Skip to main content

ภาษีและกรมสรรพากร

รายจ่ายต้องห้าม

Non-deductible expense

รายจ่ายต้องห้ามคือรายการที่กฎหมายไม่ยอมให้หักทั้งหมดหรือบางส่วนเมื่อหากำไรสุทธิเพื่อเสียภาษี แม้รายการนั้นจะเป็นค่าใช้จ่ายที่รับรู้ถูกต้องในบัญชีก็ตาม

คำตอบสั้น

รายจ่ายต้องห้าม คือ รายการที่กฎหมายไม่ยอมให้หักทั้งหมดหรือบางส่วนเมื่อหากำไรสุทธิเพื่อเสียภาษี แม้รายการนั้นจะเป็นค่าใช้จ่ายที่รับรู้ถูกต้องในบัญชีก็ตาม

ขั้นตอนโดยสรุป

  1. ตรวจว่ารายการหรือธุรกรรมของคุณเข้าเงื่อนไขของคำนี้หรือไม่
  2. ระบุแบบยื่นและกำหนดเวลาที่เกี่ยวข้องกับกรมสรรพากร
  3. คำนวณยอดและบันทึกบัญชีให้ตรงกับเอกสารต้นทาง
  4. ยื่นผ่านระบบ e-Filing และเก็บหลักฐานการยื่นไว้

สิ่งที่ต้องเตรียม

  • เอกสารต้นทาง เช่น ใบกำกับภาษี ใบเสร็จ และสัญญาที่เกี่ยวข้อง
  • รายการเดินบัญชีธนาคารของงวดที่เกี่ยวข้อง
  • หนังสือรับรองบริษัทและเลขประจำตัวผู้เสียภาษี
  • แบบยื่นและหลักฐานการยื่นย้อนหลังที่เคยส่งไว้

ต้องการให้ทีมช่วยประเมิน? แจ้งปัญหาบัญชีหรือภาษี งวดที่เกี่ยวข้องและกำหนดส่ง เพื่อแยกสิ่งที่ต้องตรวจ เอกสารที่ต้องใช้ และขอบงานก่อนนัดหมาย

แจ้งงานที่ต้องการประเมิน

มาตรา 65 ตรีกำหนดข้อจำกัดหลายแบบ ทั้งรายจ่ายส่วนตัว เงินสำรอง รายจ่ายลงทุน และรายการที่พิสูจน์ผู้รับไม่ได้ การปรับกำไรบัญชีจึงต้องพิจารณาเหตุของแต่ละรายการ ไม่ใช่บวกกลับค่าใช้จ่ายทุกประเภทโดยอัตโนมัติ บางรายการถูกตัดสิทธิถาวร ขณะที่บางรายการอาจหักได้ในงวดอื่นเมื่อครบเงื่อนไข

มือกำลังเทียบใบเสร็จ ข้างเครื่องคิดเลขและโน้ตบุ๊ก ไม่ใช่ใบกำกับภาษีไทย
ภาพประกอบเนื้อหา ไม่ใช่ภาพทีมงานหรือเคสลูกค้าของบริษัทKaboompics · Pexels License

กำไรบัญชีกับกำไรภาษีตอบคนละคำถาม

งบการเงินแสดงผลการดำเนินงานตามหลักบัญชี ส่วนฐานภาษีเงินได้นิติบุคคลเริ่มจากรายได้และรายจ่ายตามเกณฑ์สิทธิ แล้วใช้มาตรา 65 ทวิและมาตรา 65 ตรีปรับให้ตรงกับกฎหมายภาษี การจ่ายเงินจริงหรือผู้บริหารอนุมัติไม่ได้ทำให้ค่าใช้จ่ายผ่านเกณฑ์ภาษีเสมอไป และคำว่าต้องห้ามก็ไม่ได้แปลว่าต้องลบรายการจริงออกจากบัญชีเพื่อทำให้ตัวเลขเหมือนแบบภาษี

ควรแยกผลต่างถาวรออกจากผลต่างด้านเวลา เช่น ค่าใช้จ่ายส่วนตัวที่บริษัทรับภาระไม่มีสิทธิหักเพียงเพราะรอปีถัดไป แต่เงินสำรองบางรายการหรือค่าเสื่อมราคาอาจเกี่ยวกับเงื่อนไขที่ต่างกันระหว่างบัญชีกับภาษี จึงควรมีทะเบียนติดตามยอดตั้งต้น ยอดบวกกลับ ยอดหักออก และยอดคงเหลือรายรายการ เพื่อไม่ให้หักซ้ำหรือเสียสิทธิเมื่องวดเปลี่ยน

เงินสำรอง รายจ่ายส่วนตัว และค่าปรับ

มาตรา 65 ตรี (1) ไม่เปิดให้หักเงินสำรองทั่วไปตามจำนวนที่ฝ่ายบัญชีตั้งไว้ แม้การประมาณนั้นจำเป็นต่อการจัดทำงบการเงิน ข้อยกเว้นสำหรับกิจการหรือสำรองเฉพาะต้องตรวจเงื่อนไขโดยตรง การตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญจึงไม่เท่ากับการจำหน่ายหนี้สูญที่ผ่านมาตรา 65 ทวิ (9) และกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้อง ต้องพิจารณาหนี้แต่ละรายและหลักฐานติดตามหนี้ ไม่ใช่ใช้เปอร์เซ็นต์บัญชีแทนเกณฑ์ภาษี

รายจ่ายส่วนตัวและการให้โดยเสน่หาอยู่ในมาตรา 65 ตรี (3) ตัวอย่างเช่นบริษัทรับภาระค่าใช้จ่ายครอบครัวของกรรมการโดยไม่มีฐานเป็นค่าตอบแทนของกิจการ ส่วนมาตรา 65 ตรี (6) ครอบคลุมภาษีเงินได้ของบริษัทเอง รวมทั้งเบี้ยปรับและเงินเพิ่มภาษีอากร ตลอดจนค่าปรับทางอาญา แต่ค่าเสียหายตามสัญญาไม่ได้กลายเป็นค่าปรับทางอาญาเพียงเพราะลงชื่อบัญชีว่า “ค่าปรับ” ต้องดูที่มาของภาระและความเกี่ยวข้องกับกิจการด้วย

ค่ารับรอง: ตรวจคุณสมบัติก่อนใช้เพดาน

กฎหมายที่ใช้กับค่ารับรองคือมาตรา 65 ตรี (4) ประกอบกฎกระทรวงฉบับที่ 143 และที่แก้ไขเพิ่มเติม โดยเฉพาะฉบับที่ 222 ไม่ใช่พระราชกฤษฎีกาฉบับที่ 145 ซึ่งเกี่ยวกับค่าเสื่อมราคา ค่ารับรองต้องจำเป็นตามธรรมเนียมธุรกิจ มีประโยชน์ต่อกิจการ และผู้รับการรับรองต้องเป็นไปตามเกณฑ์ ไม่ใช่นำค่าเลี้ยงสังสรรค์ส่วนตัวทั้งหมดมารวมแล้วอ้างว่าต่ำกว่าเพดานจึงหักได้

วงเงินหักใช้ยอดที่จ่ายจริงซึ่งผ่านเงื่อนไข แต่ไม่เกินร้อยละ 0.3 ของยอดรายได้หรือยอดขายที่นำมาคำนวณกำไรสุทธิก่อนหักรายจ่าย เทียบกับทุนที่ชำระแล้ว ณ วันสิ้นรอบ เลือกฐานที่มากกว่า และยังมีเพดานรวม 10 ล้านบาท สิ่งของที่ให้แก่ผู้รับการรับรองมีเกณฑ์ไม่เกินคนละ 2,000 บาทต่อคราวด้วย ต้องมีผู้มีอำนาจอนุมัติและหลักฐานตามข้อ 5 จึงต้องตรวจทั้งลักษณะรายการ หลักฐาน และจำนวนเงิน ไม่ใช่คำนวณร้อยละอย่างเดียว

รายจ่ายลงทุนและหลักฐานผู้รับเงิน

มาตรา 65 ตรี (5) แยกการลงทุน ต่อเติม เปลี่ยนแปลง ขยาย หรือทำให้ทรัพย์สินดีขึ้น ออกจากการซ่อมให้คงสภาพเดิม หากกิจการลงค่าขยายอาคารเป็นค่าใช้จ่ายทั้งจำนวน ต้องบวกกลับส่วนที่เป็นทุน และพิจารณาค่าเสื่อมราคาตามเกณฑ์ภาษีต่างหาก ขณะที่ค่าซ่อมเพื่อคืนสภาพอาจเป็นรายจ่ายของงวดได้เมื่อผ่านเงื่อนไขอื่น ชื่อบนใบแจ้งหนี้ว่า “ซ่อม” จึงไม่ใช่ข้อยุติ ต้องดูงานที่ทำและผลต่อทรัพย์สินจริง

สำหรับมาตรา 65 ตรี (18) ประเด็นคือพิสูจน์ได้ว่าใครเป็นผู้รับรายจ่าย ควรรวบรวมชื่อ ที่อยู่หรือข้อมูลระบุตัวตน สัญญาหรือคำสั่งซื้อ หลักฐานการส่งมอบ และเส้นทางชำระเงินให้สัมพันธ์กัน ใบสำคัญจ่ายที่ทำเองเป็นเพียงส่วนหนึ่งของหลักฐาน ไม่ได้แทนข้อมูลคู่ค้า และการพิสูจน์ผู้รับได้ก็ยังไม่รับรองสิทธิภาษีซื้อหรือยืนยันว่ารายจ่ายเกี่ยวข้องกับธุรกิจเสมอ ต้องแยกคำถามเหล่านี้ออกจากกัน

บริจาค: เพดานไม่ใช่สิทธิอัตโนมัติ

มาตรา 65 ตรี (3) มีข้อยกเว้นให้บริจาคเพื่อการกุศลสาธารณะหรือสาธารณประโยชน์ตามเงื่อนไขได้ไม่เกินร้อยละ 2 ของกำไรสุทธิ และส่วนการศึกษาหรือกีฬามีวงเงินอีกร้อยละ 2 ตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง ส่วนการบริจาคแก่พรรคการเมืองมีเพดาน 50,000 บาท ต้องตรวจผู้รับที่กฎหมายยอมรับและข้อกำหนดของแต่ละสิทธิ ไม่ควรใช้ชื่อองค์กรหรือใบอนุโมทนาเพียงอย่างเดียวตัดสินว่าหักได้ทั้งหมด

สมมติฐานกำไรสุทธิที่คำนวณถูกต้องสำหรับเพดานหนึ่งมีจำนวน 1,000,000 บาท วงเงินร้อยละ 2 เท่ากับ 20,000 บาท แต่ตัวเลขนี้ไม่ใช่ภาษีที่ประหยัดได้ และไม่บอกว่าผู้รับผ่านเกณฑ์แล้ว การคำนวณจริงต้องจัดลำดับปรับปรุงและใช้ฐานกำไรตามกฎหมาย ไม่ใช่หยิบกำไรบัญชีมาใส่ทันที หากอ้างมาตรการบริจาคหลายเท่าต้องตรวจบทกฎหมาย ช่วงเวลาที่ใช้ และการใช้สิทธิซ้ำ แยกจากวงเงินทั่วไปข้างต้น

ตัวอย่างบวกกลับและตารางประกอบ ภ.ง.ด.50

สมมติกำไรบัญชีก่อนภาษี 1,000,000 บาท มีรายจ่ายส่วนตัวที่บริษัทรับภาระ 30,000 บาท เบี้ยปรับภาษี 10,000 บาท และค่ารับรองที่ผ่านคุณสมบัติ 100,000 บาท หากฐานรายได้ที่ใช้เทียบคือ 20,000,000 บาท สูงกว่าทุนชำระแล้ว 5,000,000 บาท เพดานค่ารับรองจะเป็น 60,000 บาท จึงบวกกลับค่ารับรอง 40,000 บาท รวมบวกกลับทั้งสามรายการ 80,000 บาท ได้ยอดกำไรหลังปรับรายการเหล่านี้ 1,080,000 บาท ก่อนผลต่างอื่น

ตัวอย่างนี้ยังไม่ใช่ยอดภาษีต้องชำระ เพราะต้องตรวจรายการหักออก ขาดทุนภาษียกมา อัตราที่กิจการมีสิทธิใช้ และเครดิตภาษีต่อไป ตารางประกอบควรผูกแต่ละยอดกับเลขบัญชี เหตุผลทางกฎหมาย และเอกสารที่ตรวจได้ แล้วส่งยอดเข้าการปรับกำไรของ ภ.ง.ด.50 การบวกกลับในแบบไม่ใช่รายการรับเงินใหม่ และไม่ได้ทำให้ต้องแก้กำไรสะสมในบัญชีให้เพิ่มตามฐานภาษีโดยไม่มีเหตุทางบัญชี

ข้อควรระวังในทางปฏิบัติ

  • •ค่ารับรองอยู่ภายใต้กฎกระทรวงฉบับที่ 143 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมแล้ว ไม่ใช่พระราชกฤษฎีกาฉบับที่ 145
  • •รายจ่ายลงทุนที่ลงเป็นค่าใช้จ่ายต้องปรับกลับก่อนพิจารณาค่าสึกหรอและค่าเสื่อมราคาที่หักได้
  • •ใบสำคัญจ่ายภายในไม่ลบข้อจำกัดมาตรา 65 ตรี (18) หากยังพิสูจน์ตัวผู้รับไม่ได้
  • •เพดานบริจาคเป็นเพียงขีดจำกัด ต้องตรวจผู้รับและเงื่อนไขของสิทธิแต่ละชนิดด้วย

คำถามที่พบบ่อยเรื่อง รายจ่ายต้องห้าม

ความคืบหน้าการอ่านคำถาม1/5 · 20%

ไม่ควรสรุปเช่นนั้นทันที ภาษีซื้อกับรายจ่ายภาษีเงินได้นิติบุคคลใช้เงื่อนไขต่างกัน ต้องพิสูจน์การจ่าย ผู้รับ และความเกี่ยวข้องกับกิจการ รวมทั้งตรวจข้อจำกัดอื่น ส่วนสิทธิภาษีซื้อยังต้องใช้เอกสารที่กฎหมาย VAT กำหนด

คำตอบนี้ช่วยได้ไหม

แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้

ลิงก์ด้านล่างเป็นแหล่งต้นทางสำหรับประเด็นที่ระบุในคำอธิบายของแต่ละรายการ ไม่ใช่การรับรองทุกข้อความหรือผลของงานบริการ ตรวจฉบับแก้ไขและเงื่อนไขที่ตรงกับข้อเท็จจริงของกิจการประกอบเสมอ

  1. 1. ประกาศ

    กฎกระทรวงฉบับที่ 143 ข้อ 2–5: เงื่อนไขค่ารับรอง

    กรมสรรพากร

    ลักษณะการรับรอง ผู้รับ ประโยชน์กิจการ ขีดจำกัดและหลักฐานอนุมัติ; ไม่ใช่สิทธิภาษีซื้อ VAT

  2. 2. ประมวลกฎหมาย

    ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี (3): รายจ่ายบริจาค

    กรมสรรพากร

    จำกัดรายจ่ายส่วนตัว ให้โดยเสน่หาและการกุศล พร้อมข้อยกเว้นและเพดาน; ต้องตรวจประกาศและมาตรการเฉพาะ ไม่ยืนยันสิทธิหลายเท่า

  3. 3. ประมวลกฎหมาย

    ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ทวิ (9) และ 65 ตรี (1): หนี้สูญและเงินสำรอง

    กรมสรรพากร

    จำหน่ายหนี้สูญตามกฎกระทรวง รับคืนเป็นรายได้ และข้อจำกัดเงินสำรองพร้อมข้อยกเว้นเฉพาะ; ต้องตรวจเงื่อนไขหนี้แต่ละราย

  4. 4. ประมวลกฎหมาย

    ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี (5): รายจ่ายลงทุนและการซ่อมคืนสภาพ

    กรมสรรพากร

    แยกรายจ่ายลงทุน ต่อเติม เปลี่ยนแปลง ขยาย หรือทำให้ดีขึ้นจากการซ่อมคงสภาพเดิม; ไม่ใช่หลักรับรู้สินทรัพย์ทางบัญชีหรือการรับรองสิทธิภาษีซื้อ

  5. 5. ประมวลกฎหมาย

    ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี (18): พิสูจน์ผู้รับรายจ่าย

    กรมสรรพากร

    จำกัดรายจ่ายที่พิสูจน์ผู้รับไม่ได้; ระบุชื่อได้ไม่ได้ยืนยันเงื่อนไขรายจ่ายอื่นหรือแทนใบกำกับ VAT

  6. 6. ประมวลกฎหมาย

    ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี (6): ภาษีเงินได้ เบี้ยปรับและเงินเพิ่ม

    กรมสรรพากร

    เบี้ยปรับและเงินเพิ่มภาษีอากร ค่าปรับทางอาญา และภาษีเงินได้บริษัทเป็นรายจ่ายต้องห้าม; ไม่ตัดสินค่าชดเชยสัญญาจากชื่อเพียงอย่างเดียว

คำนวณต่อได้ทันทีด้วยเครื่องมือเหล่านี้

คำที่เกี่ยวข้อง