมูลที่มีสาระสำคัญแต่ขัดต่อข้อเท็จจริงในมาตรฐานการสอบบัญชี รหัส 315 ทำให้ผู้สอบต้องเข้าใจทั้งกิจการและสภาพแวดล้อม ตลอดจนระบบสารสนเทศกับการควบคุมภายในส่วนที่เกี่ยวข้อง จำนวนรายการบัญชีน้อยจึงไม่รับประกันว่าความเสี่ยงต่ำ การประมาณหนี้สูญ รายได้ที่ต้องตีความสัญญา หรือรายการปรับปรุงที่บันทึกด้วยมือใกล้ปิดงบ อาจต้องพิจารณามากกว่ารายการประจำที่ทำซ้ำสม่ำเสมอและมีหลักฐานครบถ้วน
บริษัทควรเตรียมคำอธิบายเส้นทางรายการตั้งแต่รับคำสั่งซื้อ ส่งมอบ ออกเอกสาร รับชำระ และบันทึกบัญชี พร้อมตัวอย่างเอกสารที่เชื่อมกันได้ ผู้สอบอาจสอบถาม สังเกตการณ์ ตรวจเอกสาร และวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อประเมินความเสี่ยง การตอบว่าโปรแกรมทำให้อัตโนมัติยังไม่อธิบายว่าใครสร้างข้อมูล ใครเปลี่ยนสิทธิผู้ใช้ และใครตรวจรายการผิดปกติ โดยเฉพาะเมื่อฝ่ายเดียวกันทำได้ทั้งสร้างคู่ค้า อนุมัติจ่าย และบันทึกบัญชี
สิ่งที่ช่วยให้การประเมินตรงประเด็นคือบันทึกการเปลี่ยนแปลงระหว่างปี เช่น เปิดช่องทางขายใหม่ เปลี่ยนเงื่อนไขรับคืนสินค้า หรือย้ายระบบ แล้วระบุผลต่อบัญชีและการควบคุมที่ใช้ ไม่จำเป็นต้องเขียนคู่มือให้สวยงามก่อนส่ง แต่ข้อมูลต้องตรงกับสิ่งที่ปฏิบัติจริง เอกสารควบคุมที่เพิ่งจัดขึ้นปลายปีไม่ใช่หลักฐานว่าการควบคุมนั้นทำงานมาตลอดปี และการประเมินความเสี่ยงยังอาจเปลี่ยนเมื่อผู้สอบได้ข้อมูลเพิ่มเติม
TSA 501: สินค้าคงเหลือไม่ได้จบที่ใบตรวจนับ
มาตรฐานการสอบบัญชี รหัส 501 ย่อหน้า 4–7 กำหนดแนวทางหลักฐานเกี่ยวกับสินค้าคงเหลือ เมื่อสินค้ามีสาระสำคัญ ผู้สอบต้องเข้าร่วมสังเกตการณ์ตรวจนับ เว้นแต่ไม่สามารถปฏิบัติได้ในทางปฏิบัติ งานนี้ครอบคลุมการประเมินวิธีนับ สังเกตการดำเนินการ ตรวจสภาพสินค้า และทดสอบการนับ ไม่ใช่เพียงรับใบสรุปที่ผู้บริหารลงชื่อแล้ว การมีคลังหลายแห่ง สินค้าฝากเก็บ หรือสินค้าของบุคคลอื่นอยู่ในคลังจึงเปลี่ยนลักษณะงานและการประสานข้อมูลได้
ก่อนกำหนดวันนับ บริษัทควรแจ้งสถานที่และประเภทสินค้า แยกสินค้าที่เป็นเจ้าของออกจากของรับฝาก ระบุสินค้าชำรุด เคลื่อนไหวช้า และสินค้าระหว่างทาง จัดคำสั่งนับที่ควบคุมการรับจ่ายระหว่างนับ รวมถึงระบบเก็บใบนับและติดตามผลต่าง อย่านำสินค้าที่นับไม่พบไปปรับยอดให้ตรงโดยไม่สืบเหตุ เพราะผลต่างอาจสะท้อนปัญหาตัดงวด การบันทึกหน่วยนับ หรือสิทธิในสินค้า ซึ่งต้องแก้ให้ตรงสาเหตุก่อนสรุปยอด
หากวันนับต่างจากวันสิ้นงวด ต้องมีหลักฐานการเคลื่อนไหวเชื่อมยอดระหว่างวันทั้งสอง ไม่ใช่ใช้ผลนับวันใดก็ได้แทนยอดสิ้นปี หากการเข้าร่วมสังเกตการณ์ทำไม่ได้ ผู้สอบต้องพิจารณาวิธีทางเลือก และถ้ายังไม่ได้หลักฐานที่เหมาะสมอย่างเพียงพอจึงพิจารณาผลต่อความเห็นตาม TSA 705 การพลาดวันนับจึงไม่ทำให้ความเห็นมีเงื่อนไขโดยอัตโนมัติ แต่ก็ไม่อาจรับรองได้ว่าจะใช้รูปถ่ายหรือคำชี้แจงแทนได้เสมอ
TSA 550: รายการกับบุคคลที่เกี่ยวข้องต้องเห็นทั้งภาพ
มาตรฐานการสอบบัญชี รหัส 550 ทำให้ผู้สอบต้องเข้าใจความสัมพันธ์และรายการกับบุคคลที่เกี่ยวข้อง ไม่จำกัดเฉพาะบริษัทที่ออกใบแจ้งหนี้ให้กัน ผู้ถือหุ้น กรรมการ บุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องตามกรอบรายงานที่ใช้ อาจมีรายการให้กู้ จ่ายแทน รับประกัน หรือโอนทรัพย์สินที่ไม่ได้ผ่านวงจรซื้อขายปกติ บริษัทจึงควรจัดผังความสัมพันธ์ควบคู่กับทะเบียนรายการ อย่ารอให้ผู้สอบค้นพบชื่อเดียวกันในบัญชีธนาคารหรือสัญญาแล้วค่อยชี้แจง
เอกสารที่ควรเตรียม ได้แก่ รายชื่อคู่สัญญา ลักษณะความสัมพันธ์ สัญญา หลักฐานอนุมัติ เงื่อนไขชำระ และการกระทบยอดทั้งสองฝ่าย แยกยอดเงินต้น ดอกเบี้ย ค่าใช้จ่ายจ่ายแทน และรายการที่ยังไม่มีการชำระให้ตรวจสอบย้อนกลับได้ การเรียกทุกยอดว่าเงินยืมกรรมการทำให้มองไม่เห็นสาระของรายการ และไม่ช่วยตอบว่ามีหนี้จริงหรือเป็นการคืนทุน การจ่ายส่วนตัว หรือข้อผิดพลาดในการบันทึก
งานอาจเพิ่มเมื่อพบรายการนอกธุรกิจปกติ คู่สัญญาไม่ตรงกับผู้รับเงิน หรือผู้บริหารอธิบายเงื่อนไขไม่ได้ ผู้สอบต้องประเมินเหตุผลเชิงธุรกิจ ความครบถ้วน และการเปิดเผยตามกรอบรายงาน ไม่ควรเขียนว่าเงื่อนไขเทียบเท่าบุคคลภายนอกโดยไม่มีหลักฐานรองรับ และอย่าเข้าใจว่าการกระทบยอดตรงกันทำให้การตั้งราคาและภาษีถูกต้องด้วย การมีหลักฐานบัญชีครบกับการผ่านเงื่อนไขภาษีเป็นการพิจารณาคนละส่วน
TSA 510: ปีแรกของผู้สอบใหม่มียอดยกมาด้วย
มาตรฐานการสอบบัญชี รหัส 510 เกี่ยวกับงานสอบบัญชีครั้งแรกและยอดยกมา ทำให้การเปลี่ยนผู้สอบไม่ได้เริ่มตรวจเฉพาะรายการที่เกิดขึ้นในปีปัจจุบัน ผู้สอบต้องได้หลักฐานที่เหมาะสมอย่างเพียงพอเกี่ยวกับยอดยกมา รวมถึงการยกยอดและนโยบายบัญชีที่เกี่ยวข้อง ยอดสินค้าต้นงวด ค่าเสื่อมราคาสะสม เงินกู้ หรือประมาณการที่ตั้งไว้ก่อนหน้า อาจกระทบผลประกอบการของปีที่กำลังตรวจ แม้บริษัทไม่ได้เปลี่ยนรูปแบบธุรกิจเลยก็ตาม
บริษัทควรส่งงบปีก่อนฉบับที่ยื่นจริง รายงานผู้สอบ บัญชีแยกประเภทช่วงก่อนปิดและหลังปรับปรุง ตลอดจนตารางรายละเอียดที่อธิบายยอดต้นปีได้ หากมีการแก้ไขรายการหลังออกงบ ต้องแสดงเส้นทางจากยอดเดิมไปยอดใหม่ ไม่ส่งเฉพาะงบทดลองล่าสุดที่ไม่ตรงกับงบที่ยื่น การประสานผู้สอบเดิมควรดำเนินการตามการอนุญาตและข้อกำหนดวิชาชีพ ไม่ควรสมมติว่าผู้สอบใหม่เข้าถึงกระดาษทำการทุกชุดได้ทันที
การมีรายงานผู้สอบปีก่อนเป็นประโยชน์แต่ไม่แทนการพิจารณาหลักฐานของผู้สอบใหม่ ถ้ายอดต้นปีมีข้อจำกัด ต้องพิจารณาว่าวิธีตรวจปีปัจจุบันหรือวิธีอื่นช่วยได้เพียงใด และผลกระทบเชื่อมกับงบปัจจุบันอย่างไร การจัดเอกสารย้อนหลังจึงเป็นงานที่ควรเปิดเผยก่อนรับงาน ไม่ใช่ซ่อนจนถึงช่วงสรุปผล เพราะอาจเปลี่ยนทั้งแผนตรวจ คำถามที่ต้องติดตาม และขอบเขตการขอข้อมูลจากผู้บริหาร
ประเด็นปีก่อน: ปิดสาเหตุ ไม่ใช่แค่ปิดยอด
รายงานผู้สอบปีก่อน รายการปรับปรุง และข้อบกพร่องที่แจ้งผู้บริหาร เป็นจุดเริ่มต้นของการติดตาม ไม่ใช่เอกสารเก่าที่หมดประโยชน์ บริษัทควรทำทะเบียนประเด็นโดยระบุข้อเท็จจริงเดิม ผลกระทบ ผู้รับผิดชอบ วิธีแก้ และหลักฐานว่าการแก้เกิดขึ้นจริง เช่น ลูกหนี้ค้างรับต้องติดตามความสามารถเรียกเก็บ ไม่ใช่เปลี่ยนคำอธิบายบัญชี หรือสต็อกต่างต้องแก้กระบวนการรับจ่าย ไม่ใช่ปรับบัญชีปลายปีซ้ำโดยไม่มีการวิเคราะห์
แยกเรื่องที่แก้เฉพาะยอดกับเรื่องที่แก้ระบบด้วย การปรับบัญชีอาจทำให้ยอดปีนี้ถูกต้อง แต่หากยังไม่มีการอนุมัติหรือการตรวจรายการเดิม ความเสี่ยงอาจยังอยู่ ผู้สอบต้องพิจารณาทั้งรายการปัจจุบันและผลจากข้อผิดพลาดก่อนหน้า การบอกว่าปีก่อนผู้สอบยอมแล้วจึงไม่ใช่เหตุผลเพียงพอที่จะใช้วิธีเดิมต่อ เพราะข้อเท็จจริง ความมีสาระสำคัญ และหลักฐานที่ได้อาจต่างกัน
TSA 705 แยกกรณีงบมีการแสดงข้อมูลขัดต่อข้อเท็จจริงออกจากกรณีหลักฐานไม่เพียงพอ และพิจารณาความมีสาระสำคัญกับการแผ่กระจายของผลกระทบ การแก้ประเด็นเดิมจึงไม่ใช่คำรับรองว่าจะได้รับความเห็นแบบไม่มีเงื่อนไข ส่วนการมีข้อเน้นข้อมูลก็ไม่ควรถูกเรียกรวมว่าเป็นความเห็นที่เปลี่ยนแปลงไปทุกกรณี ผู้บริหารควรให้ผู้สอบอธิบายประเด็นตามรายงานจริง แทนการใช้คำเรียกสั้น ๆ ที่ทำให้ผู้ใช้งบเข้าใจผิด
ตัวอย่างวางแผนด้วยกำหนดตามกฎหมาย
สมมติบริษัทจำกัดปิดรอบบัญชีวันที่ 31 ธันวาคม และใช้กำหนดปกติโดยไม่มีการขยายเฉพาะกรณี ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1197 กำหนดให้นำงบเสนอที่ประชุมใหญ่ภายใน 4 เดือนนับแต่วันที่ในงบดุล จึงต้องวางแผนให้การประชุมอนุมัติเกิดขึ้นภายใน 30 เมษายน หากอนุมัติวันที่ 30 เมษายน พ.ร.บ.การบัญชี พ.ศ. 2543 มาตรา 11 กำหนดยื่นงบภายใน 1 เดือนนับแต่วันอนุมัติ ตัวอย่างการนับเดือนที่ตรงปลายเดือนนี้จึงไปถึง 31 พฤษภาคม แต่ต้องตรวจวันหยุดและประกาศที่เกี่ยวข้องก่อนใช้จริง
ตัวอย่างนี้เป็นการวางแผนตามกรอบเวลา ไม่ใช่การกำหนดว่าผู้สอบต้องใช้เวลาตรวจเท่าใด หากจะนับสินค้าในวันสิ้นงวด ต้องประสานผู้สอบก่อนวันนับ และหากมีประเด็นยอดยกมาต้องเริ่มจัดหลักฐานก่อนถึงช่วงอนุมัติงบ อย่านำกำหนดยื่นของห้างหุ้นส่วนหรือกำหนดยื่นภาษีเงินได้นิติบุคคลมาแทนกำหนดอนุมัติและยื่นงบของบริษัท เพราะแต่ละหน้าที่มีฐานกฎหมายและเงื่อนไขแยกกัน
ผู้บริหารควรวางลำดับจากการตรวจนับและปิดบัญชี ไปสู่การตอบคำถาม แก้ข้อผิดพลาด อนุมัติงบ และยื่นงบ พร้อมกำหนดเจ้าของข้อมูลแต่ละเรื่อง กำหนดตามกฎหมายเป็นกรอบหน้าที่ของกิจการ ไม่ใช่คำสัญญาระยะเวลาบริการ หากเอกสารไม่พร้อมต้องแจ้งสิ่งที่ขาดและผลต่อแผนอย่างโปร่งใส ไม่ควรข้ามขั้นตอนเพื่อให้ทันวันประชุม และไม่ควรตีความว่ากำหนดเวลานี้เป็นการยกเว้นหน้าที่ตรวจสอบ
เตรียมชุดข้อมูลเพื่อขอขอบเขตและใบเสนอราคา
ชุดข้อมูลสำหรับประเมินงานควรมีหนังสือรับรองนิติบุคคล รอบบัญชี กรอบรายงานทางการเงิน งบและรายงานผู้สอบปีก่อน งบทดลองล่าสุด รายละเอียดรายได้ สถานที่เก็บสินค้า และผังบุคคลที่เกี่ยวข้อง ระบุสถานะการปิดบัญชีด้วยว่ากระทบยอดธนาคาร ลูกหนี้ เจ้าหนี้ ภาษี และทรัพย์สินแล้วหรือยัง หากยังมีข้อขัดแย้ง ให้ส่งรายการประเด็นค้างแทนการระบุว่าพร้อมตรวจ เพื่อให้ขอบเขตเริ่มต้นสะท้อนงานที่จำเป็นจริง
แยกสิ่งที่ผู้ทำบัญชีต้องจัดทำ สิ่งที่ผู้บริหารต้องอนุมัติ และสิ่งที่ผู้สอบจะขอเป็นหลักฐาน อย่าส่งเอกสารที่มีข้อมูลส่วนบุคคลเกินจำเป็นในช่องทางสาธารณะ และควรตกลงช่องทางรับส่งที่เหมาะสมก่อนส่งแฟ้มเต็ม เมื่อได้รับใบเสนอราคา ให้ตรวจว่างานครอบคลุมงบชุดใด การประสานตรวจนับ การตรวจยอดยกมา และข้อสมมติเรื่องความพร้อมของข้อมูลอย่างไร รวมถึงวิธีพิจารณาเมื่อข้อเท็จจริงเปลี่ยนไป
คุณภาพของการเตรียมงานวัดจากการตามรายการจากงบทดลองไปถึงเอกสารและกลับมาได้ ไม่ใช่จำนวนแฟ้มหรือความสวยของไฟล์ จัดดัชนี ใช้ชื่อเอกสารสม่ำเสมอ และเก็บประวัติการแก้ไขโดยไม่ลบหลักฐานต้นทาง การเตรียมเช่นนี้ช่วยให้สนทนาเรื่องขอบเขตตรงจุดขึ้น แต่ผู้สอบยังต้องใช้ดุลยพินิจเรื่องหลักฐานและความเป็นอิสระ บริษัทจึงควรขอใบเสนอราคาตามรายละเอียดงาน ไม่ขอให้ยืนยันความเห็นหรือยกเว้นขั้นตอนล่วงหน้า
แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
ลิงก์ด้านล่างเป็นแหล่งต้นทางสำหรับประเด็นที่ระบุในคำอธิบายของแต่ละรายการ ไม่ใช่การรับรองทุกข้อความหรือผลของงานบริการ ตรวจฉบับแก้ไขและเงื่อนไขที่ตรงกับข้อเท็จจริงของกิจการประกอบเสมอ
1. พระราชบัญญัติ
พ.ร.บ.การบัญชี พ.ศ. 2543 มาตรา 11 และ 30–32กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
มาตรา 11 วรรคหนึ่ง ห้างหุ้นส่วน นิติบุคคลต่างประเทศและกิจการร่วมค้ายื่นงบภายในห้าเดือนนับแต่ปิดบัญชี บริษัทจำกัด/มหาชนยื่นภายในหนึ่งเดือนนับแต่อนุมัติ อธิบดีขยายได้เมื่อมีเหตุจำเป็น; วรรคสี่ งบต้องผ่านผู้สอบบัญชีรับอนุญาต เว้นห้างหุ้นส่วนตามกฎกระทรวง; มาตรา 30 ไม่ยื่นงบไม่เกิน 50,000 บาท, 31 ไม่เกิน 5,000 บาท, 32 งบไม่ผ่านการตรวจสอบไม่เกิน 20,000 บาท (ค่าปรับเป็นพินัย) เป็นเพดาน ไม่ใช่จำนวนที่ถูกปรับ
2. มาตรฐานวิชาชีพ
TFAC — มาตรฐานการสอบบัญชี รหัส 501: หลักฐานเกี่ยวกับสินค้าคงเหลือสภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์
ย่อหน้า 4–7 กำหนดการสังเกตการณ์สินค้าที่มีสาระสำคัญ เว้นแต่ทำไม่ได้ในทางปฏิบัติ; วันนับต่างต้องตรวจการเคลื่อนไหว เหตุสุดวิสัยให้ตรวจบางรายการวันอื่น และกรณีทำไม่ได้ต้องใช้วิธีทางเลือก ถ้ายังไม่ได้หลักฐานที่เหมาะสมอย่างเพียงพอจึงพิจารณาเปลี่ยนความเห็นตาม TSA 705 ไม่ใช่มีเงื่อนไขอัตโนมัติ
3. มาตรฐานวิชาชีพ
TFAC — TSA 705 (ปรับปรุง): การแสดงความเห็นแบบที่เปลี่ยนแปลงไปสภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์
ย่อหน้า 6 เหตุให้เปลี่ยนความเห็น; 7 มีเงื่อนไข (มีสาระสำคัญแต่ไม่แผ่กระจาย); 8 ไม่ถูกต้อง (ขัดต่อข้อเท็จจริงและแผ่กระจาย); 9–10 ไม่แสดงความเห็น; 11–13 ผู้บริหารจำกัดขอบเขตหลังรับงาน ต้องขอให้ยกเลิก สื่อสารผู้กำกับดูแล และพิจารณาวิธีอื่น ไม่ใช่การพยากรณ์ความเห็นของงานใด
4. ประมวลกฎหมาย
ป.พ.พ. มาตรา 1139, 1196–1197: งบดุลประจำปี ประชุมอนุมัติ และบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
งบดุลอย่างน้อยทุก 12 เดือน ผู้สอบบัญชีตรวจและเสนอที่ประชุมใหญ่ภายในสี่เดือน ส่งสำเนาให้ผู้ถือหุ้นก่อนประชุมไม่น้อยกว่าสามวัน และส่งบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นไม่ช้ากว่าวันที่ 14 นับแต่ประชุมสามัญ; ใช้แม้ไม่มีรายการค้า
5. มาตรฐานวิชาชีพ
TFAC: ชุดมาตรฐานการสอบบัญชี — TSA 315, 510 และ 550สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์
หน้ารวมมาตรฐานการสอบบัญชีที่เชื่อมไปยัง TSA 315 การระบุและประเมินความเสี่ยง TSA 510 ยอดยกมาในงานสอบบัญชีครั้งแรก และ TSA 550 บุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน ควรตรวจวันถือปฏิบัติของแต่ละฉบับก่อนอ้างอิง
สรุป
งานสอบบัญชีขึ้นกับความเสี่ยงและหลักฐาน ไม่ใช่ป้ายขนาดกิจการเพียงอย่างเดียว เริ่มจากสรุปปัญหาปีก่อน รายการกับบุคคลที่เกี่ยวข้อง สินค้าคงเหลือ และยอดยกมา แล้วจัดผู้รับผิดชอบข้อมูลให้ชัด หากต้องการวางขอบเขตการเตรียมบัญชีและการสนับสนุนงานสอบบัญชี ส่งรายละเอียดผ่าน LINE https://lin.ee/WEwU8QZ หรือหน้าติดต่อ เพื่อขอใบเสนอราคาจากเจ้าหน้าที่ตามข้อเท็จจริงของกิจการ
ปรึกษาทีมเราฟรีคำถามที่พบบ่อย
บริษัทไม่มีรายได้ยังต้องสอบบัญชีหรือไม่+
บริษัทจำกัดไม่ได้รับข้อยกเว้นการตรวจสอบเพียงเพราะไม่มีรายได้ ตามหลักของ พ.ร.บ.การบัญชี มาตรา 11 ต้องแยกข้อยกเว้นของห้างหุ้นส่วนตามกฎกระทรวงออกจากบริษัทจำกัด และตรวจหน้าที่จัดทำและยื่นงบของนิติบุคคลนั้นต่อไป
ส่งไฟล์สต็อกแทนการเข้าร่วมตรวจนับได้หรือไม่+
เมื่อสินค้ามีสาระสำคัญ TSA 501 กำหนดการเข้าร่วมสังเกตการณ์ เว้นแต่ทำไม่ได้ในทางปฏิบัติ ไฟล์สต็อกจึงไม่ใช่สิ่งแทนการเข้าร่วมได้โดยอัตโนมัติ และผู้สอบต้องประเมินหลักฐานอื่นตามข้อเท็จจริง
เปลี่ยนผู้สอบแล้วไม่ต้องใช้เอกสารเก่าใช่ไหม+
ไม่ใช่ TSA 510 ทำให้ผู้สอบใหม่ต้องพิจารณาหลักฐานยอดยกมาที่กระทบงบปัจจุบัน ควรเก็บงบที่ยื่นจริง รายงานผู้สอบ และรายละเอียดบัญชีต้นงวด พร้อมอธิบายรายการแก้ไขย้อนหลัง
ยอดระหว่างบริษัทตรงกันถือว่าตรวจจบหรือยัง+
การกระทบยอดช่วยยืนยันความสอดคล้องของข้อมูลสองฝ่าย แต่ TSA 550 ยังเกี่ยวข้องกับความครบถ้วน ความสัมพันธ์ และสาระของรายการ สัญญา หลักฐานอนุมัติ และการเปิดเผยจึงยังจำเป็นตามลักษณะรายการ
แก้ข้อสังเกตปีก่อนครบแล้วรับรองผลความเห็นได้ไหม+
รับรองล่วงหน้าไม่ได้ ผู้สอบต้องพิจารณาหลักฐานและความมีสาระสำคัญของงบปีปัจจุบัน รวมถึงผลของประเด็นเดิม TSA 705 แยกผลจากข้อผิดพลาดกับข้อจำกัดหลักฐาน ไม่ใช่ตัดสินจากการมีทะเบียนแก้ไขเพียงอย่างเดียว
ควรส่งอะไรเพื่อขอใบเสนอราคา+
ส่งงบและรายงานผู้สอบปีก่อน งบทดลองล่าสุด รายละเอียดรูปแบบรายได้ สินค้า และบุคคลที่เกี่ยวข้อง พร้อมสถานะการปิดบัญชี ระบุข้อจำกัดเอกสารและการเปลี่ยนระบบด้วย เพื่อให้ขอบเขตและข้อสมมติในใบเสนอราคาตรงกับงานจริง
บทความที่เกี่ยวข้อง
ดูทั้งหมด →