Skip to main content

เงินเดือนและประกันสังคม

กองทุนเงินทดแทน(WCF)

Workmen's compensation fund

กองทุนเงินทดแทนคือกองทุนที่นายจ้างออกเงินสมทบฝ่ายเดียว เพื่อจ่ายเงินทดแทนแก่ลูกจ้างเมื่อเกิดอันตรายหรือเจ็บป่วยเนื่องจากงานตามเงื่อนไขกฎหมาย

คำตอบสั้น

กองทุนเงินทดแทน (WCF) คือ กองทุนที่นายจ้างออกเงินสมทบฝ่ายเดียว เพื่อจ่ายเงินทดแทนแก่ลูกจ้างเมื่อเกิดอันตรายหรือเจ็บป่วยเนื่องจากงานตามเงื่อนไขกฎหมาย

ขั้นตอนโดยสรุป

  1. ตรวจสัญญาจ้างและฐานค่าจ้างของพนักงานแต่ละคน
  2. คำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่ายและเงินสมทบประกันสังคม
  3. ออกสลิปเงินเดือนและหนังสือรับรองการหักภาษี
  4. ยื่นแบบรายเดือนและรายปีให้ตรงกำหนด

สิ่งที่ต้องเตรียม

  • เอกสารต้นทาง เช่น ใบกำกับภาษี ใบเสร็จ และสัญญาที่เกี่ยวข้อง
  • รายการเดินบัญชีธนาคารของงวดที่เกี่ยวข้อง
  • หนังสือรับรองบริษัทและเลขประจำตัวผู้เสียภาษี
  • แบบยื่นและหลักฐานการยื่นย้อนหลังที่เคยส่งไว้

ต้องการให้ทีมช่วยประเมิน? แจ้งปัญหาบัญชีหรือภาษี งวดที่เกี่ยวข้องและกำหนดส่ง เพื่อแยกสิ่งที่ต้องตรวจ เอกสารที่ต้องใช้ และขอบงานก่อนนัดหมาย

แจ้งงานที่ต้องการประเมิน

เงินสมทบคิดรายปีจากค่าจ้างที่จำกัดฐานรายคน คูณอัตราตามประเภทกิจการและการปรับที่เกี่ยวข้อง การจ่ายจากประมาณการต้องตามด้วยรายงานค่าจ้างจริงและปรับส่วนต่าง กองทุนนี้แยกจากประกันสังคมและไม่ใช่เงินออมที่ถอนเมื่อออกจากงาน

รายงานค่าใช้จ่ายภาษาอังกฤษวางข้างปากกาบนโต๊ะ ไม่ใช่งบของบริษัทหรือลูกค้า
ภาพประกอบเนื้อหา ไม่ใช่ภาพทีมงานหรือเคสลูกค้าของบริษัทRDNE Stock project · Pexels License

กองทุนเงินทดแทนคุ้มครองเหตุจากงาน ไม่ใช่เงินออม

กองทุนเงินทดแทนใช้ชื่อภาษาอังกฤษว่า Workmen’s Compensation Fund หรือ WCF อยู่ภายใต้พระราชบัญญัติเงินทดแทน พ.ศ. 2537 และที่แก้ไขเพิ่มเติม มีไว้จ่ายเงินทดแทนแทนนายจ้างในเหตุที่เกิดเนื่องจากการทำงาน ไม่ใช่บัญชีออมส่วนตัวที่ลูกจ้างขอถอนคืนเมื่อออกจากงาน และไม่ใช่เงินชดเชยเลิกจ้างตามกฎหมายคุ้มครองแรงงาน แม้ชื่อภาษาไทยจะทำให้เข้าใจสับสนได้ง่าย

ประเด็นสำคัญคือความเกี่ยวข้องกับงาน ไม่ใช่ดูว่าเกิดเหตุในโรงงานหรือในเวลาทำงานเท่านั้น การบาดเจ็บหรือโรคจากการทำงานอาจต้องพิจารณาหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย ลักษณะความเสี่ยง และหลักฐานทางการแพทย์ สำนักงานประกันสังคมอธิบายขอบเขตถึงการประสบอันตราย เจ็บป่วย ทุพพลภาพ ตายหรือสูญหาย รวมทั้งการสูญเสียอวัยวะหรือสมรรถภาพอันเนื่องจากงาน

การชำระเงินสมทบประจำปีเป็นหน้าที่ด้านการจัดหาเงินของกองทุน ส่วนการรับเงินทดแทนต้องมีเหตุและหลักฐานเข้าเงื่อนไขอีกชุดหนึ่ง จึงไม่ควรสื่อว่าชำระแล้วทุกอุบัติเหตุจะได้รับเงินทุกประเภท หรือว่าลูกจ้างที่เพิ่งเริ่มงานต้องรอสะสมเงินส่วนตัวก่อนจึงจะอยู่ในขอบเขตคุ้มครอง ให้แยกการตรวจสถานะนายจ้างกับการตรวจเหตุของลูกจ้างออกจากกัน

ใครเป็นผู้จ่าย และเหตุใดหักจากลูกจ้างไม่ได้

เงินสมทบ WCF เป็นภาระของนายจ้างฝ่ายเดียวตามระบบของพระราชบัญญัติเงินทดแทน โดยมาตรา 44 วางหน้าที่การจ่ายสมทบแก่กองทุนตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด ไม่ใช่เงินสมทบคนละครึ่งแบบประกันสังคมมาตรา 33 เมื่อจัดทำสลิปเงินเดือนจึงต้องไม่สร้างรายการหัก WCF จากเงินรับของลูกจ้างเพียงเพราะใช้ทะเบียนบุคคลชุดเดียวกันกับประกันสังคม

ก่อนคำนวณต้องยืนยันว่ากิจการและลูกจ้างอยู่ในขอบเขตบังคับของกฎหมายเงินทดแทน รวมถึงข้อยกเว้นที่เกี่ยวข้อง การมีเลขทะเบียนบริษัทหรือทะเบียนประกันสังคมไม่ได้ตอบทุกเงื่อนไขแทนกัน นายจ้างที่มีหลายลักษณะงานต้องให้ข้อมูลประเภทกิจการตรงกับสภาพการทำงานจริง และตรวจหนังสือแจ้งอัตราของสำนักงาน ไม่ควรเลือกอัตราต่ำที่สุดจากตารางเพียงเพื่อให้ยอดชำระลดลง

ในบัญชีเงินเดือนควรแยกค่าใช้จ่าย WCF และเจ้าหนี้กองทุนออกจากยอดเงินสมทบประกันสังคมและเงินสะสม PVD เงินที่นายจ้างจ่ายทั้งหมดให้ WCF เป็นภาระของบริษัท ไม่ใช่เงินหักค้างส่งจากลูกจ้าง การแยกบัญชีนี้ช่วยอธิบายยอดชำระประจำปีและป้องกันการนำยอดไปแสดงเป็นค่าลดหย่อนประกันสังคมของลูกจ้างโดยผิดประเภท

ฐานค่าจ้างรายปีและอัตราตามความเสี่ยง

สำนักงานประกันสังคมอธิบายอัตราเงินสมทบหลักไว้ที่ 0.20–1.00% ขึ้นกับรหัสประเภทกิจการและความเสี่ยง โดยคิดจากค่าจ้างทั้งปีของลูกจ้างแต่ละคนไม่เกิน 240,000 บาทต่อปี ต้องจำกัดฐานรายคนก่อนรวมเป็นฐานของสถานประกอบการ ไม่ใช่นำยอดค่าจ้างบริษัททั้งหมดไปจำกัดที่ 240,000 บาท และไม่ใช่ใช้เพดานประกันสังคมรายเดือนมาแทน

อัตราหลักไม่จำเป็นต้องเป็นอัตราสุดท้ายทุกปี เมื่อจ่ายตามอัตราหลักติดต่อกัน 4 ปีแล้ว ระบบค่าประสบการณ์เริ่มใช้ตั้งแต่ปีที่ 5 โดยพิจารณาอัตราการสูญเสียและตารางลดหรือเพิ่มตามหลักเกณฑ์ของสำนักงาน จึงต้องใช้อัตราที่แจ้งสำหรับปีนั้น ไม่ควรอธิบายว่าอยู่ในช่วงหลักแล้วไม่มีวันปรับ หรือว่าไม่มีอุบัติเหตุหนึ่งปีแล้วจะได้รับลดอัตราแน่นอน

เมื่อค่าจ้างจริงต่างจากประมาณการ ยอดที่ต้องชำระสุดท้ายย่อมต้องปรับตามรายงานค่าจ้างและการประเมิน แต่การปรับเงินต้นไม่ใช่หลักฐานว่ามีค่าปรับเกิดขึ้นแล้วทุกกรณี ควรตรวจยอดประมาณการ ยอดชำระเดิม ฐานค่าจ้างจริงที่จำกัดรายคน และอัตราที่ใช้ในปีเดียวกันให้ครบก่อนอธิบายส่วนต่าง การคำนวณโดยใช้เงินเดือนสุทธิหลังหักภาษีจะทำให้ฐานคลาดเคลื่อน

ปฏิทินสามจุด: มกราคม กุมภาพันธ์ มีนาคม

สำหรับปฏิทินประจำปีที่สำนักงานเผยแพร่ การจ่ายเงินสมทบจากค่าจ้างประมาณการมีวันสิ้นสุดวันที่ 31 มกราคม ส่วนรายงานค่าจ้างของปีก่อนต้องส่งไม่เกินวันสุดท้ายของกุมภาพันธ์ และส่วนเพิ่มจากการปรับตามค่าจ้างจริงมีวันสิ้นสุดวันที่ 31 มีนาคม หลักสามจุดนี้ตรงกับค่าคงที่ WCF ในโมดูล payroll-tax-rules แต่ปีใดมีประกาศเฉพาะต้องตรวจประกาศนั้นประกอบ

รายงานค่าจ้างที่ส่งกุมภาพันธ์กับเงินประมาณการที่จ่ายมกราคมไม่จำเป็นต้องอ้างปีเดียวกัน เช่นในวงรอบปี 2569 เงินประมาณการเป็นของปี 2569 แต่รายงานค่าจ้างใช้ปิดข้อมูลจริงปี 2568 ควรระบุปีค่าจ้างบนเอกสารกระทบยอดทุกหน้า เพื่อไม่ให้เอาค่าจ้างที่เกิดใหม่ไปแก้ยอดของปีก่อนหรือบันทึกส่วนเพิ่มผิดงวด

นายจ้างเริ่มกิจการหรือเริ่มมีลูกจ้างระหว่างปีต้องอ่านหนังสือแจ้งขึ้นทะเบียนและประเมินของตน ไม่ควรรอถึงมกราคมปีหน้าจากการจำปฏิทินประจำปีเพียงอย่างเดียว ขณะเดียวกันการรายงานค่าจ้างจริงไม่ใช่สิ่งที่ทำเฉพาะเมื่อคาดว่ามีเงินเพิ่ม เพราะข้อมูลจริงเป็นฐานปิดวงรอบประจำปี แม้ยอดที่ประเมินล่วงหน้าจะใกล้เคียงกับยอดสุดท้ายก็ตาม

ตัวอย่างฐานรายคนและการปรับเงินสมทบ

สมมติอัตราที่สำนักงานแจ้งสำหรับกิจการเป็น 0.20% และไม่มีการปรับค่าประสบการณ์ในตัวอย่าง ลูกจ้าง ก ได้ค่าจ้างปีละ 300,000 บาท ลูกจ้าง ข ได้ 180,000 บาท ฐานรายปีของ ก ใช้ 240,000 บาท ส่วน ข ใช้ 180,000 บาท รวมฐาน 420,000 บาท คูณ 0.002 ได้เงินสมทบ 840 บาท อัตรานี้เป็นปลายล่างของช่วงตามกฎหมาย ไม่ใช่อัตราที่เลือกใช้กับทุกธุรกิจได้

ถ้าปีก่อนประมาณฐานที่ต้องใช้ไว้ 400,000 บาทและจ่ายตามอัตราเดียวกันแล้ว 800 บาท แต่ฐานจริงเมื่อตรวจครบเป็น 420,000 บาท ยอดจริง 840 บาทย่อมต่างจากที่จ่ายไว้ 40 บาท ส่วนต่างนี้คือตัวอย่างเงินสมทบเพิ่มเติม ไม่ใช่ค่าปรับอัตโนมัติ และไม่รวมกรณีที่สำนักงานปรับอัตรา ประเมินรายการอื่น หรือมีข้อเท็จจริงเรื่องการชำระล่าช้า

ในทางปฏิบัติให้จัดตารางค่าจ้างทีละคนและแสดงคอลัมน์ค่าจ้างจริง ฐานที่ใช้หลังจำกัด และยอดที่นำไปรวม ผู้ที่ได้รับค่าจ้างสูงกว่าเพดานไม่เพิ่มฐานโดยไม่จำกัด ส่วนคนที่ทำงานไม่เต็มปีต้องใช้ข้อมูลจริงและหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่เติมค่าจ้างสมมติให้ครบปี การเริ่มจากยอดรวมเงินเดือนทั้งบริษัทจะมองไม่เห็นความผิดพลาดระดับรายคนเหล่านี้

แยกจากประกันสังคมและตรวจหลักฐานเหตุจากงาน

ประกันสังคมมาตรา 33 เก็บรายเดือนจากนายจ้างและลูกจ้างตามฐานรายเดือน ส่วน WCF เก็บจากนายจ้างอย่างเดียวและใช้วงรอบค่าจ้างรายปี การจ่ายประกันสังคมครบจึงไม่ได้ล้างหน้าที่ WCF และการขึ้นเพดานค่าจ้างประกันสังคมเป็น 17,500 บาทตั้งแต่ปี 2569 ไม่ได้เปลี่ยนเพดานค่าจ้างรายปี 240,000 บาทของ WCF ตามไปด้วย

เมื่อมีเหตุบาดเจ็บ ควรแยกแฟ้มเหตุออกจากแฟ้มเงินสมทบ โดยเก็บคำสั่งงาน ลำดับเหตุการณ์ รายงานอุบัติเหตุ และหลักฐานการรักษาที่เชื่อมโยงกับงาน การมีใบเสร็จโรงพยาบาลอย่างเดียวไม่อธิบายว่าเกิดเนื่องจากงานอย่างไร ขณะเดียวกันชื่อแผนกหรือตำแหน่งงานก็ไม่แทนข้อเท็จจริงเหตุการณ์ จึงไม่ควรตัดสินสิทธิจากยอดเงินสมทบหรือรหัสกิจการเพียงอย่างเดียว

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในเชิงระบบคือหัก WCF จากลูกจ้าง ใช้ฐานประกันสังคมแทนฐานรายปี และลืมรายงานค่าจ้างเมื่อคิดว่าจ่ายมกราคมแล้วจบ ควรมีผู้รับผิดชอบกระทบยอดระหว่างฝ่ายเงินเดือนกับบัญชีและเก็บหนังสือแจ้งอัตรารายปีพร้อมหลักฐานชำระ การตรวจเช่นนี้ยืนยันความสอดคล้องของข้อมูล แต่ไม่ได้รับรองผลการพิจารณาสิทธิหรือยกเว้นผลของการผิดหน้าที่ในอดีต

ข้อควรระวังในทางปฏิบัติ

  • •WCF เป็นค่าใช้จ่ายนายจ้าง ห้ามนำไปปะปนกับรายการหักเงินลูกจ้าง
  • •ฐานรายปีจำกัดคนละ 240,000 บาท ไม่ใช่จำกัดทั้งบริษัท
  • •ปฏิทินปกติ: 31 มกราคม รายงานสิ้นกุมภาพันธ์ และส่วนเพิ่ม 31 มีนาคม
  • •อัตราหลัก 0.20–1.00% ไม่แทนอัตราที่แจ้งเฉพาะกิจการในปีนั้น

คำถามที่พบบ่อยเรื่อง กองทุนเงินทดแทน

ความคืบหน้าการอ่านคำถาม1/5 · 20%

ไม่ได้ เพราะเงินสมทบกองทุนนี้นายจ้างจ่ายฝ่ายเดียว ไม่ใช่เงินสมทบมาตรา 33 ที่แบ่งภาระลูกจ้างกับนายจ้าง ควรแยกรหัสค่าใช้จ่ายและเจ้าหนี้ออกจากรายการหักประกันสังคม

คำตอบนี้ช่วยได้ไหม

แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้

ลิงก์ด้านล่างเป็นแหล่งต้นทางสำหรับประเด็นที่ระบุในคำอธิบายของแต่ละรายการ ไม่ใช่การรับรองทุกข้อความหรือผลของงานบริการ ตรวจฉบับแก้ไขและเงื่อนไขที่ตรงกับข้อเท็จจริงของกิจการประกอบเสมอ

  1. 1. พระราชบัญญัติ

    พระราชบัญญัติเงินทดแทน พ.ศ. 2537

    กระทรวงแรงงาน

    กองทุนเงินทดแทนสำหรับการเจ็บป่วยหรือประสบอันตรายเนื่องจากการทำงาน ซึ่งนายจ้างจ่ายฝ่ายเดียว

  2. 2. แนวปฏิบัติ

    กองทุนเงินทดแทน: กำหนดชำระเงินสมทบ รายงานค่าจ้าง และชำระส่วนเพิ่มประจำปี

    สำนักงานประกันสังคม

    ประกาศของสำนักงานสำหรับปี 2569: ชำระเงินสมทบภายใน 31 มกราคม รายงานค่าจ้างปีก่อนภายใน 28 กุมภาพันธ์ และชำระส่วนเพิ่มจากรายงานภายใน 31 มีนาคม; ปีอื่นตรวจประกาศประจำปี

  3. 3. แนวปฏิบัติ

    สำนักงานประกันสังคม: ฐานและอัตรากองทุนเงินทดแทน

    สำนักงานประกันสังคม

    เงินนายจ้างฝ่ายเดียว ฐานรายคน 240,000 บาทต่อปี อัตราหลัก 0.20–1.00% และค่าประสบการณ์ปีที่ 5

  4. 4. พระราชบัญญัติ

    กฎกระทรวงกำหนดค่าจ้างขั้นต่ำและขั้นสูงที่ใช้เป็นฐานคำนวณเงินสมทบมาตรา 33 พ.ศ. 2568

    สำนักงานประกันสังคม

    ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 142 ตอนที่ 81 ก 12 ธันวาคม 2568 ใช้บังคับ 1 มกราคม 2569 ยกเลิกกฎกระทรวงฉบับที่ 7; ฐานต่ำสุด 1,650 บาท สูงสุด 17,500 (2569–2571) 20,000 (2572–2574) และ 23,000 บาทตั้งแต่ 2575; อัตราเงินสมทบกำหนดแยกต่างหาก

คำนวณต่อได้ทันทีด้วยเครื่องมือเหล่านี้

คำที่เกี่ยวข้อง