เงินเดือนและประกันสังคม
เงินสมทบประกันสังคม(SSO)
Social security contribution
คำนี้พบการเขียนอีกแบบว่า ประกันสังคม สปส 1-10
เงินสมทบประกันสังคมคือเงินที่จ่ายเข้ากองทุนตามสถานะผู้ประกันตน โดยมาตรา 33 ใช้ค่าจ้างรายเดือนคำนวณส่วนลูกจ้างและนายจ้างแยกกัน
คำตอบสั้น
เงินสมทบประกันสังคม (SSO) คือ เงินที่จ่ายเข้ากองทุนตามสถานะผู้ประกันตน โดยมาตรา 33 ใช้ค่าจ้างรายเดือนคำนวณส่วนลูกจ้างและนายจ้างแยกกัน มาตรา 33 ใช้อัตราปกติฝ่ายละ 5% โดยจำกัดฐานตามเดือนค่าจ้าง เพดานช่วงปี 2569–2571 คือ 17,500 บาท ไม่ใช่ 15,000 บาทเดิม สถานะมาตรา 39 และ 40 ต้องใช้หลักของตนเอง ไม่ใช่นำสูตรเงินเดือนนี้ไปใช้ทุกกรณี
ขั้นตอนโดยสรุป
- ตรวจสัญญาจ้างและฐานค่าจ้างของพนักงานแต่ละคน
- คำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่ายและเงินสมทบประกันสังคม
- ออกสลิปเงินเดือนและหนังสือรับรองการหักภาษี
- ยื่นแบบรายเดือนและรายปีให้ตรงกำหนด
สิ่งที่ต้องเตรียม
- เอกสารต้นทาง เช่น ใบกำกับภาษี ใบเสร็จ และสัญญาที่เกี่ยวข้อง
- รายการเดินบัญชีธนาคารของงวดที่เกี่ยวข้อง
- หนังสือรับรองบริษัทและเลขประจำตัวผู้เสียภาษี
- แบบยื่นและหลักฐานการยื่นย้อนหลังที่เคยส่งไว้
ต้องการให้ทีมช่วยประเมิน? แจ้งปัญหาบัญชีหรือภาษี งวดที่เกี่ยวข้องและกำหนดส่ง เพื่อแยกสิ่งที่ต้องตรวจ เอกสารที่ต้องใช้ และขอบงานก่อนนัดหมาย
แจ้งงานที่ต้องการประเมินมาตรา 33 ใช้อัตราปกติฝ่ายละ 5% โดยจำกัดฐานตามเดือนค่าจ้าง เพดานช่วงปี 2569–2571 คือ 17,500 บาท ไม่ใช่ 15,000 บาทเดิม สถานะมาตรา 39 และ 40 ต้องใช้หลักของตนเอง ไม่ใช่นำสูตรเงินเดือนนี้ไปใช้ทุกกรณี

เงินสมทบกับสถานะผู้ประกันตนเป็นคนละเรื่อง
เงินสมทบประกันสังคมคือเงินที่ส่งเข้ากองทุนตามพระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2533 เพื่อจัดระบบสิทธิประโยชน์ของผู้ประกันตน การคำนวณในทะเบียนเงินเดือนไม่ได้เป็นคำวินิจฉัยว่าบุคคลนั้นมีสถานะผู้ประกันตนหรือได้รับสิทธิประโยชน์แล้ว ต้องตรวจประเภทการจ้าง ข้อยกเว้น และประวัติขึ้นทะเบียนก่อนกำหนดวิธีคำนวณ ไม่ใช่เริ่มจากสูตรเงินเดือนคูณอัตราอย่างเดียว
มาตรา 33 เป็นระบบลูกจ้างในขอบเขตบังคับ โดยนายจ้างหักส่วนลูกจ้างและจ่ายส่วนของตนเพิ่ม มาตรา 39 เป็นการประกันตนต่อโดยสมัครใจของอดีตผู้ประกันตนที่เข้าเงื่อนไข ส่วนมาตรา 40 เป็นช่องทางสมัครใจสำหรับผู้ที่เข้าเกณฑ์ของระบบนั้น จึงไม่ควรใช้คำว่าเงินสมทบประกันสังคมแล้วเหมารวมว่าทุกมาตราหัก 5% จากเงินเดือนเหมือนกัน
เลขประจำตัวผู้ประกันตนหรือสัญชาติไม่ใช่ข้อสรุปแทนสถานะการทำงานปัจจุบัน ลูกจ้างต่างชาติอาจอยู่ในมาตรา 33 หากเข้าเงื่อนไขกฎหมาย แต่การมีใบอนุญาตทำงานอย่างเดียวไม่ได้พิสูจน์ว่าบุคคลทุกคนต้องอยู่ในระบบเดียวกัน ควรเก็บหลักฐานการจ้างและสถานะที่เกี่ยวข้อง โดยไม่ตัดคนออกเพียงเพราะไม่ใช่คนไทยหรือรวมทุกคนจากรายชื่อผู้รับเงิน
ขึ้นทะเบียนและกำหนดนำส่งรายเดือน
มาตรา 34 กำหนดให้นายจ้างยื่นข้อมูลขึ้นทะเบียนภายใน 30 วันนับแต่มีลูกจ้างที่เป็นผู้ประกันตนตามเงื่อนไขกฎหมาย จึงไม่ควรย่อว่าเริ่มนับจากวันจดบริษัทหรือวันเปิดบัญชีเงินเดือนเสมอ การให้ลูกจ้างรอผ่านทดลองงานก่อนจึงค่อยตรวจประกันสังคมอาจทำให้พลาดกำหนด เพราะชื่อเรียกทดลองงานไม่ใช่ข้อยกเว้นทั่วไปของสถานะลูกจ้าง
มาตรา 47 วางวันครบกำหนดส่งเงินสมทบของค่าจ้างแต่ละเดือนไว้ที่วันที่ 15 ในเดือนที่ตามมา โดยนายจ้างส่งส่วนที่หักกับส่วนที่ตนรับภาระพร้อมข้อมูลรายการเงินสมทบ สปส.1-10 การหักในสลิปไม่เท่ากับนำส่งแล้ว ต้องมีหลักฐานเงินถึงกองทุนและตรวจเดือนค่าจ้างที่ระบุ ไม่ควรเขียนว่าต้องส่งก่อนวันที่ 15 จนทำให้วันสุดท้ายตามกฎหมายหายไป
การเปลี่ยนแปลงรายการที่เกี่ยวข้องต้องตรวจหน้าที่ตามมาตรา 44 ซึ่งมีกำหนดวันที่ 15 ในเดือนถัดจากเดือนที่เปลี่ยนแปลง การแจ้งออกกับการส่งเงินเดือนสุดท้ายเป็นคนละรายการข้อมูล ไม่ควรสันนิษฐานว่าระบบเงินเดือนหยุดหักแล้วสำนักงานได้รับแจ้งสถานะด้วย ควรกระทบยอดรายชื่อผู้เข้าใหม่ ผู้ลาออก รายการส่งเงิน และหนังสือยืนยันจากระบบที่ใช้จริง
อัตรา 5% และตารางเพดานที่ผูกกับเดือนค่าจ้าง
สำหรับมาตรา 33 อัตราปกติที่โมดูล payroll-tax-rules ใช้คือฝ่ายลูกจ้าง 5% และฝ่ายนายจ้าง 5% ต้องตรวจประกาศลดอัตราชั่วคราวสำหรับพื้นที่หรือช่วงเวลาที่เกี่ยวข้องอีกครั้ง ไม่ควรใช้เพียงอัตราที่จำได้จากเดือนก่อน ฐานขั้นต่ำตามกฎกระทรวงคือ 1,650 บาท ส่วนการจัดการเดือนทำงานไม่เต็มเดือนหรือข้อเท็จจริงเฉพาะต้องตรวจหลักเกณฑ์ประกอบ ไม่ใช้สูตรทั่วไปตัดสินสถานะ
กฎกระทรวงกำหนดฐานค่าจ้างมาตรา 33 พ.ศ. 2568 มีผลตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 โดยเพดานเป็น 17,500 บาทสำหรับเดือนค่าจ้างปี 2569–2571 แล้วขยับขึ้นเป็นสองหมื่นบาทสำหรับเดือนค่าจ้างปี 2572 ถึง 2574 ก่อนจะเป็นสองหมื่นสามพันบาทสำหรับเดือนค่าจ้างปี 2575 ขึ้นไป ฐานสูงสุดแบบเดิมซึ่งเท่ากับ 15,000 บาทจึงไม่ใช่ฐานสูงสุดของเดือนค่าจ้างปี 2569 แต่ก็ยังอาจต้องใช้เมื่อตรวจข้อมูลย้อนหลังของปีที่กฎเดิมครอบคลุม
ต้องเลือกเพดานจากเดือนที่เป็นค่าจ้าง ไม่ใช่เดือนที่ธนาคารตัดเงินนำส่ง เช่นค่าจ้างธันวาคม 2568 ที่ส่งในมกราคม 2569 ยังอ้างเพดานเดิมตามเดือนค่าจ้าง ส่วนค่าจ้างมกราคม 2569 ใช้เพดานใหม่แม้จะส่งในกุมภาพันธ์ การแก้รายการย้อนหลังควรระบุเดือนที่แก้ชัดเจน ไม่เปลี่ยนรายการเก่าทั้งหมดเป็นเพดานปัจจุบันเพราะโปรแกรมอัปเดตแล้ว
ตัวอย่างจำนวนเงินและการปัดเศษตามมาตรา 46
สมมติค่าจ้างเดือนมกราคม 2569 เท่ากับ 30,000 บาทและใช้อัตราปกติ ฐานที่คำนวณถูกจำกัดที่ 17,500 บาท คูณ 5% เท่ากับ 875 บาทต่อฝ่าย จึงหักลูกจ้าง 875 บาท บริษัทสมทบ 875 บาท และนำส่งรวม 1,750 บาท จำนวนนี้เป็นตัวอย่างของเดือนที่อยู่ในกฎใหม่ ไม่ใช่เพดานตลอดไปและไม่ใช่การหัก 1,750 บาทจากลูกจ้างคนเดียว
มาตรา 46 ให้ปัดเศษเงินสมทบที่ได้ตั้งแต่ 50 สตางค์ขึ้นเป็นหนึ่งบาท ส่วนที่ต่ำกว่า 50 สตางค์ตัดทิ้ง เช่นฐานค่าจ้าง 10,010 บาท คูณ 5% ได้ 500.50 บาท จึงเป็น 501 บาทต่อฝ่าย ถ้าฐาน 10,009 บาทได้ 500.45 บาทจะเป็น 500 บาทต่อฝ่าย ต้องปัดเงินสมทบหลังคูณอัตรา ไม่ใช่ปัดค่าจ้างก่อนแล้วจึงนำไปคูณ
การปัดและคำนวณต้องอยู่ในระดับรายการของผู้ประกันตนและนายจ้างที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่รวมเงินสมทบดิบทั้งบริษัทแล้วปัดครั้งเดียว ผู้มีงานกับนายจ้างหลายรายต้องตรวจหลักคำนวณแยกของแต่ละนายจ้างและขั้นตอนกรณีส่วนเกิน ไม่ควรหยุดนำส่งเองโดยอ้างว่าที่ทำงานอีกแห่งจ่ายถึงเพดานแล้ว ใบแจ้งยอดและฐานของแต่ละแห่งต้องสอบทานแยกกัน
เงินเพิ่มมาตรา 49 ไม่ใช่ค่าปรับที่ประเมินแล้ว
เมื่อเงินสมทบค้างชำระ มาตรา 49 กำหนดเงินเพิ่มอัตรา 2% ต่อเดือนของเงินสมทบที่ยังไม่ส่ง โดยยอดเงินเพิ่มจำกัดไม่เกินเงินสมทบที่ต้องจ่าย การนับระยะเวลาต้องใช้หลักที่สำนักงานกำหนด ไม่ใช่ถือว่าจำนวนวันล่าช้าทุกกรณีหารสามสิบแล้วจบ เงินเพิ่มนี้ต้องแยกจากเงินต้นและจากโทษปรับทางอาญาหรือการดำเนินการอื่นตามข้อเท็จจริง
ตัวอย่างเชิงสูตร ถ้ายอดค้างเป็น 1,750 บาทและระยะที่ใช้คำนวณเท่ากับ 2 เดือน เงินเพิ่มก่อนประเด็นอื่นเป็น 1,750 × 0.02 × 2 เท่ากับ 70 บาท แต่ถ้าการคูณระยะยาวให้ผลเกิน 1,750 บาท ต้องจำกัดเงินเพิ่มไว้ที่ยอดเงินสมทบ 1,750 บาท ตัวอย่างไม่ใช่หนังสือประเมินและไม่ได้ตัดสินการนับเดือนจริงหรือสิทธิขอลดใด
ถ้านายจ้างลืมหักส่วนลูกจ้าง ไม่ได้หมายความว่าหนี้ต่อกองทุนหายไป นายจ้างยังต้องรับผิดนำส่งเต็มตามกฎหมาย การแก้เงินเดือนภายในบริษัทกับหน้าที่ส่งเงินกองทุนจึงต้องแยกกัน และไม่ควรเลื่อนการส่งเพื่อรอลูกจ้างชำระคืน ควรเก็บหลักฐานการแก้ไขรายเดือนและตรวจว่ายอดเงินต้นที่ใช้คิดเงินเพิ่มยังคงค้างจริงเท่าใดในแต่ละช่วง
แยก WCF, PVD และภาษีหัก ณ ที่จ่าย
WCF หรือกองทุนเงินทดแทนเป็นภาระนายจ้างฝ่ายเดียวและใช้วงรอบรายปีสำหรับเหตุเนื่องจากงาน ส่วน PVD เป็นระบบสะสมเงินตามข้อบังคับกองทุน ทั้งสองอย่างไม่ใช่เงินสมทบมาตรา 33 และไม่มีเหตุให้นำมารวมเป็นฐานเงินสมทบเดียวกัน การที่สำนักงานประกันสังคมบริหารทั้งประกันสังคมและกองทุนเงินทดแทนไม่ได้ทำให้สูตร ฐาน หรือกำหนดส่งเป็นสูตรเดียว
ภาษีเงินเดือนที่นำส่งด้วย ภ.ง.ด.1 เป็นอีกหน้าที่หนึ่งซึ่งคำนวณตามภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา เงินสมทบส่วนลูกจ้างที่จ่ายจริงอาจใช้ลดหย่อนตามกฎภาษีที่เกี่ยวข้อง แต่เงินสมทบนายจ้างไม่ใช่ยอดที่ลูกจ้างจ่ายเองและไม่ควรใส่ซ้ำในช่องส่วนตัว การแก้ประกันสังคมไม่ได้แก้ภาษีเงินเดือนให้อัตโนมัติ ต้องตรวจผลกระทบในเอกสารของแต่ละระบบต่างหาก
เมื่อปิดเดือนควรเทียบทะเบียนค่าจ้าง รายชื่อผู้ประกันตน รายการหักในสลิป ยอดสมทบที่บริษัทรับภาระ และหลักฐานนำส่งของเดือนเดียวกัน ถ้ามีการย้ายงานหรือเงินเดือนสูงกว่าเพดาน ให้ตรวจเดือนเริ่มและสิ้นสุดการจ้างเป็นพิเศษ ไม่ใช้ยอดสุทธิที่โอนเงินเดือนเข้าบัญชีเป็นฐานแทนค่าจ้าง การตรวจเช่นนี้ช่วยให้เห็นความคลาดเคลื่อนก่อนขยายเป็นหนี้สะสมหลายงวด
ข้อควรระวังในทางปฏิบัติ
- •ใช้เดือนค่าจ้างเลือกเพดาน ไม่ใช่เดือนที่โอนเงินเข้ากองทุน
- •เศษเงินสมทบตั้งแต่ 50 สตางค์ปัดขึ้นตามมาตรา 46
- •เงินเพิ่มมาตรา 49 คือ 2% ต่อเดือนและจำกัดที่ยอดเงินสมทบ
- •วันที่ 15 เป็นวันสุดท้ายปกติของกำหนดส่ง ไม่ใช่ต้องส่งก่อนถึงวันนั้นเสมอ
คำถามที่พบบ่อยเรื่อง เงินสมทบประกันสังคม
แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
ลิงก์ด้านล่างเป็นแหล่งต้นทางสำหรับประเด็นที่ระบุในคำอธิบายของแต่ละรายการ ไม่ใช่การรับรองทุกข้อความหรือผลของงานบริการ ตรวจฉบับแก้ไขและเงื่อนไขที่ตรงกับข้อเท็จจริงของกิจการประกอบเสมอ
1. พระราชบัญญัติ
พระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2533สำนักงานประกันสังคม
การขึ้นทะเบียนนายจ้างและผู้ประกันตน ฐานค่าจ้าง อัตราเงินสมทบ กำหนดนำส่ง และสิทธิประโยชน์เจ็ดกรณี
2. พระราชบัญญัติ
สำนักงานประกันสังคม: บทแก้ไขมาตรา 34 และ 47สำนักงานประกันสังคม
ขึ้นทะเบียนภายใน 30 วันเมื่อลูกจ้างเป็นผู้ประกันตน และนำส่งเงินสมทบภายในวันที่ 15 เดือนถัดไป; ตรวจฐาน อัตราและประกาศเฉพาะงวดแยก
3. พระราชบัญญัติ
กฎกระทรวงกำหนดค่าจ้างขั้นต่ำและขั้นสูงที่ใช้เป็นฐานคำนวณเงินสมทบมาตรา 33 พ.ศ. 2568สำนักงานประกันสังคม
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 142 ตอนที่ 81 ก 12 ธันวาคม 2568 ใช้บังคับ 1 มกราคม 2569 ยกเลิกกฎกระทรวงฉบับที่ 7; ฐานต่ำสุด 1,650 บาท สูงสุด 17,500 (2569–2571) 20,000 (2572–2574) และ 23,000 บาทตั้งแต่ 2575; อัตราเงินสมทบกำหนดแยกต่างหาก
4. พระราชบัญญัติ
พ.ร.บ.ประกันสังคม มาตรา 44, 46 และ 49: แจ้งเปลี่ยนแปลง การปัดเศษเงินสมทบ และเงินเพิ่มสำนักงานประกันสังคม
มาตรา 44 แจ้งเปลี่ยนแปลงรายการภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป; มาตรา 46 เศษตั้งแต่ 50 สตางค์ปัดเป็นหนึ่งบาท และคำนวณแยกต่อนายจ้างแต่ละราย; มาตรา 49 เงินเพิ่มร้อยละ 2 ต่อเดือนไม่เกินเงินสมทบที่ต้องจ่าย และนายจ้างที่ไม่หักส่วนลูกจ้างยังรับผิดเต็มจำนวน
5. แนวปฏิบัติ
กรมสรรพากร: ค่าลดหย่อนและยกเว้นเงินออมกรมสรรพากร
ข้อ 9–12 เพดาน PVD และเกษียณร่วม; ข้อ 15 ประกันสังคม ใช้เฉพาะหลักนี้ ไม่ใช้รายการชั่วคราวในเอกสารเป็นสิทธิปีปัจจุบัน
คำนวณต่อได้ทันทีด้วยเครื่องมือเหล่านี้
- เครื่องคำนวณเงินสมทบประกันสังคม (มาตรา 33)เงินสมทบลูกจ้าง = min(ค่าจ้าง, 17,500) × 5% (สูงสุด 875 บาท)
- เครื่องคำนวณเงินเดือนสุทธิ (ภาษี + ประกันสังคม)สุทธิ = เงินเดือน − min(เงินเดือน,17,500)×5% − ภาษีปี ÷ 12
- เครื่องคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (ภ.ง.ด.90 / 91)ภาษี = ผลรวมของเงินได้สุทธิแต่ละขั้น × อัตราขั้นนั้น (0/5/10/15/20/25/30/35%)
คำที่เกี่ยวข้อง
- กองทุนเงินทดแทนกองทุนเงินทดแทนคือกองทุนที่นายจ้างออกเงินสมทบฝ่ายเดียว เพื่อจ่ายเงินทดแทนแก่ลูกจ้างเมื่อเกิดอันตรายหรือเจ็บป่วยเนื่องจากงานตามเงื่อนไขกฎหมาย
- ภ.ง.ด.1ภ.ง.ด.1 คือแบบรายเดือนที่ผู้จ่ายใช้รายงานเงินได้ตามมาตรา 40(1) และ 40(2) และนำส่งภาษีที่หักตามมาตรา 50(1) ไม่ใช่แบบสรุปเงินได้ทั้งปีหรือหนังสือรับรองของผู้รับเงิน
- กองทุนสำรองเลี้ยงชีพกองทุนสำรองเลี้ยงชีพคือกองทุนจดทะเบียนเพื่อออมผ่านการจ้างงาน โดยลูกจ้างจ่ายเงินสะสม นายจ้างจ่ายเงินสมทบ และรับเงินตามข้อบังคับกับเงื่อนไขภาษี
- ใบรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ)50 ทวิคือหนังสือรับรองเงินได้และภาษีที่หักตามมาตรา 50 ทวิ ใช้ทั้งกับเงินเดือนและเงินได้อื่น โดยกำหนดเวลาออกขึ้นกับฐานกฎหมายของการหัก