Skip to main content

ธุรกิจต่างชาติและสิทธิประโยชน์

สถานประกอบการถาวร(PE)

Permanent establishment

สถานประกอบการถาวรคือจุดเชื่อมโยงทางธุรกิจตามอนุสัญญาภาษีซ้อน ซึ่งใช้พิจารณาสิทธิเก็บภาษีกำไรธุรกิจ ไม่ใช่นิยามเดียวกับการประกอบกิจการในไทยตามกฎหมายภายใน

คำตอบสั้น

สถานประกอบการถาวร (PE) คือ จุดเชื่อมโยงทางธุรกิจตามอนุสัญญาภาษีซ้อน ซึ่งใช้พิจารณาสิทธิเก็บภาษีกำไรธุรกิจ ไม่ใช่นิยามเดียวกับการประกอบกิจการในไทยตามกฎหมายภายใน

ขั้นตอนโดยสรุป

  1. ตรวจสถานะผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษีและแหล่งเงินได้
  2. ดูอนุสัญญาภาษีซ้อนที่เกี่ยวข้องกับประเทศต้นทาง
  3. เตรียมเอกสารแปลและรับรองตามที่หน่วยงานกำหนด
  4. ยื่นแบบและขอเครดิตภาษีหรือยกเว้นตามสิทธิ

สิ่งที่ต้องเตรียม

  • เอกสารต้นทาง เช่น ใบกำกับภาษี ใบเสร็จ และสัญญาที่เกี่ยวข้อง
  • รายการเดินบัญชีธนาคารของงวดที่เกี่ยวข้อง
  • หนังสือรับรองบริษัทและเลขประจำตัวผู้เสียภาษี
  • แบบยื่นและหลักฐานการยื่นย้อนหลังที่เคยส่งไว้

ต้องการให้ทีมช่วยประเมิน? แจ้งปัญหาบัญชีหรือภาษี งวดที่เกี่ยวข้องและกำหนดส่ง เพื่อแยกสิ่งที่ต้องตรวจ เอกสารที่ต้องใช้ และขอบงานก่อนนัดหมาย

แจ้งงานที่ต้องการประเมิน

ข้อ 5 ของอนุสัญญามักพิจารณาสถานที่ธุรกิจประจำ โครงการก่อสร้าง และตัวแทนที่เข้าเงื่อนไข แต่ระยะเวลาและข้อยกเว้นต้องอ่านรายประเทศ มาตรา 66 และ 76 ทวิเป็นฐานพิจารณาภายในไทย ไม่ใช่ข้อพิสูจน์ว่ามี treaty PE โดยอัตโนมัติ การมี PE ยังต้องตามด้วยการระบุกำไรที่อนุสัญญาให้ไทยเก็บได้

รายงานค่าใช้จ่ายภาษาอังกฤษวางข้างปากกาบนโต๊ะ ไม่ใช่งบของบริษัทหรือลูกค้า
ภาพประกอบเนื้อหา ไม่ใช่ภาพทีมงานหรือเคสลูกค้าของบริษัทRDNE Stock project · Pexels License

แยกกฎหมายภายในกับข้อบทอนุสัญญาให้ชัด

มาตรา 66 วางขอบเขตภาษีของนิติบุคคลที่ตั้งตามกฎหมายต่างประเทศและกระทำกิจการในไทย ส่วนมาตรา 76 ทวิพิจารณากรณีมีลูกจ้าง ผู้ทำการแทน หรือผู้ทำการติดต่อในไทย จนเป็นเหตุให้ได้รับเงินได้หรือกำไรในไทยตามองค์ประกอบกฎหมาย บทเหล่านี้เป็นคำถามเรื่องฐานอำนาจตามกฎหมายไทย ไม่ใช่คำจำกัดความของสถานประกอบการถาวรตามอนุสัญญา

เมื่อมีสิทธิใช้อนุสัญญาจึงพิจารณาอีกชั้นว่าข้อ 5 นิยาม PE ไว้อย่างไร และข้อกำไรธุรกิจจำกัดสิทธิเก็บภาษีของไทยเพียงใด กรณีไม่เข้าเงื่อนไขอนุสัญญาต้องไม่สร้างเกณฑ์ PE ขึ้นมาแทนมาตรา 66 หรือ 76 ทวิ ในทางกลับกัน การเข้าองค์ประกอบกฎหมายภายในก็ไม่ตัดสิทธิที่จะวิเคราะห์ข้อจำกัดตามอนุสัญญา หลักสองชั้นนี้ช่วยป้องกันทั้งการเว้นภาษีโดยไม่มีฐานและการเก็บเกินสิทธิที่ตกลงกัน

สถานที่ธุรกิจประจำดูอะไรนอกจากป้ายสำนักงาน

แกนของ fixed-place PE คือมีสถานที่ธุรกิจที่มีลักษณะประจำ และกิจการดำเนินผ่านสถานที่นั้นทั้งหมดหรือบางส่วน ข้อ 5 ของอนุสัญญาไทย–สิงคโปร์ พ.ศ. 2558 ยกตัวอย่างสถานจัดการ สาขา สำนักงาน โรงงาน และสถานที่อื่นตามข้อความ จึงต้องดูพื้นที่ที่กิจการใช้ได้ ลักษณะการใช้ และความต่อเนื่อง ไม่ใช่เริ่มหรือจบด้วยชื่อที่อยู่ในเอกสารจดทะเบียน

การใช้ห้องของลูกค้า พื้นที่ที่พนักงานเข้าทำงาน หรือคลังสินค้า ต้องตรวจข้อเท็จจริงและข้อยกเว้นของฉบับที่เกี่ยวข้อง การมีสัญญาเช่าไม่ใช่คำตอบครบถ้วน เช่นเดียวกับการไม่มีสัญญาเช่าก็ไม่ยืนยันว่ากิจการไม่ใช้สถานที่นั้น ข้อยกเว้นสำหรับเก็บสินค้า แสดงสินค้า หรือกิจกรรมเตรียมการและสนับสนุนมีขอบเขตตามข้อความจริง รวมถึงผลแก้ไขที่ใช้บังคับ จึงไม่ควรประกาศว่าคลังสินค้าหรือสำนักงานประสานงานไม่เป็น PE เสมอไป

โครงการก่อสร้างและบริการต้องใช้เวลาของฉบับนั้น

อนุสัญญาไทย–สิงคโปร์ พ.ศ. 2558 ข้อ 5(3)(ก) ระบุสถานที่ก่อสร้าง โครงการก่อสร้าง ติดตั้ง ประกอบ หรือกิจกรรมควบคุมที่เกี่ยวข้อง ซึ่งดำเนินเกิน 12 เดือน ตัวเลขนี้เป็นตัวอย่างของคู่ประเทศเดียว ไม่ใช่กฎกลางของไทยสำหรับทุกอนุสัญญา และไม่ใช้ระยะเวลาเดียวกันตัดสินสำนักงานที่อาจเข้า fixed-place PE แยกต่างหาก

ข้อ 5(3)(ข) ของฉบับเดียวกันระบุการให้บริการผ่านพนักงานหรือบุคลากรสำหรับโครงการเดียวกันหรือเกี่ยวเนื่องกัน รวมเกิน 183 วันในช่วงสิบสองเดือนใด ๆ จึงไม่ใช่การนับเฉพาะปีปฏิทิน หรือเลือกแยกใบสั่งซื้อเพื่อให้แต่ละใบดูสั้นลง จัดทำลำดับวันเริ่ม สิ้นสุด ช่วงหยุด และความเชื่อมโยงของงานก่อนสรุป พร้อมตรวจข้อความและ MLI สำหรับช่วงจริง ระยะพำนักของพนักงานเพื่อภาษีบุคคลธรรมดาไม่ใช่ข้อทดสอบเดียวกับระยะบริการของกิจการ

ตัวแทนที่ผูกพันธุรกิจได้อาจเป็นอีกช่องทางหนึ่ง

PE จากตัวแทนไม่จำเป็นต้องเริ่มด้วยสำนักงานของบริษัทต่างประเทศ ในข้อบทตัวแทนต้องตรวจว่าบุคคลทำการแทนกิจการอย่างไร มีอำนาจและใช้อำนาจตามข้อความที่เกี่ยวข้องอย่างเป็นปกติหรือไม่ และเข้าข้อยกเว้นตัวแทนอิสระหรือกิจกรรมที่ระบุไว้หรือไม่ ชื่อในสัญญาว่าเป็นผู้รับจ้างอิสระไม่แทนการตรวจอำนาจ การเจรจา และวิธีทำงานจริง

บางอนุสัญญาหรือผลแก้ไขจาก MLI อาจมีถ้อยคำเกี่ยวกับบทบาทในการทำสัญญาต่างจากฉบับดั้งเดิม จึงไม่ควรใช้ประโยคเดียวว่า “ไม่เซ็นในไทยจึงไม่มี PE” กับทุกประเทศ เก็บสัญญาตัวแทน หนังสือมอบอำนาจ ขั้นตอนอนุมัติราคา และตัวอย่างการตกลงกับลูกค้าเพื่ออธิบายข้อเท็จจริง บริษัทแม่มีหุ้นในบริษัทไทยก็ไม่ได้ทำให้บริษัทไทยเป็น PE โดยอัตโนมัติ ต้องตรวจการกระทำและเงื่อนไขที่ใช้จริง

ตัวอย่างระยะเวลาและผลหลังพบ PE

สมมติโครงการติดตั้งของผู้มีสิทธิตามอนุสัญญาไทย–สิงคโปร์ฉบับที่อ้าง ใช้เวลา 13 เดือนโดยข้อเท็จจริงเข้าโครงการตามข้อ 5(3)(ก) ระยะนี้มากกว่าเกณฑ์ 12 เดือน จึงต้องวิเคราะห์ผล PE ตามข้อนั้น ไม่ใช่ยืนยันว่าเริ่มเสียภาษีเฉพาะเดือนที่สิบสามโดยไม่มีการอ่านข้อบท หากสมมติอีกโครงการใช้เพียง 10 เดือน ก็สรุปได้เพียงว่าไม่ผ่านเงื่อนเวลาในข้อนี้ ไม่ใช่รับรองว่าไม่มี PE จากช่องทางอื่น

หลังพบ PE คำถามถัดไปคือกำไรใดอยู่ในสิทธิของไทยตามข้อกำไรธุรกิจ ไม่ใช่นำรายรับทั่วโลกของบริษัทมาคูณอัตราภาษีทันที ต้องรวบรวมบัญชี สัญญา หน้าที่งาน ทรัพย์สิน และรายจ่ายที่เกี่ยวข้องเพื่อพิจารณาการจัดสรรกำไร จากนั้นจึงตรวจหน้าที่จดทะเบียน ยื่นแบบ และภาษีอื่นเป็นรายเรื่อง การมีหรือไม่มี PE ไม่ใช่คำอนุญาตประกอบธุรกิจ และไม่ตัดสินภาษีเงินเดือนของคนที่เข้ามาทำงานแทนกิจการ

จัดหลักฐานตามกิจกรรม ไม่ใช่นับวันจากหนังสือเดินทางอย่างเดียว

ตารางเดินทางของพนักงานเป็นข้อมูลประกอบ แต่ไม่ได้บอกครบว่าบริษัทใช้สถานที่ใดทำธุรกิจ มีใครติดต่อกับลูกค้า หรือโครงการใดเชื่อมโยงกัน หากจะใช้เกณฑ์บริการตามข้อ 5(3)(ข) ของฉบับไทย–สิงคโปร์ที่ยกมา ต้องระบุการให้บริการผ่านบุคลากรและความเกี่ยวข้องของโครงการ พร้อมช่วงเวลาที่ใช้ทดสอบตามข้อความ ไม่ควรเอาจำนวนวันของพนักงานคนเดียวไปตอบแทนทั้งกิจการโดยยังไม่ตรวจว่าบุคลากรอื่นทำงานใดในช่วงเดียวกัน

ในอีกด้านหนึ่ง การเก็บข้อมูลจำนวนวันอย่างละเอียดก็ไม่ลบคำถามเรื่องสถานที่ประจำหรือตัวแทน ควรแยกตารางสถานที่ สัญญาโครงการ และขอบเขตอำนาจผู้ติดต่อ เพื่อให้เห็นว่าข้อเท็จจริงชุดใดตอบองค์ประกอบใด หากโครงการยังไม่เสร็จ ข้อสรุปเรื่องระยะเวลาเป็นเพียงผลตามข้อมูลถึงวันที่พิจารณา ต้องกลับมาตรวจเมื่อมีการต่อสัญญาหรือเปลี่ยนงาน ความเห็นว่าไม่เข้าเส้นเวลาเส้นหนึ่งจึงควรระบุขอบเขตให้ชัด ไม่สื่อว่ากิจกรรมทั้งหมดพ้นภาษีไทยหรือได้รับอนุญาตให้ดำเนินธุรกิจแล้ว

ข้อควรระวังในทางปฏิบัติ

  • •การไม่จดสาขาไม่พิสูจน์ว่าไม่มี PE ต้องตรวจการใช้สถานที่และการทำงานจริง
  • •เกณฑ์ระยะเวลาก่อสร้างไม่ใช่เกณฑ์ปลอดภัยของสำนักงานหรือตัวแทนทุกกรณี
  • •อย่าสรุป VAT ใบอนุญาตธุรกิจ หรือภาษีพนักงานจากคำตอบ PE เพียงคำตอบเดียว

คำถามที่พบบ่อยเรื่อง สถานประกอบการถาวร

ความคืบหน้าการอ่านคำถาม1/5 · 20%

ไม่ใช่ PE เป็นข้อทดสอบตามข้อเท็จจริงและอนุสัญญา ไม่ใช่สถานะในทะเบียนอย่างเดียว สถานที่ทำงาน โครงการ หรือการทำการแทนที่เข้าเงื่อนไขอาจต้องพิจารณาได้แม้ไม่มีสาขาจดทะเบียน ต้องตรวจฐานกฎหมายภายในแยกด้วย

คำตอบนี้ช่วยได้ไหม

แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้

ลิงก์ด้านล่างเป็นแหล่งต้นทางสำหรับประเด็นที่ระบุในคำอธิบายของแต่ละรายการ ไม่ใช่การรับรองทุกข้อความหรือผลของงานบริการ ตรวจฉบับแก้ไขและเงื่อนไขที่ตรงกับข้อเท็จจริงของกิจการประกอบเสมอ

  1. 1. ประกาศ

    อนุสัญญาภาษีซ้อนไทย–สิงคโปร์ ลงนาม 11 มิถุนายน 2558

    กรมสรรพากร

    ข้อ 4 ถิ่นที่อยู่ ข้อ 5 สถานประกอบการถาวร รวมเกณฑ์โครงการเกิน 12 เดือนและบริการเกิน 183 วันในช่วงสิบสองเดือน ข้อ 7 กำไรธุรกิจ; ต้องตรวจพิธีสารและผล MLI ตามวันที่ใช้

  2. 2. แนวปฏิบัติ

    กรมสรรพากร: รายชื่ออนุสัญญาภาษีซ้อนและสถานะการใช้บังคับ

    กรมสรรพากร

    ตารางประเทศ วันมีผลบังคับ ข้อความอนุสัญญา และการแก้ไขโดย MLI; ต้องเปิดข้อความอนุสัญญารายประเทศก่อนใช้อัตรา

  3. 3. แนวปฏิบัติ

    กรมสรรพากร: ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับอนุสัญญาภาษีซ้อน

    กรมสรรพากร

    ผู้มีสิทธิ ภาษีที่ครอบคลุม (ไม่รวม VAT) เพดานอัตราสำหรับเงินปันผล ดอกเบี้ย ค่าสิทธิ และหลักกำไรธุรกิจที่ไม่มีสถานประกอบการถาวร

  4. 4. ประมวลกฎหมาย

    มาตรา 76 ทวิ: ตัวการต่างประเทศและหน้าที่ผู้ทำแทนในไทย

    กรมสรรพากร

    กิจกรรมในไทยก่อเงินได้หรือกำไรและหน้าที่ยื่นเสียภาษีตามองค์ประกอบ; อ้าง71(1)หากคำนวณไม่ได้ ตรวจอนุสัญญา ไม่ใช่สิทธิธุรกิจ

  5. 5. แนวปฏิบัติ

    ประมวลรัษฎากร: มาตรา 71 ทวิ และ 71 ตรี ราคาโอน

    กรมสรรพากร

    นิยามความสัมพันธ์ หลักราคาอิสระและอำนาจเรียกเอกสาร: ปกติ 60 วัน ขยายเมื่อได้รับอนุญาตไม่เกิน 120 วันจากรับหนังสือ; ครั้งแรก 180 วัน กฎเกณฑ์รายได้อยู่ในกฎกระทรวง 370

คำนวณต่อได้ทันทีด้วยเครื่องมือเหล่านี้

คำที่เกี่ยวข้อง