เช็กลิสต์เตรียมเอกสารก่อนผู้สอบบัญชีเข้าตรวจ
เหมาะกับ: บริษัทจำกัดที่ต้องส่งงบการเงินที่ผ่านการตรวจสอบทุกปี กิจการที่เปลี่ยนผู้สอบบัญชี และฝ่ายบัญชีที่ปิดงบเป็นปีแรก
คำตอบสั้น
ชุดเอกสารที่ผู้สอบบัญชีขอเป็นลำดับแรกมักประกอบด้วยงบทดลองหลังปรับปรุง รายละเอียดประกอบยอดคงเหลือทุกบัญชีที่มีสาระสำคัญ หนังสือยืนยันยอดจากธนาคารและคู่ค้า หลักฐานการตรวจนับสินค้าคงเหลือและทรัพย์สิน และเอกสารสัญญาที่มีผลต่อการรับรู้รายการ ยิ่งรายละเอียดประกอบตรงกับงบทดลองตั้งแต่วันแรก งานตรวจก็ยิ่งจบเร็ว
เขียนโดย
หัวหน้าฝ่ายบัญชี (CPA)
ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ขึ้นทะเบียนสภาวิชาชีพบัญชี
ปิดงบและเซ็นรับรองงบการเงินให้ธุรกิจ SME และบริษัทต่างชาติมากว่า 10 ปี ดูแลมาตรฐาน TFRS for NPAEs และการวางผังบัญชีตั้งแต่วันแรกของกิจการ
ตรวจทานโดย
หัวหน้าฝ่ายภาษี
ที่ปรึกษาภาษีอากรและผู้ตรวจสอบภาษี (TA)
ตรวจความถูกต้องของข้อกฎหมายและตัวเลขก่อนเผยแพร่ · เผยแพร่ 2026-08
ดูคุณวุฒิผู้ตรวจทานข้อเท็จจริงหลัก
| ผู้มีหน้าที่ตรวจสอบ | ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตที่ขึ้นทะเบียนและไม่มีส่วนได้เสียกับกิจการ |
|---|---|
| สิ่งที่ต้องส่งหลังตรวจเสร็จ | งบการเงินที่ผ่านการตรวจสอบ นำส่งกรมพัฒนาธุรกิจการค้าและใช้ประกอบแบบภาษีเงินได้นิติบุคคล |
| รอบเวลาที่ควรเริ่มเตรียม | ก่อนวันสิ้นรอบบัญชีอย่างน้อยหนึ่งเดือน โดยเฉพาะการวางแผนตรวจนับ |
| หลักฐานที่ทดแทนไม่ได้ | การตรวจนับสินค้าคงเหลือ ณ วันสิ้นงวด หากไม่ได้นับในวันนั้นจะย้อนกลับไปทำใหม่ไม่ได้ |
| การอนุมัติงบ | งบการเงินต้องผ่านการอนุมัติในที่ประชุมผู้ถือหุ้นตามกรอบเวลาที่กฎหมายกำหนด |
เอกสารที่ต้องมีทุกกรณี
งบทดลองหลังปรับปรุงและผังบัญชี
ส่งเป็นไฟล์ที่คำนวณต่อได้ ไม่ใช่ภาพสแกน เพราะผู้สอบบัญชีต้องดึงยอดไปกระทบ
รายละเอียดประกอบยอดคงเหลือทุกบัญชีที่มีสาระสำคัญ
ยอดรวมของรายละเอียดต้องเท่ากับงบทดลองพอดี ส่วนต่างเล็กน้อยจะขยายเป็นคำถามยาว
หนังสือยืนยันยอดธนาคารทุกบัญชี รวมบัญชีที่ปิดระหว่างปี
บัญชีที่ปิดไปแล้วก็ยังต้องยืนยัน เพราะมีรายการเคลื่อนไหวในรอบบัญชี
หลักฐานการตรวจนับสินค้าคงเหลือ ณ วันสิ้นงวด
ใบนับที่มีลายมือชื่อผู้นับและผู้ทาน พร้อมสรุปผลต่างและการปรับปรุง
ทะเบียนทรัพย์สินพร้อมการคำนวณค่าเสื่อมราคา
ระบุวันที่เริ่มใช้งาน อายุการใช้ประโยชน์ และรายการที่ตัดจำหน่ายระหว่างปี
สัญญาสำคัญที่มีผลต่อการรับรู้รายการ
สัญญาเช่า สัญญาเงินกู้ และสัญญาบริการระยะยาว รวมถึงฉบับแก้ไขเพิ่มเติม
เอกสารเพิ่มเติมเฉพาะบางกรณี
หนังสือยืนยันยอดจากลูกหนี้และเจ้าหนี้รายใหญ่
ผู้สอบบัญชีเป็นผู้ส่งเอง กิจการมีหน้าที่ให้ที่อยู่ติดต่อที่ใช้ได้จริง
รายละเอียดรายการกับบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน
รวมเงินให้กู้ยืมกรรมการ ค่าเช่าจากผู้ถือหุ้น และการซื้อขายระหว่างบริษัทในกลุ่ม
เอกสารประเมินมูลค่าหรือรายงานผู้เชี่ยวชาญ
ใช้เมื่อมีทรัพย์สินที่วัดมูลค่าด้วยวิธีอื่นนอกจากราคาทุน
แฟ้มงานปีก่อนจากผู้สอบบัญชีรายเดิม
ใช้เมื่อเปลี่ยนผู้สอบบัญชี เพื่อยืนยันยอดยกมาต้นงวด
ขั้นตอนการดำเนินการ
1. ปิดบัญชีให้จบก่อนส่งชุดแรก
อย่าส่งงบทดลองที่ยังปรับปรุงไม่จบ เพราะทุกครั้งที่ตัวเลขเปลี่ยน ผู้สอบบัญชีต้องเริ่มกระทบยอดใหม่ทั้งหมด
ระยะเวลา: 1–2 สัปดาห์
2. วางแผนตรวจนับล่วงหน้า
นัดวันตรวจนับสินค้าคงเหลือและทรัพย์สินก่อนวันสิ้นงวด แล้วแจ้งผู้สอบบัญชีเพื่อเข้าสังเกตการณ์ การนับย้อนหลังไม่ทดแทนกัน
ระยะเวลา: ก่อนสิ้นงวด
3. จัดแฟ้มตามลำดับงบ
เรียงรายละเอียดประกอบตามลำดับบรรทัดในงบแสดงฐานะการเงินและงบกำไรขาดทุน ทำให้การหาหลักฐานระหว่างตรวจใช้เวลาไม่กี่วินาที
ระยะเวลา: 2–3 วัน
4. ตอบคำถามเป็นชุดเดียว
รวบรวมคำถามทั้งหมดแล้วตอบพร้อมหลักฐานในคราวเดียว การตอบทีละข้อทำให้ทั้งสองฝ่ายเสียเวลาไปกับการติดตามงาน
ระยะเวลา: 1 สัปดาห์
ถูกตีกลับเพราะอะไร
- รายละเอียดประกอบไม่ตรงกับงบทดลอง ทำให้ต้องส่งเอกสารรอบใหม่ทั้งชุด
- ไม่ได้ตรวจนับสินค้าคงเหลือ ณ วันสิ้นงวด และไม่มีหลักฐานทดแทน
- เงินให้กู้ยืมกรรมการไม่มีสัญญาและไม่มีการคิดดอกเบี้ย
- ยอดยกมาต้นงวดไม่ตรงกับงบที่นำส่งไว้ในปีก่อน
คำถามที่พบบ่อย
บริษัทเล็กไม่มีสินค้าคงเหลือ ต้องเตรียมอะไรน้อยลงไหม
น้อยลงเฉพาะส่วนที่เกี่ยวกับสินค้าคงเหลือเท่านั้น ส่วนที่เหลือยังต้องครบ โดยเฉพาะรายละเอียดลูกหนี้ เจ้าหนี้ เงินสด และรายการกับกรรมการ ประสบการณ์จากงานตรวจจริงคือบริษัทเล็กมักใช้เวลาตอบคำถามนานกว่า เพราะหลักฐานกระจายอยู่ในหลายที่และไม่มีใครทำแฟ้มรวมไว้ระหว่างปี
เปลี่ยนผู้สอบบัญชีระหว่างทางได้หรือไม่ และต้องเตรียมอะไรเพิ่ม
เปลี่ยนได้ แต่ต้องเตรียมยอดยกมาต้นงวดให้พร้อมกว่าปกติ เพราะผู้สอบบัญชีรายใหม่ไม่ได้ตรวจงบปีก่อนด้วยตนเอง สิ่งที่ช่วยได้มากคือรายละเอียดประกอบของปีก่อนที่ยังตรงกับงบที่นำส่งไว้ และเอกสารที่อธิบายรายการปรับปรุงสำคัญของปีก่อน ยิ่งข้อมูลชุดนี้ครบ การตรวจปีแรกก็ยิ่งไม่ยืดออกไป
ผู้สอบบัญชีขอหนังสือยืนยันยอดจากลูกค้า จะกระทบความสัมพันธ์ไหม
ในทางปฏิบัติแทบไม่กระทบ เพราะเป็นขั้นตอนปกติที่ฝ่ายบัญชีของคู่ค้าคุ้นเคยดี สิ่งที่ทำให้เกิดปัญหาคือการส่งไปยังผู้ติดต่อผิดคน เช่น ส่งถึงฝ่ายจัดซื้อแทนฝ่ายบัญชี ทำให้เรื่องค้างและผู้สอบบัญชีต้องติดตามซ้ำ การเตรียมรายชื่อผู้ติดต่อฝ่ายบัญชีที่ถูกต้องล่วงหน้าจึงช่วยได้มากที่สุด
ไม่อยากจัดเอกสารเอง ให้เราดูแลทั้งชุด
งานตรวจสอบที่จบเร็วไม่ได้เกิดจากผู้สอบบัญชีทำงานเร็ว แต่เกิดจากรายละเอียดประกอบที่ตรงกับงบทดลองตั้งแต่ชุดแรก เราจึงทำแฟ้มประกอบงบให้ลูกค้าระหว่างปีแทนการรอสิ้นปี และนัดวันตรวจนับล่วงหน้าเสมอ ต้องการให้เราประสานงานกับผู้สอบบัญชีและจัดชุดเอกสารให้ ติดต่อ 092-0170000
แหล่งอ้างอิง
ทีมทนายความและผู้สอบบัญชี Thai Law & Accounting Services · ตรวจทานโดยทนายความผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อและเอกสาร (Notarial Services Attorney) ขึ้นทะเบียนกับสภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์ · ปรับปรุง 2026-08
ข้อมูล ณ สิงหาคม 2569 ค่าธรรมเนียมและระยะเวลาของหน่วยงานราชการเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนดำเนินการ หรือให้ทีมเราตรวจสอบให้