เงินเดือนและประกันสังคม
ใบรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ)
Certificate of tax withheld (50 Tawi)
คำนี้พบการเขียนอีกแบบว่า 50 ทวิ หรือ หนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่าย หรือ หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย หรือ Withholding tax certificate
50 ทวิคือหนังสือรับรองเงินได้และภาษีที่หักตามมาตรา 50 ทวิ ใช้ทั้งกับเงินเดือนและเงินได้อื่น โดยกำหนดเวลาออกขึ้นกับฐานกฎหมายของการหัก
คำตอบสั้น
ใบรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) คือ หนังสือรับรองเงินได้และภาษีที่หักตามมาตรา 50 ทวิ ใช้ทั้งกับเงินเดือนและเงินได้อื่น โดยกำหนดเวลาออกขึ้นกับฐานกฎหมายของการหัก
ขั้นตอนโดยสรุป
- ตรวจสัญญาจ้างและฐานค่าจ้างของพนักงานแต่ละคน
- คำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่ายและเงินสมทบประกันสังคม
- ออกสลิปเงินเดือนและหนังสือรับรองการหักภาษี
- ยื่นแบบรายเดือนและรายปีให้ตรงกำหนด
สิ่งที่ต้องเตรียม
- เอกสารต้นทาง เช่น ใบกำกับภาษี ใบเสร็จ และสัญญาที่เกี่ยวข้อง
- รายการเดินบัญชีธนาคารของงวดที่เกี่ยวข้อง
- หนังสือรับรองบริษัทและเลขประจำตัวผู้เสียภาษี
- แบบยื่นและหลักฐานการยื่นย้อนหลังที่เคยส่งไว้
ต้องการให้ทีมช่วยประเมิน? แจ้งปัญหาบัญชีหรือภาษี งวดที่เกี่ยวข้องและกำหนดส่ง เพื่อแยกสิ่งที่ต้องตรวจ เอกสารที่ต้องใช้ และขอบงานก่อนนัดหมาย
แจ้งงานที่ต้องการประเมินหนังสือรับรองต้องมีรายการตามแบบที่อธิบดีกำหนดและมอบให้ผู้ถูกหักสองฉบับที่ตรงกัน กรณีมาตรา 50(1) ใช้กำหนดออกประจำปีหรือเมื่อออกจากงาน ส่วนมาตรา 3 เตรส กับมาตรา 50(2)–(4) นั้น เมื่อมีการหักแต่ละครั้งต้องออกให้ทันที หากไม่มีข้อยกเว้นที่ใช้ได้ เอกสารนี้เป็นหลักฐานภาษี ไม่ใช่ใบกำกับภาษีหรือคำยืนยันว่าจะได้เงินคืน

หนังสือรับรองตามมาตรา 50 ทวิครอบคลุมอะไร
คำว่า 50 ทวิเรียกตามเลขมาตราที่กำหนดให้ผู้มีหน้าที่หักออกหนังสือรับรองแก่ผู้ถูกหัก จึงไม่ได้หมายถึงเอกสารเงินเดือนอย่างเดียว ผู้ให้เช่า ผู้รับค่าจ้างทำของ หรือผู้มีเงินได้อื่นที่อยู่ในระบบหักภาษีอาจได้รับหนังสือนี้เช่นกัน ต้องแยกว่าผู้จ่ายหักภายใต้บทใดก่อน เพราะบทนั้นเป็นตัวกำหนดทั้งรายการที่ใช้และจังหวะออกเอกสาร ไม่ใช่เลือกกำหนดตามความสะดวกของฝ่ายบัญชี
หน้าที่หัก หน้าที่นำส่ง และหน้าที่ออกหนังสือรับรองแยกจากกัน การมีใบรับรองไม่ได้แก้การนำส่งที่ขาด และการนำส่งครบก็ไม่ใช่เหตุให้ละเลยการออกเอกสารเมื่อกฎหมายกำหนด หน้านี้จึงเน้นหลักฐานของผู้รับและความสัมพันธ์กับยอดรายได้ โดยรายละเอียดกลไกการกันเงินอ่านได้ที่ ภาษีหัก ณ ที่จ่าย ไม่ควรใช้ชื่อเอกสารแทนการตรวจฐานกฎหมายของการจ่าย
รายการสำคัญและจำนวนฉบับ
ตามคำแนะนำกรมสรรพากร หนังสือรับรองต้องมีข้อความอย่างน้อยตามแบบที่กำหนด ระบุชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวของผู้มีหน้าที่หักกับผู้ถูกหัก เลขลำดับเอกสารและเล่มเมื่อใช้ระบบเล่ม ประเภทเงินได้ วันจ่าย จำนวนเงินได้ และภาษีที่หัก รวมถึงข้อมูลแบบนำส่งที่เกี่ยวข้อง ลักษณะการออกภาษีแทน และการรับรองของผู้มีหน้าที่หัก ต้องตรวจช่องที่สัมพันธ์กับรายการจริง ไม่ใช้ยอดรวมที่ไม่อาจย้อนกลับไปหาเอกสารจ่ายเงิน
ผู้รับต้องได้สองฉบับที่มีข้อความตรงกัน โดยฉบับหนึ่งกำหนดไว้สำหรับแนบแบบแสดงรายการและอีกฉบับไว้เก็บเป็นหลักฐาน ผู้จ่ายจัดทำสำเนาคู่ฉบับไว้ด้วยเพื่อรองรับการออกใบแทน คำแนะนำยอมให้จัดทำเป็นไทยหรืออังกฤษ ถ้าใช้ภาษาอื่นต้องมีคำแปลไทยกำกับ และใช้เลขไทยหรือเลขอารบิกได้ การยื่นแบบทางอิเล็กทรอนิกส์อาจมีวิธีใช้ข้อมูลต่างจากการแนบกระดาษ แต่ไม่ใช่เหตุให้ข้อมูลสองฉบับไม่ตรงกัน
กำหนดออกแยกตามประเภทการหัก
กรณีมาตรา 50(1) เช่นเงินเดือน ค่าจ้าง และเงินได้มาตรา 40(2) ที่อยู่ภายใต้การหักบทนี้ หากทำงานจนสิ้นปี ให้ออกอย่างช้าในวันที่ 15 กุมภาพันธ์ของปีถัดจากปีภาษี หากออกจากงานระหว่างปีใช้กรอบหนึ่งเดือนนับจากวันที่ออกจากงาน ไม่ใช่รอรอบออกเอกสารของพนักงานที่ยังอยู่ครบปี ต้องระวังว่าค่านายหน้าหรือค่าบริการที่มีชื่อใกล้กันอาจอยู่ภายใต้ฐานการหักต่างกัน จึงไม่ควรเลือกกำหนดเพราะคำเรียกในใบแจ้งหนี้
สำหรับมาตรา 3 เตรส รวมถึงมาตรา 50(2), (3), (4) เมื่อหักในแต่ละครั้งต้องออกเอกสารทันที ยกเว้นกรณีที่เข้าเงื่อนไขยกเว้น เช่นระบบอิเล็กทรอนิกส์ที่กำหนดไว้ หรือกรณีราชการตามเงื่อนไขเฉพาะในคำแนะนำ ผู้จ่ายค่าบริการทั่วไปที่อยู่ในคำสั่ง ท.ป.4/2528 จึงไม่ควรรวบใบรับรองไปออกเดือนกุมภาพันธ์ตามเงินเดือน และไม่ควรเลื่อนเพราะยังไม่ถึงวันนำส่งรายเดือน วันออกหลักฐานกับกำหนดนำส่งเป็นคนละหน้าที่
อ่านยอดรายได้กับเครดิตอย่างไร
สมมติรายการที่เข้าเกณฑ์หักอัตราปกติ 3% มีค่าตอบแทน 30,000 บาทก่อนภาษีมูลค่าเพิ่ม ผู้จ่ายกันภาษี 900 บาทและโอนค่าตอบแทนสุทธิ 29,100 บาท หนังสือรับรองแสดงเงินได้เต็ม 30,000 บาทกับภาษี 900 บาท ไม่ใช่แสดงรายได้เฉพาะเงินสุทธิ ผู้รับต้องตรวจว่าคู่สัญญา วันที่ และประเภทเงินได้ตรงกับความจริงก่อนนำข้อมูลไปใช้ การคูณตัวเลขถูกไม่ช่วยหากระบุเลขประจำตัวของคนละราย
หนังสือรับรองเป็นหลักฐานประกอบการรวมเงินได้และพิจารณาเครดิต แต่ไม่ได้แปลว่าทุกยอดบนเอกสารเป็นเงินคืน มาตรา 60 วางเครดิตสำหรับภาษีที่หักและนำส่ง ส่วนมาตรา 54 แยกความรับผิดของผู้จ่ายกับผู้รับเมื่อหักจริงแล้วแต่ไม่นำส่ง ต้องตรวจข้อเท็จจริงเหล่านี้แยกกัน ผู้มีหลายผู้จ่ายต้องรวบรวมหนังสือทุกแห่งและตรวจไม่ให้บันทึกฉบับที่หนึ่งกับฉบับที่สองเป็นคนละรายได้ เพราะทั้งคู่ยืนยันรายการเดียวกัน
ใบแทน การแก้ข้อมูล และยอดกองทุน
กรณีชำรุดหรือสูญหาย ผู้รับควรขอใบแทนจากผู้มีหน้าที่ออก คำแนะนำให้ใช้สำเนาคู่ฉบับถ่ายเอกสาร ระบุด้านบนว่าใบแทน และให้ผู้ออกลงลายมือชื่อรับรอง การออกใบแทนไม่ใช่การจ่ายเงินรอบใหม่ จึงไม่เพิ่มรายได้หรือเครดิตอีกก้อน หากปัญหาคือยอดผิดแทนที่จะหาย ต้องตรวจต้นทางและข้อมูลที่นำส่งไว้ก่อน ไม่ควรใช้ใบแทนเป็นวิธีเปลี่ยนยอดโดยไม่มีร่องรอยการแก้ไข
สำหรับเงินได้จากการจ้างแรงงาน คำแนะนำอนุญาตให้แสดงเงินสะสมหรือเงินสมทบที่หักจากผู้มีเงินได้เข้ากองทุนที่ระบุ เช่นประกันสังคมและกองทุนสำรองเลี้ยงชีพได้ ตัวเลขเหล่านี้ไม่ใช่ภาษีหัก ณ ที่จ่ายและไม่ควรถูกบวกเข้าช่องเครดิตโดยตรง การหักลดหย่อนใช้เงื่อนไขและเพดานของแต่ละกองทุนแยกกัน นอกจากนี้คำแนะนำยอมรับการประทับหรือพิมพ์ภาพลายมือชื่อที่เก็บไว้ได้ จึงไม่ควรปฏิเสธเอกสารเพียงเพราะไม่ใช่ลายมือชื่อสด
หลักฐานอิเล็กทรอนิกส์และการควบคุมเอกสาร
การส่งหนังสือรับรองทางอีเมลหรือพิมพ์จากโปรแกรมบัญชีไม่ทำให้รายการนั้นกลายเป็น e-WHT ต้องแยกระหว่างรูปแบบเอกสารกับช่องทางหักและนำส่งของธนาคาร สำหรับรายการที่ผ่าน e-Withholding Tax ตามเงื่อนไข ผู้จ่ายไม่ต้องออกหนังสือรับรองและไม่ต้องยื่นแบบนำส่งซ้ำสำหรับรายการนั้น ผู้รับตรวจข้อมูลที่ระบบรับจากธนาคาร ไม่เรียกร้องกระดาษแบบเดิมเป็นหลักฐานเดียวเสมอไป
ก่อนใช้เอกสาร ควรจับคู่เลขประจำตัว ยอดรายได้ ยอดภาษี และช่วงเวลากับบัญชีของตน หากเปลี่ยนนายจ้างต้องเก็บหนังสือจากทุกราย ไม่ขอให้นายจ้างใหม่รับรองรายได้ที่ตนไม่ได้จ่าย ส่วนผู้จ่ายควรมีทะเบียนเลขลำดับและการส่งมอบเพื่อป้องกันการออกซ้ำโดยไม่ตั้งใจ เอกสารที่รูปแบบสวยหรือมีตราประทับไม่ได้พิสูจน์เองว่ารายได้ทั้งหมดถูกต้องหรือได้ส่งภาษีแล้ว ต้องยังรักษาหลักฐานการจ่ายและข้อมูลนำส่งประกอบ
ข้อควรระวังในทางปฏิบัติ
- •เงินสมทบกองทุนของลูกจ้างอาจแสดงในใบรับรองได้ตามคำแนะนำ ไม่ใช่ยอดภาษีที่ถูกหัก
- •หนังสือสูญหายให้ขอใบแทนจากผู้ออกโดยอาศัยสำเนาคู่ฉบับ ไม่สร้างรายการเงินได้ขึ้นใหม่
- •50 ทวิไม่จำกัดเฉพาะลูกจ้าง และการจ่ายค่าบริการไม่ได้ใช้กำหนดออกแบบเงินเดือนทุกกรณี
คำถามที่พบบ่อยเรื่อง ใบรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ)
กรณีมาตรา 50(1) ที่ออกจากงานระหว่างปีใช้เวลาหนึ่งเดือนนับจากวันออกจากงาน ไม่ใช้กำหนดประจำปีของคนที่ทำงานจนสิ้นปี ผู้รับควรตรวจยอดตั้งแต่ต้นปีถึงวันที่ออก ไม่ขอให้เอกสารรวมรายได้ของนายจ้างรายอื่น
สลิปช่วยตรวจการจ่ายแต่ไม่แสดงรายการตามหนังสือรับรองครบ ควรขอใบแทนจากผู้ออกโดยใช้สำเนาคู่ฉบับ มีคำว่าใบแทนและลายมือชื่อรับรอง อย่านำใบแทนไปบันทึกเป็นเครดิตเพิ่มจากเอกสารเดิม
ไม่ใช่ เป็นเงินสมทบที่หักเข้ากองทุนซึ่งคำแนะนำอนุญาตให้แสดงในหนังสือได้ ต้องแยกจากยอดภาษีที่หัก และพิจารณาสิทธิลดหย่อนตามกฎเฉพาะ ไม่รวมสองยอดเป็นเครดิตภาษีเดียวกัน
ถ้าหักตามมาตรา 3 เตรสต้องออกทันทีเมื่อหักแต่ละครั้ง เว้นแต่เข้าเงื่อนไขยกเว้นที่ใช้ได้ ไม่อาจนำกรอบเดือนกุมภาพันธ์ของมาตรา 50(1) มาใช้กับบริการทุกประเภท ต้องตรวจฐานการหักของรายการนั้นก่อน
ไม่ใช่ ต้องคำนวณภาษีของปีและตรวจเครดิตที่มีสิทธิก่อน หนังสือรับรองเป็นหลักฐานหนึ่งของรายได้และการหัก ไม่ใช่ผลพิจารณาคืนภาษี หากข้อมูลหักกับนำส่งไม่ตรงต้องแยกตรวจมาตรา 54 และมาตรา 60
แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
ลิงก์ด้านล่างเป็นแหล่งต้นทางสำหรับประเด็นที่ระบุในคำอธิบายของแต่ละรายการ ไม่ใช่การรับรองทุกข้อความหรือผลของงานบริการ ตรวจฉบับแก้ไขและเงื่อนไขที่ตรงกับข้อเท็จจริงของกิจการประกอบเสมอ
1. ประมวลกฎหมาย
มาตรา 50 ทวิกรมสรรพากร
กำหนดเวลาออกและอำนาจยกเว้น
2. แนวปฏิบัติ
คำแนะนำออกหนังสือรับรองหักภาษีกรมสรรพากร
กำหนดเวลาและใบแทน
3. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากร: มาตรา 50, 50 ทวิ และหน้าที่รายงานเงินได้กรมสรรพากร
แยกการหักภาษี หนังสือรับรองและรายการนำส่ง; 50 ทวิกรณีมาตรา 50(1) ออกภายใน 15 กุมภาพันธ์ปีถัดไป หรือหนึ่งเดือนหลังออกจากงานระหว่างปี
4. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากร มาตรา 54 และ 60กรมสรรพากร
แยกกรณีไม่หักกับหักแล้วไม่นำส่ง และหลักเครดิตภาษี
5. แนวปฏิบัติ
กรมสรรพากร: เว็บไซต์ระบบภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย (e-Withholding Tax)กรมสรรพากร
ช่องทางตรวจรายการหักภาษีที่ธนาคารนำส่งผ่านระบบ
คำนวณต่อได้ทันทีด้วยเครื่องมือเหล่านี้
- เครื่องคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่าย (ภ.ง.ด.3 / ภ.ง.ด.53)ภาษีหัก = ฐานก่อน VAT × อัตรา · จ่ายสุทธิ = ฐาน + VAT − ภาษีหัก
- เครื่องคำนวณเงินเดือนสุทธิ (ภาษี + ประกันสังคม)สุทธิ = เงินเดือน − min(เงินเดือน,17,500)×5% − ภาษีปี ÷ 12
- เครื่องคำนวณเงินสมทบประกันสังคม (มาตรา 33)เงินสมทบลูกจ้าง = min(ค่าจ้าง, 17,500) × 5% (สูงสุด 875 บาท)
คำที่เกี่ยวข้อง
- ภ.ง.ด.1ภ.ง.ด.1 คือแบบรายเดือนที่ผู้จ่ายใช้รายงานเงินได้ตามมาตรา 40(1) และ 40(2) และนำส่งภาษีที่หักตามมาตรา 50(1) ไม่ใช่แบบสรุปเงินได้ทั้งปีหรือหนังสือรับรองของผู้รับเงิน
- ภ.ง.ด.91ภ.ง.ด.91 คือแบบสรุปภาษีเงินได้บุคคลธรรมดารายปีสำหรับผู้มีเงินได้จากการจ้างแรงงานตามมาตรา 40(1) ประเภทเดียว โดยพิจารณาหน้าที่ตามเกณฑ์เงินได้ก่อนหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน
- เงินสมทบประกันสังคมเงินสมทบประกันสังคมคือเงินที่จ่ายเข้ากองทุนตามสถานะผู้ประกันตน โดยมาตรา 33 ใช้ค่าจ้างรายเดือนคำนวณส่วนลูกจ้างและนายจ้างแยกกัน
- กองทุนเงินทดแทนกองทุนเงินทดแทนคือกองทุนที่นายจ้างออกเงินสมทบฝ่ายเดียว เพื่อจ่ายเงินทดแทนแก่ลูกจ้างเมื่อเกิดอันตรายหรือเจ็บป่วยเนื่องจากงานตามเงื่อนไขกฎหมาย
- กองทุนสำรองเลี้ยงชีพกองทุนสำรองเลี้ยงชีพคือกองทุนจดทะเบียนเพื่อออมผ่านการจ้างงาน โดยลูกจ้างจ่ายเงินสะสม นายจ้างจ่ายเงินสมทบ และรับเงินตามข้อบังคับกับเงื่อนไขภาษี