Skip to main content

ภาษีและกรมสรรพากร

ภาษีธุรกิจเฉพาะ(SBT)

Specific business tax

คำนี้พบการเขียนอีกแบบว่า ภธ 40 หรือ ภ.ธ. 40

ภาษีธุรกิจเฉพาะคือภาษีจากรายรับของกิจการที่กฎหมายกำหนด เช่น โรงรับจำนำ ธนาคาร และประกันชีวิต รวมถึงการขายอสังหาริมทรัพย์ที่ทำเพื่อการค้าหรือเพื่อหากำไร โดยแยกจาก VAT ตามขอบเขตรายการ

คำตอบสั้น

ภาษีธุรกิจเฉพาะ (SBT) คือ ภาษีจากรายรับของกิจการที่กฎหมายกำหนด เช่น โรงรับจำนำ ธนาคาร และประกันชีวิต รวมถึงการขายอสังหาริมทรัพย์ที่ทำเพื่อการค้าหรือเพื่อหากำไร โดยแยกจาก VAT ตามขอบเขตรายการ

ขั้นตอนโดยสรุป

  1. ตรวจว่ารายการหรือธุรกรรมของคุณเข้าเงื่อนไขของคำนี้หรือไม่
  2. ระบุแบบยื่นและกำหนดเวลาที่เกี่ยวข้องกับกรมสรรพากร
  3. คำนวณยอดและบันทึกบัญชีให้ตรงกับเอกสารต้นทาง
  4. ยื่นผ่านระบบ e-Filing และเก็บหลักฐานการยื่นไว้

สิ่งที่ต้องเตรียม

  • เอกสารต้นทาง เช่น ใบกำกับภาษี ใบเสร็จ และสัญญาที่เกี่ยวข้อง
  • รายการเดินบัญชีธนาคารของงวดที่เกี่ยวข้อง
  • หนังสือรับรองบริษัทและเลขประจำตัวผู้เสียภาษี
  • แบบยื่นและหลักฐานการยื่นย้อนหลังที่เคยส่งไว้

ต้องการให้ทีมช่วยประเมิน? แจ้งปัญหาบัญชีหรือภาษี งวดที่เกี่ยวข้องและกำหนดส่ง เพื่อแยกสิ่งที่ต้องตรวจ เอกสารที่ต้องใช้ และขอบงานก่อนนัดหมาย

แจ้งงานที่ต้องการประเมิน

มาตรา 91/2 กำหนดประเภทกิจการ ส่วนฐานและอัตราต้องอ่านคู่กับมาตรา 91/5 และ 91/6 ภาษีท้องถิ่นคำนวณเพิ่มในอัตรา 10% ของ SBT ไม่ใช่ของรายรับ ผู้มีหน้าที่ยื่นรายเดือนใช้ ภ.ธ.40 แต่การขายอสังหาริมทรัพย์ที่ชำระเมื่อจดทะเบียนมีช่องทางเฉพาะ และการผ่อนภาษีรายเดือนต่ำกว่า 100 บาทไม่ใช่การยกเว้นกิจการ

มือกำลังเทียบใบเสร็จ ข้างเครื่องคิดเลขและโน้ตบุ๊ก ไม่ใช่ใบกำกับภาษีไทย
ภาพประกอบเนื้อหา ไม่ใช่ภาพทีมงานหรือเคสลูกค้าของบริษัทKaboompics · Pexels License

กิจการที่อยู่ในข่ายต้องดูมาตรา 91/2

ภาษีธุรกิจเฉพาะหรือ SBT ไม่ได้เป็นภาษีสำหรับบริษัททุกแห่ง และไม่ได้เกิดเพราะรายได้สูงอย่างเดียว มาตรา 91/2 ระบุการธนาคาร ธุรกิจเงินทุน ตลอดจนธุรกิจด้านหลักทรัพย์และด้านเครดิตฟองซิเอร์ ธุรกิจประกันชีวิต การรับจำนำ การประกอบกิจการโดยปกติเยี่ยงธนาคารพาณิชย์ การขายอสังหาริมทรัพย์โดยมุ่งทางการค้าหรือมุ่งหากำไร และกิจการอื่นตามที่กฎหมายกำหนด ต้องจำแนกประเภทก่อนหาอัตรา

บุคคลธรรมดาก็อยู่ในข่ายได้ ไม่จำกัดเฉพาะนิติบุคคลที่มีใบอนุญาตสถาบันการเงิน ตัวอย่างที่ต้องระวังคือการให้กู้เป็นกิจการปกติเยี่ยงธนาคาร และการโอนที่ดินที่เข้าความหมายขายเป็นทางค้า การมีคำว่าดอกเบี้ยในบัญชีอย่างเดียวไม่ได้พิสูจน์ว่าทุกรายการต้องเสีย SBT เพราะข้อเท็จจริงและข้อยกเว้นเฉพาะยังต้องแยกวินิจฉัย

ลำดับที่ใช้ได้จริงคือระบุกิจกรรม ผู้ประกอบการ และลักษณะรายรับ แล้วตรวจข้อยกเว้นตามมาตรา 91/3 และกฎหมายลำดับรอง จากนั้นจึงกำหนดฐานและช่องทางยื่น การมีทะเบียนภาษีอื่นหรือเคยยื่น VAT มาแล้วไม่ใช่ข้อสรุปว่ารายรับนี้หลุดจาก SBT

ฐานรายรับและอัตรา 3%, 2.5% และ 0.1%

มาตรา 91/5 แยกฐานตามกิจการ ไม่ใช่ใช้กำไรสุทธิจากงบการเงินเป็นฐานเดียวทั้งระบบ กิจการธนาคารและกิจการปกติเยี่ยงธนาคาร รวมถึงกิจการด้านเงินทุน ด้านหลักทรัพย์ และด้านเครดิตฟองซิเอร์ใช้อัตรา 3% กับรายรับตามประเภทที่กฎหมายระบุ เช่น ดอกเบี้ย ส่วนลด ค่าธรรมเนียมหรือค่าบริการ และกำไรจากธุรกรรมบางชนิด จึงต้องอ่านรายการรายรับ ไม่ใช่นำเงินต้นที่รับคืนมาปะปนเป็นดอกเบี้ย

การประกันชีวิตใช้อัตรา 2.5% กับดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม และค่าบริการตามฐานที่กำหนด ไม่ควรนำเบี้ยประกันทั้งหมดมาคูณโดยไม่ตรวจบทบัญญัติ โรงรับจำนำใช้อัตรา 2.5% กับดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม และเงินหรือประโยชน์จากการขายของจำนำที่หลุด ส่วนอัตรา 0.1% เป็นอัตราตามกฎหมายของการขายหลักทรัพย์ในตลาดหลักทรัพย์ ต้องตรวจข้อยกเว้นที่ใช้กับรายการนั้นก่อน ไม่ใช่คำยืนยันว่าทุกการซื้อขายหุ้นต้องชำระจริง

ภาษีท้องถิ่นเพิ่มอีก 10% ของ SBT ทำให้อัตรารวมเชิงคำนวณบนฐานเดียวกันเป็น 3.3%, 2.75% และ 0.11% ตามลำดับ ตัวเลขรวมช่วยตรวจเลขเท่านั้น ไม่แทนการตรวจฐานหรือข้อยกเว้น และห้ามบวก 10 จุดเปอร์เซ็นต์กับอัตราเดิม เพราะจะทำให้ยอดภาษีผิดไปมาก

ขายอสังหาริมทรัพย์: ห้าปีเป็นเพียงกิ่งหนึ่ง

มาตรา 91/2(6) ประกอบพระราชกฤษฎีกาฯ ฉบับที่ 342 กำหนดไว้หลายลักษณะสำหรับการขายอสังหาริมทรัพย์ที่เป็นการค้าหรือมุ่งหากำไร เช่น การจัดสรร การขายอาคารที่สร้างเพื่อขาย การขายห้องชุดของผู้ขอจดทะเบียนอาคารชุด และทรัพย์ที่นิติบุคคลมีไว้ในการประกอบกิจการ การขายภายในห้าปีนับแต่ได้มาเป็นอีกกิ่งหนึ่ง ไม่ใช่เงื่อนไขเดียวที่ครอบคลุมทุกคน

ในกิ่งห้าปี ต้องตรวจข้อยกเว้นเฉพาะ เช่น ทรัพย์ที่ได้โดยมรดก หรือที่อยู่อาศัยอันเป็นแหล่งสำคัญซึ่งผู้ขายมีชื่อในทะเบียนบ้านตามระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดไม่น้อยกว่าหนึ่งปี ข้อเท็จจริงเรื่องผู้มีชื่อ ระยะเวลา และสิทธิในที่ดินกับอาคารต้องมีหลักฐาน การอยู่จริงแต่ไม่มีข้อมูลทะเบียนที่เข้าเงื่อนไขไม่ใช่สิ่งทดแทนโดยอัตโนมัติ

จึงไม่ควรใช้ข้อความว่าเกินห้าปีไม่เสียภาษีเสมอ หรือขายในห้าปีเสียแน่นอน นิติบุคคลที่ขายทรัพย์ในกิจการอาจเข้ากิ่งอื่นแม้ถือมานาน และผู้ขายบุคคลธรรมดาอาจมีข้อยกเว้นในกิ่งห้าปี การนับวันที่ได้มากับวันโอนต้องอาศัยเอกสารสิทธิ ไม่ใช่นับจากปีที่ลงค่าใช้จ่ายหรือวันที่ตกลงราคากัน

ตัวอย่างฐานโอนและภาษีท้องถิ่น

สำหรับการขายอสังหาริมทรัพย์ที่อยู่ในบังคับ อัตราปกติ SBT คือ 3% การหาฐานเบื้องต้นเปรียบเทียบราคาขายกับราคาประเมินที่ใช้จดทะเบียนและใช้ค่าที่สูงกว่า แต่ต้องตรวจรายรับเพิ่มเติมด้วย เช่น ภาระจำนองหรือหนี้ที่ผู้ซื้อรับแทนตามข้อเท็จจริง ค่าสูงสุดของสองจำนวนจึงยังไม่ใช่ข้อสรุปฐานสุดท้ายในทุกกรณี

สมมติราคาขาย 2,000,000 บาท ราคาประเมิน 3,000,000 บาท และไม่มีรายรับอื่นที่ต้องรวม ฐานตัวอย่างเป็น 3,000,000 บาท SBT เท่ากับ 90,000 บาท และภาษีท้องถิ่น 9,000 บาท รวม 99,000 บาท ตัวอย่างนี้ตั้งอยู่บนสมมติฐานว่าการขายอยู่ในบังคับและไม่รับสิทธิลดหรือยกเว้นใด ไม่ใช่การประเมินภาษีของทรัพย์จริง

โมดูล sbt-evidence-rules.ts แยกฟังก์ชันเปรียบเทียบฐานจากฟังก์ชันผ่อนชำระรายเดือนโดยชัดเจน จึงห้ามนำเกณฑ์ต่ำกว่า 100 บาทของรายเดือนมาลดยอดภาษีโอน และห้ามใช้ตัวเลขอัตราลดชั่วคราวในเอกสารเก่าแทนอัตราปกติโดยไม่ตรวจช่วงวันที่กฎหมายให้สิทธิ

ภ.ธ.40 รายเดือนกับการชำระต่อเจ้าพนักงานที่ดิน

ผู้ประกอบกิจการที่มีหน้าที่จดทะเบียนต้องยื่น ภ.ธ.01 ภายใน 30 วันจากการเริ่มกิจการตามเงื่อนไขกฎหมาย การจดทะเบียนนี้แยกจากการยื่นแบบรายเดือน ภ.ธ.40 ซึ่งใช้แสดงรายรับ ฐาน อัตรา และภาษีของเดือนนั้น กำหนดทั่วไปของแบบรายเดือนอยู่ที่วันที่ 15 ในเดือนที่ต่อจากเดือนภาษี ส่วนสิทธิขยายเวลาทางอิเล็กทรอนิกส์ต้องตรวจประกาศแยก ไม่ควรนำมาใช้กับทุกช่องทาง

สำหรับผู้มีหน้าที่ยื่นรายเดือน เดือนที่ไม่มีรายรับก็ยังมีหน้าที่ยื่น และยอดภาษีรายเดือนที่ต่ำกว่า 100 บาทไม่ต้องชำระตามเกณฑ์แต่ยังต้องส่งแบบ ยอดเท่ากับ 100 บาทไม่อยู่ในคำว่าต่ำกว่า เกณฑ์นี้พิจารณายอดภาษีที่ประเมินแล้ว ไม่ใช่รายได้ 100 บาท ไม่ใช่ส่วนลด 100 บาท และไม่ใช่หนังสือยืนยันยกเว้นกิจการ

ส่วนการขายอสังหาริมทรัพย์ที่ต้องจดทะเบียนซึ่งอยู่ในบังคับชำระขณะโอน ใช้การยื่นและชำระต่อเจ้าพนักงานที่ดินตามคำสั่ง ป.82/2542 ข้อ 6 ต้องแยกจากรอบรายเดือน ไม่บันทึกว่าชำระแล้วจึงไม่ต้องทำหลักฐาน หรือเอารายการเดียวกันไปชำระซ้ำโดยไม่ตรวจช่องทางที่กฎหมายกำหนด

สัมพันธ์กับ VAT และอากรแสตมป์อย่างไร

มาตรา 77/3 วางความสัมพันธ์ระหว่างกิจการในข่าย SBT กับ VAT แต่ไม่ควรสรุปว่าบริษัทที่มี SBT จะไม่เกี่ยวข้องกับ VAT เลย ผู้ประกอบการรายเดียวอาจมีรายรับหลายประเภท ต้องแยกกิจกรรมและอ่านข้อกำหนดสำหรับกิจการเกี่ยวเนื่อง ถ้ารายรับอีกส่วนอยู่ในบังคับ VAT ก็พิจารณาหน้าที่ส่วนนั้นแยก อ่านแนวคิดทะเบียนที่ การจดทะเบียน VAT

อากรใบรับโอนอสังหาริมทรัพย์มีข้อยกเว้นสำหรับจำนวนที่ต้องเสีย SBT ตามบัญชีลักษณะ 28(ข) แต่ไม่ได้หมายความว่าเอกสารกู้ เช่า หรือมอบอำนาจในชุดเดียวกันได้รับยกเว้นทั้งหมด เรื่อง อากรแสตมป์ จึงต้องแยกวินิจฉัยตามชนิดเอกสาร การเลือกอากรแทน SBT เพราะยอดต่ำกว่าไม่ใช่วิธีตัดสินหน้าที่ตามกฎหมาย

เอกสารทำงานควรเก็บเหตุผลการจัดประเภท หลักฐานวันที่ได้มา สัญญาและรายละเอียดรายรับ หลักฐานการจดทะเบียนและการชำระ การสรุปภาระด้วยอัตรารวมอย่างเดียวทำให้ตรวจย้อนหลังไม่ได้ว่าฐานครบหรือมีข้อยกเว้นจริงหรือไม่ โดยเฉพาะเมื่อรายรับดอกเบี้ยและการขายทรัพย์เกิดในเดือนเดียวกัน

ข้อควรระวังในทางปฏิบัติ

  • •อัตรา 3% เมื่อเพิ่มภาษีท้องถิ่น 10% ของ SBT จะเท่ากับ 3.3% ของฐานเดียวกัน
  • •เกณฑ์ภาษีรายเดือนต่ำกว่า 100 บาทใช้กับยอดภาษีที่ประเมินแล้ว ไม่ใช่รายรับ และไม่ลบหน้าที่ยื่น
  • •การถืออสังหาริมทรัพย์เกินห้าปีไม่ได้ยกเว้นการขายเป็นทางค้าทุกลักษณะ
  • •ภ.ธ.01 เป็นแบบจดทะเบียน ส่วน ภ.ธ.40 เป็นแบบแสดงรายการ ไม่ใช่แบบที่ใช้แทนกัน

คำถามที่พบบ่อยเรื่อง ภาษีธุรกิจเฉพาะ

ความคืบหน้าการอ่านคำถาม1/5 · 20%

ไม่ใช่ เกณฑ์ผ่อนใช้กับยอดภาษีรายเดือนที่ประเมินแล้วซึ่งต่ำกว่า 100 บาท ไม่ใช่รายรับ ผู้มีหน้าที่ยื่นรายเดือนยังต้องยื่น ภ.ธ.40 แม้ภาษีไม่ต้องชำระ และยอดภาษีเท่ากับ 100 บาทไม่เข้าเกณฑ์นี้

คำตอบนี้ช่วยได้ไหม

แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้

ลิงก์ด้านล่างเป็นแหล่งต้นทางสำหรับประเด็นที่ระบุในคำอธิบายของแต่ละรายการ ไม่ใช่การรับรองทุกข้อความหรือผลของงานบริการ ตรวจฉบับแก้ไขและเงื่อนไขที่ตรงกับข้อเท็จจริงของกิจการประกอบเสมอ

  1. 1. แนวปฏิบัติ

    กรมสรรพากร — กิจการที่ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ

    กรมสรรพากร

    ใช้ตรวจประเภทกิจการ ลักษณะการขายอสังหาริมทรัพย์เป็นทางค้าตาม พ.ร.ฎ. 342 ข้อยกเว้น และแฟ็กเตอริง หน้าปรับปรุงล่าสุด 16-11-2020

  2. 2. แนวปฏิบัติ

    กรมสรรพากร — ฐานภาษีและอัตราภาษีธุรกิจเฉพาะ

    กรมสรรพากร

    ใช้ตรวจฐานรายรับ อัตรารายกิจการ และภาษีท้องถิ่นร้อยละ 10 ของภาษีธุรกิจเฉพาะ ไม่ใช้หน้านี้อ้างอัตราการค้าอสังหาริมทรัพย์ เพราะหมายเหตุอ้างการลดอัตราชั่วคราวในอดีต

  3. 3. แนวปฏิบัติ

    กรมสรรพากร — กำหนดเวลายื่นแบบ ภ.ธ.40

    กรมสรรพากร

    ยื่นรายเดือนภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไปแม้ไม่มีรายรับ ภาษีไม่ถึง 100 บาทไม่ต้องชำระแต่ยังต้องยื่น

  4. 4. แนวปฏิบัติ

    กรมสรรพากร — หน้าที่ของผู้ประกอบการภาษีธุรกิจเฉพาะ

    กรมสรรพากร

    จดทะเบียน ภ.ธ.01 ภายใน 30 วันนับแต่เริ่มกิจการ เอกสารประกอบ และสถานที่ยื่น

  5. 5. แนวปฏิบัติ

    คำสั่งกรมสรรพากร ที่ ป.82/2542 — ภาษีธุรกิจเฉพาะการขายอสังหาริมทรัพย์

    กรมสรรพากร

    ให้ยื่นแบบและชำระภาษีธุรกิจเฉพาะต่อเจ้าพนักงานที่ดินขณะจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม

  6. 6. ประมวลกฎหมาย

    ประมวลรัษฎากร

    กรมสรรพากร

    ตัวบทหลักของภาษีเงินได้ ภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีธุรกิจเฉพาะ และอากรแสตมป์ พร้อมกฎกระทรวงและคำสั่งที่ออกตามความในประมวล

คำนวณต่อได้ทันทีด้วยเครื่องมือเหล่านี้

คำที่เกี่ยวข้อง