Skip to main content

เงินเดือนและประกันสังคม

กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ(PVD)

Provident fund

กองทุนสำรองเลี้ยงชีพคือกองทุนจดทะเบียนเพื่อออมผ่านการจ้างงาน โดยลูกจ้างจ่ายเงินสะสม นายจ้างจ่ายเงินสมทบ และรับเงินตามข้อบังคับกับเงื่อนไขภาษี

คำตอบสั้น

กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (PVD) คือ กองทุนจดทะเบียนเพื่อออมผ่านการจ้างงาน โดยลูกจ้างจ่ายเงินสะสม นายจ้างจ่ายเงินสมทบ และรับเงินตามข้อบังคับกับเงื่อนไขภาษี

ขั้นตอนโดยสรุป

  1. ตรวจสัญญาจ้างและฐานค่าจ้างของพนักงานแต่ละคน
  2. คำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่ายและเงินสมทบประกันสังคม
  3. ออกสลิปเงินเดือนและหนังสือรับรองการหักภาษี
  4. ยื่นแบบรายเดือนและรายปีให้ตรงกำหนด

สิ่งที่ต้องเตรียม

  • เอกสารต้นทาง เช่น ใบกำกับภาษี ใบเสร็จ และสัญญาที่เกี่ยวข้อง
  • รายการเดินบัญชีธนาคารของงวดที่เกี่ยวข้อง
  • หนังสือรับรองบริษัทและเลขประจำตัวผู้เสียภาษี
  • แบบยื่นและหลักฐานการยื่นย้อนหลังที่เคยส่งไว้

ต้องการให้ทีมช่วยประเมิน? แจ้งปัญหาบัญชีหรือภาษี งวดที่เกี่ยวข้องและกำหนดส่ง เพื่อแยกสิ่งที่ต้องตรวจ เอกสารที่ต้องใช้ และขอบงานก่อนนัดหมาย

แจ้งงานที่ต้องการประเมิน

การจัดตั้งเป็นความสมัครใจ แต่เมื่อลงทะเบียนและรับสมาชิกแล้วต้องนำส่งตามกฎหมาย มาตรา 10 ที่แก้ไขปี 2558 กำหนดช่วงปกติทั้งสองฝ่ายที่ 2–15% ของค่าจ้างโดยไม่บังคับสมทบเท่ากัน สิทธิภาษีตอนสะสมกับตอนรับเงินเป็นคนละชุดเงื่อนไข

รายงานค่าใช้จ่ายภาษาอังกฤษวางข้างปากกาบนโต๊ะ ไม่ใช่งบของบริษัทหรือลูกค้า
ภาพประกอบเนื้อหา ไม่ใช่ภาพทีมงานหรือเคสลูกค้าของบริษัทRDNE Stock project · Pexels License

กองทุนที่แยกจากเงินของบริษัท

กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ หรือ PVD เป็นระบบออมผ่านการจ้างงานที่ตั้งขึ้นตามความสมัครใจของนายจ้างและลูกจ้างและจดทะเบียนตามพระราชบัญญัติกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ พ.ศ. 2530 ไม่ใช่เพียงบัญชีเงินฝากที่บริษัทตั้งชื่อว่าเงินเกษียณ เมื่อมีสมาชิกและข้อบังคับที่ใช้บังคับแล้ว การหักเงินและนำส่งต้องทำตามกฎหมายและข้อบังคับ ไม่ใช่เลือกส่งตามสภาพคล่องแต่ละเดือน

ยอดของสมาชิกต้องแยกดูอย่างน้อยสี่ส่วน ได้แก่ เงินสะสมของลูกจ้าง ผลประโยชน์ของเงินสะสม เงินสมทบของนายจ้าง และผลประโยชน์ของเงินสมทบ การแยกนี้สำคัญทั้งเมื่ออ่านใบแจ้งยอด เมื่อคำนวณสิทธิออกจากกองทุน และเมื่อวิเคราะห์ภาษี เงินทั้งหมดในใบแจ้งยอดจึงไม่จำเป็นต้องเป็นเงินที่รับกลับได้ทันทีเมื่อยื่นลาออก

ข้อบังคับกองทุนกำหนดการรับสมาชิก อัตราที่เลือกได้ เงื่อนไขสิ้นสมาชิกภาพ และสิทธิในเงินสมทบตามระยะเวลาทำงาน ส่วนบริษัทจัดการนำเงินไปลงทุนตามกรอบที่เกี่ยวข้อง ผลตอบแทนอาจเพิ่มหรือลดตามสินทรัพย์ที่ลงทุน การมีเงินสมทบจากนายจ้างไม่ทำให้ผลการลงทุนเป็นดอกเบี้ยคงที่ และไม่ทำให้การถอนทุกกรณีปลอดภาษี

อัตรา 2–15% และความเข้าใจผิดเรื่องการสมทบเท่ากัน

มาตรา 10 ฉบับที่แก้ไขโดยพระราชบัญญัติฉบับที่ 4 พ.ศ. 2558 กำหนดช่วงปกติของทั้งเงินสะสมและเงินสมทบไว้ที่ร้อยละ 2 ถึงร้อยละ 15 ของค่าจ้าง โดยใช้อัตราตามข้อบังคับกองทุน ข้อความเก่าที่บอกว่านายจ้างต้องสมทบไม่น้อยกว่าลูกจ้างเป็นหลักเกณฑ์ก่อนแก้ไข จึงไม่ควรนำมาสรุปเป็นข้อบังคับปัจจุบันว่าลูกจ้างเพิ่มอัตราแล้วนายจ้างต้องเพิ่มตามเสมอ

ตัวอย่างเชิงคำนวณ หากค่าจ้างที่ใช้กับกองทุนเดือนหนึ่งเท่ากับ 30,000 บาท และข้อบังคับอนุญาตให้ลูกจ้างสะสม 10% ขณะที่นายจ้างสมทบ 5% จะหักจากลูกจ้าง 3,000 บาท และบริษัทจ่ายเพิ่ม 1,500 บาท รวมเข้ากองทุน 4,500 บาท ตัวเลขนี้เป็นตัวอย่างอัตราที่อยู่ในช่วงกฎหมาย ไม่ใช่คำยืนยันว่าทุกกองทุนเปิดให้เลือกสองอัตรานี้

ฐานค่าจ้างของ PVD ต้องอ้างนิยามในมาตรา 3 และข้อบังคับที่สอดคล้องกับกฎหมาย ไม่ใช่นำยอดเงินรับสุทธิหรือฐานประกันสังคมมาใช้แทนโดยอัตโนมัติ ค่าล่วงเวลาและค่าทำงานในวันหยุดไม่อยู่ในนิยามค่าจ้างนี้ การจำแนกเงินเพิ่มชื่ออื่นต้องดูเนื้อหาการจ่าย ไม่ใช่ตัดออกเพียงเพราะฝ่ายบุคคลเรียกว่าเบี้ยเลี้ยงหรือสวัสดิการ

รายจ่ายนายจ้าง: ต้องจ่ายเข้ากองทุนจริงและทันเงื่อนไข

ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี (2) ไม่เปิดให้บริษัทหักรายจ่ายเงินกองทุนได้ทุกชนิด ข้อยกเว้นของกองทุนสำรองเลี้ยงชีพต้องอ่านคู่กฎกระทรวงฉบับที่ 183 ข้อ 3–5 บริษัทต้องจ่ายสมทบให้ถูกต้องตามกฎหมายและอัตราข้อบังคับ การตั้งหนี้เงินสมทบไว้ในบัญชีหรือกันเงินในบัญชีธนาคารบริษัทจึงยังไม่ตอบเงื่อนไขการจ่ายเข้ากองทุน

สำหรับกรณีปกติ การสมทบตามอัตราข้อบังคับอยู่ในกรอบไม่เกิน 15% ของค่าจ้าง มิใช่เพดาน 500,000 บาทต่อพนักงานที่นำมาจากภาษีบุคคลธรรมดา ข้อ 4 ของกฎกระทรวงฉบับที่ 183 กำหนดให้นำส่งภายในสามวันทำการหลังจ่ายค่าจ้าง และต้องจ่ายในรอบบัญชีเดียวกับค่าจ้างด้วย จึงต้องตรวจเป็นพิเศษเมื่อวันจ่ายเงินเดือนอยู่ใกล้วันสิ้นรอบบัญชี

การส่งช้าอาจกระทบสิทธิหักรายจ่ายตามข้อ 5 แม้บริษัทจะจ่ายเงินต้นภายหลังครบแล้วก็ตาม การแก้ไขให้ถูกต้อง การจ่ายเงินเพิ่มของกองทุน และการอนุมัติตามเงื่อนไขภาษีเป็นคนละประเด็นกับการบันทึกบัญชี ควรเก็บหลักฐานวันจ่ายค่าจ้าง วันเงินเข้ากองทุน อัตราที่ใช้ และการกระทบยอดรายสมาชิกไว้เป็นชุดเดียวกัน

สิทธิภาษีของลูกจ้างและเพดานการออมร่วม

เงินสะสมที่ลูกจ้างจ่ายเองใช้สิทธิได้ตามเงื่อนไข ไม่ใช่เงินสมทบที่นายจ้างจ่ายแทน กรมสรรพากรแยกเงินสะสมส่วนแรกที่เป็นค่าลดหย่อนไม่เกิน 10,000 บาท กับส่วนเกินที่เป็นเงินได้ยกเว้นได้อีกไม่เกิน 490,000 บาท โดยต้องตรวจเกณฑ์ร้อยละ 15 ของค่าจ้างและยอดจ่ายจริงร่วมด้วย การเรียกทั้งหมดว่าค่าลดหย่อน 500,000 บาทเป็นเพียงภาษาพูดย่อที่อาจทำให้กรอกผิดช่อง

ต้องรวมการออมเพื่อเกษียณที่กฎหมายกำหนดให้นับร่วมกัน เช่น PVD, RMF, กบข., กองทุนสงเคราะห์ครูโรงเรียนเอกชน กอช. และเบี้ยประกันชีวิตแบบบำนาญในส่วนที่เกี่ยวข้อง โดยเพดานร่วมคือ 500,000 บาทต่อปี แต่ละรายการยังมีเพดานและคุณสมบัติของตนเอง การมีสิทธิกับกองทุนหนึ่งจึงไม่ได้แปลว่าสามารถใช้สิทธิเต็มเพดานของอีกกองทุนเพิ่มได้โดยไม่ดูยอดรวม

ตัวอย่าง ลูกจ้างมีค่าจ้างปีละ 1,200,000 บาท จ่ายสะสม PVD 180,000 บาทตามอัตรา 15% หากมีรายการเกษียณอื่นที่ผ่านเงื่อนไขแล้ว 350,000 บาท ยอดรวมเป็น 530,000 บาท จึงเกินเพดานร่วม 30,000 บาทและไม่อาจใช้สิทธิทั้งหมดพร้อมกัน ตัวอย่างนี้แสดงการทดสอบเพดานเท่านั้น ไม่ได้คำนวณภาษีที่ประหยัดได้หรือรับรองว่ารายการอื่นผ่านทุกเงื่อนไข

รับเงินเมื่อออกจากงาน: อายุ 55 ปีไม่ใช่เงื่อนไขเดียว

ประกาศฉบับที่ 223 ของอธิบดีกรมสรรพากรว่าด้วยภาษีเงินได้วางหลักยกเว้นสำหรับการออกจากงานเมื่ออายุไม่ต่ำกว่า 55 ปี และเป็นสมาชิกกองทุนไม่น้อยกว่า 5 ปี กรณีตายหรือทุพพลภาพมีเงื่อนไขแยกของตนเอง ต้องตรวจเหตุออกจากงานและประวัติสมาชิกจริง ไม่ควรใช้เพียงอายุงานในบริษัทแทนระยะเวลาเป็นสมาชิก หรือถือว่าทุกคนที่ถึงวันเกิดอายุ 55 ถอนเงินได้โดยไม่เสียภาษี

ผู้ที่ออกจากงานก่อนเข้าเงื่อนไขอาจคงเงินและผลประโยชน์ที่มีสิทธิทั้งหมดไว้ในกองทุน แล้วรับภายหลังเมื่อครบเงื่อนไขตามประกาศ หรือพิจารณาการโอนตามช่องทางที่กฎหมายเปิดไว้ การคงไว้เพียงบางส่วนแล้วถอนส่วนอื่นไม่ใช่ข้อเท็จจริงเดียวกับการคงทั้งจำนวน ควรขอประวัติวันที่เข้าเป็นสมาชิกและรายการโอนต่อเนื่องเพื่อประกอบการนับเวลา ไม่ใช่อาศัยใบลาออกอย่างเดียว

ถ้ารับเงินโดยไม่ผ่านข้อยกเว้น ต้องแยกเงินสะสมของตนเองออกจากเงินสมทบนายจ้างและผลประโยชน์ของทั้งสองส่วน โดยส่วนหลังเป็นส่วนที่ต้องวิเคราะห์ภาษี ไม่ใช่เก็บภาษีเงินต้นที่ตนสะสมซ้ำทั้งหมด การเลือกคำนวณเงินได้ที่จ่ายครั้งเดียวเพราะเหตุออกจากงานตามมาตรา 48 (5) ต้องทดสอบเงื่อนไขต่างหาก ระยะเวลาสมาชิก 5 ปีกับเงื่อนไขคำนวณภาษีแยกจึงไม่ใช่สิทธิเดียวกัน

เอกสารที่ช่วยป้องกันการหักซ้ำและการถอนผิดเงื่อนไข

ทุกปีควรกระทบยอดเงินสะสมในสลิปเงินเดือนกับหนังสือรับรองกองทุนและข้อมูลภาษีที่นายจ้างออกให้ โดยเฉพาะผู้ย้ายงานระหว่างปีที่มี PVD มากกว่าหนึ่งแห่ง ต้องรวมยอดของตนทั้งปี การเปลี่ยนนายจ้างไม่เริ่มเพดานภาษีใหม่ และยอดเงินสมทบของบริษัทไม่ใช่ยอดที่ลูกจ้างนำไปกรอกขอใช้สิทธิส่วนตัวเพิ่ม

ก่อนตัดสินใจรับเงิน ให้เทียบอย่างน้อยสามเรื่อง คือจำนวนที่ตกเป็นสิทธิตามข้อบังคับ วันที่และเหตุออกจากงานตามหลักฐาน และเงื่อนไขยกเว้นภาษีของยอดที่จะรับ นายจ้างอาจกำหนดสิทธิในเงินสมทบตามอายุงานไว้ต่างกันในแต่ละกองทุน สิทธิตามข้อบังคับไม่ได้แทนเงื่อนไขภาษี และการเสียภาษีไม่ได้ทำให้สมาชิกมีสิทธิในส่วนที่ยังไม่ตกเป็นของตน

PVD ไม่ใช่เงินชดเชยเลิกจ้าง ไม่ใช่กองทุนเงินทดแทน และไม่ใช่เงินสมทบประกันสังคม แม้ปรากฏในทะเบียนเงินเดือนชุดเดียวกัน แต่ละรายการมีฐานเงิน กำหนดส่ง และกฎภาษีต่างกัน การแยกบัญชีเจ้าหนี้แต่ละกองทุนช่วยตรวจว่าส่วนลูกจ้างที่หักแล้วส่งครบหรือไม่ และแยกเงินที่บริษัทรับภาระเองออกจากเงินที่หักจากค่าจ้างอย่างชัดเจน

ข้อควรระวังในทางปฏิบัติ

  • •อัตรานายจ้างไม่จำเป็นต้องเท่าหรือสูงกว่าลูกจ้าง ต้องตรวจข้อบังคับปัจจุบัน
  • •เพดานเกษียณร่วม 500,000 บาทเป็นสิทธิภาษีบุคคล ไม่ใช่เพดานรายจ่ายบริษัทต่อคน
  • •การยกเว้นกรณีออกจากงานอายุ 55 ปีขึ้นไปต้องตรวจสมาชิก 5 ปีด้วย
  • •การส่งเงินสมทบต้องดูสามวันทำการและรอบบัญชีเดียวกับค่าจ้างตามกฎกระทรวงฉบับที่ 183

คำถามที่พบบ่อยเรื่อง กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ

ความคืบหน้าการอ่านคำถาม1/5 · 20%

ทำได้ถ้าข้อบังคับกองทุนเปิดให้ใช้อัตรานั้น เพราะมาตรา 10 ที่แก้ไขปี 2558 ให้ทั้งสองฝ่ายอยู่ในช่วง 2–15% ไม่ได้บังคับให้นายจ้างจ่ายไม่น้อยกว่าลูกจ้างตามข้อความเดิม ควรตรวจข้อบังคับที่จดทะเบียนและวันที่อัตราใหม่มีผลก่อนแก้รายการเงินเดือน

คำตอบนี้ช่วยได้ไหม

แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้

ลิงก์ด้านล่างเป็นแหล่งต้นทางสำหรับประเด็นที่ระบุในคำอธิบายของแต่ละรายการ ไม่ใช่การรับรองทุกข้อความหรือผลของงานบริการ ตรวจฉบับแก้ไขและเงื่อนไขที่ตรงกับข้อเท็จจริงของกิจการประกอบเสมอ

  1. 1. พระราชบัญญัติ

    พระราชบัญญัติกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ พ.ศ. 2530 และที่แก้ไขเพิ่มเติม

    สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา

    อัตราเงินสะสมของลูกจ้าง อัตราเงินสมทบของนายจ้าง การนำส่งเงินเข้ากองทุน และสิทธิของสมาชิกเมื่อสิ้นสมาชิกภาพ

  2. 2. ประมวลกฎหมาย

    ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี (2): เงินกองทุน

    กรมสรรพากร

    เงินกองทุนต้องห้ามเว้นแต่กองทุนสำรองเลี้ยงชีพตามหลักเกณฑ์ วิธีและเงื่อนไขกฎกระทรวง; ชื่อกองทุนหรือบัญชีแยกไม่ยืนยันข้อยกเว้น

  3. 3. พระราชบัญญัติ

    กฎกระทรวงฉบับที่ 183: รายจ่ายเงินสมทบกองทุน

    กรมสรรพากร

    ข้อ 3–5 เงื่อนไขอัตรา วันจ่าย และผลการส่งช้า

  4. 4. ประกาศ

    ประกาศอธิบดีฯ ภาษีเงินได้ ฉบับที่ 223

    กรมสรรพากร

    เงื่อนไขยกเว้นเงินกองทุนกรณีออกจากงานและคงเงิน

  5. 5. แนวปฏิบัติ

    กรมสรรพากร: ค่าลดหย่อนและยกเว้นเงินออม

    กรมสรรพากร

    ข้อ 9–12 เพดาน PVD และเกษียณร่วม; ข้อ 15 ประกันสังคม ใช้เฉพาะหลักนี้ ไม่ใช้รายการชั่วคราวในเอกสารเป็นสิทธิปีปัจจุบัน

คำนวณต่อได้ทันทีด้วยเครื่องมือเหล่านี้

คำที่เกี่ยวข้อง