Skip to main content

ธุรกิจต่างชาติและสิทธิประโยชน์

การกำหนดราคาโอน(TP)

Transfer pricing

การกำหนดราคาโอนคือการกำหนดเงื่อนไขธุรกรรมระหว่างนิติบุคคลที่สัมพันธ์กัน โดยกฎหมายภาษีให้อำนาจปรับรายได้และรายจ่ายให้สะท้อนเงื่อนไขระหว่างคู่ค้าอิสระ

คำตอบสั้น

การกำหนดราคาโอน (TP) คือ การกำหนดเงื่อนไขธุรกรรมระหว่างนิติบุคคลที่สัมพันธ์กัน โดยกฎหมายภาษีให้อำนาจปรับรายได้และรายจ่ายให้สะท้อนเงื่อนไขระหว่างคู่ค้าอิสระ

ขั้นตอนโดยสรุป

  1. ตรวจสถานะผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษีและแหล่งเงินได้
  2. ดูอนุสัญญาภาษีซ้อนที่เกี่ยวข้องกับประเทศต้นทาง
  3. เตรียมเอกสารแปลและรับรองตามที่หน่วยงานกำหนด
  4. ยื่นแบบและขอเครดิตภาษีหรือยกเว้นตามสิทธิ

สิ่งที่ต้องเตรียม

  • เอกสารต้นทาง เช่น ใบกำกับภาษี ใบเสร็จ และสัญญาที่เกี่ยวข้อง
  • รายการเดินบัญชีธนาคารของงวดที่เกี่ยวข้อง
  • หนังสือรับรองบริษัทและเลขประจำตัวผู้เสียภาษี
  • แบบยื่นและหลักฐานการยื่นย้อนหลังที่เคยส่งไว้

ต้องการให้ทีมช่วยประเมิน? แจ้งปัญหาบัญชีหรือภาษี งวดที่เกี่ยวข้องและกำหนดส่ง เพื่อแยกสิ่งที่ต้องตรวจ เอกสารที่ต้องใช้ และขอบงานก่อนนัดหมาย

แจ้งงานที่ต้องการประเมิน

มาตรา 71 ทวิเป็นหลักด้านเงื่อนไขธุรกรรม ส่วนมาตรา 71 ตรีเป็นหน้าที่รายงานและส่งเอกสาร เกณฑ์รายได้สำหรับรายงานคือมากกว่า 200 ล้านบาทและมีความสัมพันธ์ตามกฎหมาย ไม่ต้องรอให้มีรายการซื้อขายระหว่างกัน การได้รับยกเว้นรายงานไม่ใช่การยกเว้นอำนาจปรับราคา

รายงานค่าใช้จ่ายภาษาอังกฤษวางข้างปากกาบนโต๊ะ ไม่ใช่งบของบริษัทหรือลูกค้า
ภาพประกอบเนื้อหา ไม่ใช่ภาพทีมงานหรือเคสลูกค้าของบริษัทRDNE Stock project · Pexels License

ราคาโอนเป็นเรื่องเงื่อนไข ไม่ใช่ชื่อบัญชี

มาตรา 71 ทวิให้อำนาจเจ้าพนักงานประเมินปรับรายได้และรายจ่ายเมื่อความสัมพันธ์ทำให้ข้อกำหนดทางพาณิชย์หรือการเงินต่างจากที่คู่ค้าอิสระพึงกำหนด ตามองค์ประกอบและหลักเกณฑ์ของกฎหมาย ประเด็นจึงไม่ใช่เพียงมีใบแจ้งหนี้หรือคิดราคาตามนโยบายกลุ่ม แต่เป็นเงื่อนไขที่มีผลต่อฐานภาษี เช่น ราคา ระยะเครดิต ค่าตอบแทนบริการ และข้อตกลงด้านความเสี่ยง

หลัก arm’s length ไม่ได้สั่งให้ทุกบริษัทในอุตสาหกรรมมีกำไรเท่ากัน หรือบังคับให้ขายสินค้าเหมือนกันทุกสัญญา ต้องเปรียบเทียบภายใต้หน้าที่ ทรัพย์สิน ความเสี่ยง และเงื่อนไขที่เทียบเคียงได้ คู่ค้าอิสระอาจตกลงราคาต่างกันด้วยเหตุทางเศรษฐกิจที่พิสูจน์ได้ การอ้างเพียงว่าคณะกรรมการอนุมัติแล้วจึงยังไม่ตอบว่าเงื่อนไขนั้นสอดคล้องกับหลักภาษีหรือไม่

ใครเป็นผู้มีความสัมพันธ์ตามมาตรา 71 ทวิ

นิยามวรรคสองครอบคลุมกรณีการถือหุ้นหรือเป็นหุ้นส่วนของนิติบุคคลหนึ่งในอีกฝ่าย ซึ่งรวมทั้งทางตรงและทางอ้อมในสัดส่วนอย่างน้อยร้อยละ 50 ตลอดจนกรณีที่ทั้งสองฝ่ายมีผู้ถือหุ้นหรือผู้เป็นหุ้นส่วนรายเดียวกันถือถึงเกณฑ์ดังกล่าว ต้องอ่านผังการถือหุ้นพร้อมสัดส่วนและเส้นทาง ไม่ใช้คำว่าในเครือที่ฝ่ายธุรกิจตั้งขึ้นแทนหลักฐานทางกฎหมาย และไม่ตัดบริษัทในไทยออกเพียงเพราะรายการไม่ได้ข้ามประเทศ

ฐานเกี่ยวกับทุน การจัดการ หรือการควบคุมเป็นอีกส่วนที่ต้องตรวจตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด ไม่ควรสรุปว่ากรรมการร่วมกันคนเดียวทำให้เข้าหรือไม่เข้าทุกกรณี นิยามนี้ยังมีวัตถุประสงค์ต่างจากนิยามบุคคลที่เกี่ยวข้องกันในมาตรฐานบัญชี จึงอาจใช้รายชื่อจากหมายเหตุงบเป็นข้อมูลเริ่มต้นได้ แต่ต้องทดสอบตามมาตรา 71 ทวิก่อนลงความเห็นเรื่องภาษี

เกณฑ์รายงาน 200 ล้านบาทตอบคำถามใด

มาตรา 71 ตรีและกฎกระทรวง 370 แยกหน้าที่รายงานจากหลักปรับราคา ผู้มีความสัมพันธ์ตามกฎหมายและมีรายได้ของนิติบุคคลผู้ยื่นเกิน 200 ล้านบาทต้องพิจารณาแบบรายงานประจำปี แม้รอบนั้นไม่มีธุรกรรมระหว่างกัน เกณฑ์นี้ดูรายได้ทั้งหมดตามงบของผู้ยื่น ไม่ใช่กำไร ไม่ใช่มูลค่ารายการกับกลุ่ม และไม่ใช่รายได้รวมของบริษัทแม่กับบริษัทย่อยทั้งหมด

สมมติบริษัท ก มีรายได้ 200,000,000 บาทพอดีและมีผู้ถือหุ้นตามเกณฑ์ จะยังได้รับยกเว้นมาตรา 71 ตรีตามวงรายได้ แต่บริษัท ข ซึ่งมีความสัมพันธ์ตามกฎหมายและรายได้ 200,000,001 บาทจะอยู่เหนือเส้นรายได้แล้ว ตัวอย่างต่างกันหนึ่งบาทนี้แสดงความหมายของ “มากกว่า” เท่านั้น ไม่ได้ยืนยันว่าธุรกรรมของ ก ใช้ราคาใดก็ได้ หรือว่าการไม่มีธุรกรรมของ ข ทำให้หน้าที่รายงานหายไป

แยกนาฬิกาแบบรายปีจากการเรียกเอกสาร

แบบรายงานประจำปีตามมาตรา 71 ตรีมีกรอบ 150 วันหลังวันปิดรอบ ส่วนเอกสารวิเคราะห์ตามวรรคสองเป็นอีกหน้าที่เมื่อได้รับหนังสือแจ้งที่ออกโดยอนุมัติอธิบดี เจ้าหน้าที่มีกรอบออกหนังสือเรียกภายในห้าปีจากการยื่นรายงาน การมีเลขรับแบบรายปีจึงไม่ใช่หลักฐานว่าเจ้าหน้าที่ยอมรับวิธีกำหนดราคาแล้ว และไม่ใช่หลักฐานว่าเอกสารวิเคราะห์ถูกส่งครบ

การเรียกเอกสารครั้งแรกให้เวลา 180 วันจากรับหนังสือ ครั้งที่ไม่ใช่ครั้งแรกใช้ 60 วัน หากมีเหตุจำเป็นและได้รับอนุญาตให้ขยาย ระยะเวลาทั้งหมดนับจากวันที่รับหนังสือต้องไม่เกิน 120 วัน มิใช่นับเพิ่ม 120 วันเมื่อพ้น 60 วันแล้ว ควรแยกข้อมูลวันที่รับหนังสือและฐานการขยายอย่างชัดเจน เพราะจำนวนวันแต่ละแบบไม่ได้เกิดจากการยื่นแบบออนไลน์หรือขนาดบริษัท

หลักฐานราคาและผลของการไม่ปฏิบัติตาม

เอกสารวิเคราะห์ควรอธิบายธุรกรรมจริง เหตุผลทางธุรกิจ หน้าที่ของคู่สัญญา วิธีที่เลือก และข้อมูลเปรียบเทียบที่รองรับ ข้อกำหนดตามประกาศ 407 และแนวทาง ป.113/2545 ช่วยระบุว่าข้อมูลใดเกี่ยวกับการวิเคราะห์ราคา ใบแจ้งหนี้ค่าบริหารเพียงใบเดียวไม่บอกว่าบริการเกิดขึ้นจริง ใครได้รับประโยชน์ หรือฐานแบ่งค่าใช้จ่ายเกี่ยวข้องกับบริการอย่างไร

โทษปรับตามมาตรา 35 ตรีมีเพดานอยู่ที่ 200,000 บาทสำหรับการไม่ปฏิบัติหรือข้อมูลไม่ถูกต้องครบถ้วนโดยไม่มีเหตุอันสมควรตามองค์ประกอบ ไม่ใช่เรียกเก็บยอดสูงสุดทันทีจากทุกข้อผิดพลาด ผลด้านภาษีจากการปรับรายได้รายจ่ายเป็นอีกประเด็นหนึ่ง การส่งแบบครบจึงไม่ยืนยันว่าราคาถูกต้อง และการมีรายงานวิเคราะห์ก็ไม่แทนการยื่นรายงานประจำปี สำหรับโครงสร้างเอกสารอ่านแยกได้ที่ Local File

สิทธิผ่อนปรนข้อมูลเปรียบเทียบไม่ใช่ยกเว้นทั้งชุดเอกสาร

ประกาศอธิบดีฉบับที่ 407 ข้อ 3 มีการผ่อนปรนเฉพาะข้อมูลเปรียบเทียบในรายการ 2(2)(ช) โดยเกณฑ์รายได้ไม่เกิน 500 ล้านบาทเป็นเพียงส่วนหนึ่ง ต้องครบเงื่อนไขอื่นอีกสี่ข้อด้วย จึงไม่ควรสรุปจากยอดรายได้อย่างเดียวว่าไม่ต้องจัดทำเอกสารวิเคราะห์ราคา และไม่ควรนำเส้น 500 ล้านบาทไปแทนเส้นรายได้ 200 ล้านบาทของการรายงานประจำปี ทั้งสองเกณฑ์ตอบคนละคำถาม แม้บริษัทเดียวกันจะต้องตรวจทั้งสองเรื่องในรอบบัญชีเดียวกัน

ควรทำตารางแยกว่าบริษัทมีหน้าที่ยื่นรายงานหรือไม่ ได้รับหนังสือเรียกเอกสารเมื่อใด และใช้ข้อผ่อนปรนข้อมูลรายการใดด้วยเหตุใด การมีข้อมูลในรายงานกลุ่มไม่พิสูจน์ว่าเอกสารของผู้ยื่นตอบรายการตามประกาศครบแล้ว ต้องเชื่อมยอดธุรกรรมกับบัญชีของบริษัทและอธิบายบทบาทที่เกิดขึ้นจริงด้วย หากยังพิสูจน์เงื่อนไขผ่อนปรนไม่ได้ ไม่ควรระบุว่าได้รับสิทธิแล้ว ส่วนการขอเวลาเพิ่มเติมให้พิจารณาตามกรอบมาตรา 71 ตรี ไม่ใช่อาศัยประกาศ 407 เป็นแหล่งกำหนดจำนวนวัน

ข้อควรระวังในทางปฏิบัติ

  • •รายได้เท่ากับ 200 ล้านบาทยังอยู่ในวงยกเว้นมาตรา 71 ตรีตามกฎกระทรวง 370
  • •เส้นถือหุ้นร้อยละ 50 รวมกรณีเท่ากับเกณฑ์ ไม่ใช่เฉพาะมากกว่าครึ่ง
  • •เพดานปรับตามมาตรา 35 ตรีคือ 200,000 บาท โดยไม่ได้เกิดค่าปรับขึ้นโดยอัตโนมัติในทุกกรณี

คำถามที่พบบ่อยเรื่อง การกำหนดราคาโอน

ความคืบหน้าการอ่านคำถาม1/5 · 20%

ถ้ารายได้ไม่เกิน 200 ล้านบาท กฎกระทรวง 370 ให้ยกเว้นมาตรา 71 ตรี จึงไม่ควรเขียนว่ารายได้แตะเกณฑ์แล้วต้องยื่น การยกเว้นนี้ไม่รับรองว่าราคาเป็นไปตามหลักคู่ค้าอิสระ และไม่ตัดการตรวจตามกฎหมายภาษีส่วนอื่น

คำตอบนี้ช่วยได้ไหม

แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้

ลิงก์ด้านล่างเป็นแหล่งต้นทางสำหรับประเด็นที่ระบุในคำอธิบายของแต่ละรายการ ไม่ใช่การรับรองทุกข้อความหรือผลของงานบริการ ตรวจฉบับแก้ไขและเงื่อนไขที่ตรงกับข้อเท็จจริงของกิจการประกอบเสมอ

  1. 1. แนวปฏิบัติ

    ประมวลรัษฎากร: มาตรา 71 ทวิ และ 71 ตรี ราคาโอน

    กรมสรรพากร

    นิยามความสัมพันธ์ หลักราคาอิสระและอำนาจเรียกเอกสาร: ปกติ 60 วัน ขยายเมื่อได้รับอนุญาตไม่เกิน 120 วันจากรับหนังสือ; ครั้งแรก 180 วัน กฎเกณฑ์รายได้อยู่ในกฎกระทรวง 370

  2. 2. ประกาศ

    กฎกระทรวง 370: ยกเว้นมาตรา 71 ตรีเมื่อรายได้ไม่เกิน 200 ล้านบาท

    กรมสรรพากร

    กำหนดรายได้ไม่เกินสองร้อยล้านบาทสำหรับข้อยกเว้นมาตรา 71 ตรี; จึงใช้มากกว่า 200 ล้านบาทเป็นเกณฑ์รายได้ของผู้มีหน้าที่ ไม่ใช่ตั้งแต่

  3. 3. แนวปฏิบัติ

    กรมสรรพากร: คำอธิบายแบบรายงานผู้มีความสัมพันธ์กัน

    กรมสรรพากร

    ตรวจรายได้ทั้งหมดตามงบของผู้ยื่นมากกว่า 200 ล้านบาท นิยามถือหุ้นโดยตรงหรือโดยอ้อมไม่น้อยกว่า 50% และวิธีกรอกแบบ; ไม่ใช้รายได้รวมกลุ่มแทนรายนิติบุคคล

  4. 4. แนวปฏิบัติ

    คำสั่งกรมสรรพากร ป.113/2545: ราคาตลาดและหลักฐานราคาโอน

    กรมสรรพากร

    หลักปรับรายได้รายจ่ายและวิธีเปรียบเทียบราคาตลาด แยกจากเกณฑ์รายงานมาตรา 71 ตรี ไม่ยืนยันราคาของธุรกรรมเฉพาะราย

  5. 5. ประกาศ

    ประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีเงินได้ (ฉบับที่ 407) เอกสารราคาโอน

    กรมสรรพากร

    รายการเอกสารตามมาตรา 71 ตรี วรรคสอง; ข้อ 3 ยกเว้นข้อมูลเปรียบเทียบ 2(2)(ช) เมื่อรายได้ไม่เกิน 500 ล้านบาทและครบสี่เงื่อนไข; ยื่นเป็นภาษาไทย; สมบูรณ์เมื่อได้เลขรับ; ใช้กับรอบบัญชีเริ่มตั้งแต่ 1 ม.ค. 2564 ไม่ได้กำหนดจำนวนวันส่งเอกสาร

คำนวณต่อได้ทันทีด้วยเครื่องมือเหล่านี้

คำที่เกี่ยวข้อง