Skip to main content

รับตรวจสอบบัญชี (Audit) โดย CPA รับอนุญาต

บริษัทซื้อมาขายไปรับการตรวจสอบบัญชีครั้งแรก: เตรียมยอดยกมาและเอกสารให้ผู้สอบ

ตัวอย่างเพื่อศึกษา ไม่ใช่ข้อมูลลูกค้าที่พิสูจน์แล้วหรือคำรับประกันผล กิจการจริงต้องตรวจเอกสารและเงื่อนไขของตนก่อนดำเนินการ

โจทย์สมมติของบริษัทจำกัดซื้อมาขายไปที่มีสินค้าคงเหลือและลูกหนี้การค้าจำนวนมาก เปลี่ยนผู้สอบบัญชีรับอนุญาตเป็นครั้งแรก ไม่ใช่ข้อมูลลูกค้ารายใด

ทีมภาษีสองคนกำลังทบทวนแบบยื่นภาษีและตัวเลขบนโต๊ะประชุม — ภาพประกอบกรณีศึกษา บริษัทซื้อมาขายไปรับการตรวจสอบบัญชีครั้งแรก: เตรียมยอดยกมาและเอกสารให้ผู้สอบ
ภาพประกอบ ไม่ใช่ภาพยืนยันทีมงานหรือการรับงานลูกค้า

สรุปสั้นสำหรับผู้บริหาร

บริษัทจำกัดต้องให้ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตตรวจและแสดงความเห็นต่องบการเงิน แล้วประชุมผู้ถือหุ้นอนุมัติงบภายใน 4 เดือนหลังสิ้นรอบบัญชี การตรวจครั้งแรกกับผู้สอบรายใหม่ใช้เวลามากกว่าปกติ เพราะผู้สอบต้องตรวจยอดยกมาด้วย จึงควรเตรียมงบปีก่อน รายงานผู้สอบเดิม รายการตรวจนับสต๊อกวันสิ้นปี และรายละเอียดลูกหนี้–เจ้าหนี้ที่กระทบยอดได้ ผู้สอบต้องเป็นอิสระ จึงไม่ควรเป็นผู้ทำบัญชีให้บริษัทเดียวกัน

เนื้อหาปรับปรุง: · ยังไม่อ้างว่าได้รับการตรวจรับรองจากผู้เชี่ยวชาญรายบุคคล

ประเด็นในสถานการณ์ตัวอย่าง

  • ไม่ได้ตรวจนับสินค้าคงเหลือวันสิ้นรอบบัญชีร่วมกับผู้สอบ
  • รายละเอียดลูกหนี้ไม่ตรงกับยอดในงบทดลอง
  • แต่งตั้งผู้สอบบัญชีช้าจนเหลือเวลาก่อนประชุมผู้ถือหุ้นน้อย

แนวทางที่ต้องประเมิน

  1. 1. แต่งตั้งผู้สอบและนัดตรวจนับสต๊อก

    ก่อนสิ้นรอบบัญชี

    แต่งตั้งผู้สอบบัญชีให้เสร็จก่อนสิ้นรอบบัญชี เพื่อให้ผู้สอบเข้าสังเกตการตรวจนับสินค้าคงเหลือวันสิ้นปีได้ หากพลาดวันนั้น การตรวจทดแทนทำได้ยากกว่า

  2. 2. เตรียมยอดยกมาและรายละเอียดบัญชี

    1–4 สัปดาห์หลังปิดบัญชี

    รวบรวมงบปีก่อน รายงานผู้สอบเดิม และจัดทำรายละเอียดลูกหนี้ เจ้าหนี้ สินทรัพย์ถาวร และเงินกู้ ให้ยอดตรงกับงบทดลองก่อนส่งผู้สอบ

  3. 3. ตอบข้อสังเกตและวางกำหนดอนุมัติงบ

    ภายใน 4 เดือนหลังสิ้นรอบ

    ตอบคำถามผู้สอบพร้อมเอกสาร ปรับปรุงรายการที่ตกลงกันแล้ว จากนั้นกำหนดประชุมผู้ถือหุ้นภายใน 4 เดือนหลังสิ้นรอบ และยื่นงบต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าภายใน 1 เดือนหลังวันประชุม

เอกสารที่ควรเตรียมตรวจ

  • งบการเงินและรายงานผู้สอบบัญชีปีก่อน
  • ใบตรวจนับสินค้าคงเหลือวันสิ้นรอบบัญชี
  • รายละเอียดลูกหนี้ เจ้าหนี้ และสินทรัพย์ถาวร
  • รายการเดินบัญชีและหนังสือยืนยันยอดธนาคาร
  • สัญญาเงินกู้ สัญญาเช่า และรายงานการประชุม

สิ่งที่ต้องยืนยันก่อนส่งมอบ

สิ่งที่ตรวจก่อนยอดยกมาและสต๊อกวันสิ้นปี
ผลทางบัญชีรายละเอียดบัญชีตรงกับงบทดลอง
ข้อจำกัดที่ต้องเปิดเผยความเห็นผู้สอบเป็นดุลยพินิจของผู้สอบ

ข้อควรระวังที่ธุรกิจแบบเดียวกันมักพลาด

  • แต่งตั้งผู้สอบหลังสิ้นปีจนพลาดการตรวจนับสต๊อก
  • ให้ผู้ทำบัญชีของบริษัทเป็นผู้สอบบัญชีด้วย
  • ส่งเอกสารทีละส่วนโดยไม่มีรายการควบคุม
  • ประชุมอนุมัติงบเกิน 4 เดือน

มุมมองที่ปรึกษา ไม่ใช่แค่รับจ้างทำ

ก่อนขอใบเสนอราคา บอกรอบบัญชี รายได้โดยประมาณ ปริมาณสินค้าคงเหลือ จำนวนลูกหนี้ และว่าเปลี่ยนผู้สอบจากปีก่อนหรือไม่ เจ้าหน้าที่จะประเมินขอบเขตงานเตรียมเอกสารและประสานผู้สอบให้

แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้

ลิงก์ด้านล่างเป็นแหล่งต้นทางสำหรับประเด็นที่ระบุในคำอธิบายของแต่ละรายการ ไม่ใช่การรับรองทุกข้อความหรือผลของงานบริการ ตรวจฉบับแก้ไขและเงื่อนไขที่ตรงกับข้อเท็จจริงของกิจการประกอบเสมอ

  1. 1. พระราชบัญญัติ

    พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543

    กรมพัฒนาธุรกิจการค้า

    หน้าที่จัดทำบัญชี คุณสมบัติผู้ทำบัญชี ระยะเวลาเก็บรักษาบัญชีและเอกสาร และกำหนดนำส่งงบการเงิน

  2. 2. พระราชบัญญัติ

    พระราชบัญญัติวิชาชีพบัญชี พ.ศ. 2547

    สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์

    โครงสร้างวิชาชีพ การขึ้นทะเบียนผู้สอบบัญชีรับอนุญาต จรรยาบรรณ และอำนาจออกมาตรฐานการบัญชี

  3. 3. แนวปฏิบัติ

    TFAC: จรรยาบรรณและความเป็นอิสระของผู้สอบบัญชี

    สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์

    ใช้ประเมินอุปสรรคจากการสอบทานตนเองและข้อจำกัดของงานที่ไม่ใช่งานสอบบัญชี ไม่ใช่การรับรองว่าผู้จัดทำงบกับผู้สอบบัญชีใช้แทนกันได้

  4. 4. แนวปฏิบัติ

    DBD: กำหนดอนุมัติและนำส่งงบการเงินบริษัทจำกัด

    กรมพัฒนาธุรกิจการค้า

    อธิบายการอนุมัติงบภายในสี่เดือนหลังสิ้นรอบ และนำส่งภายในหนึ่งเดือนหลังอนุมัติ; วันที่ตัวอย่างในประกาศเป็นของรอบปีที่ระบุ

  5. 5. ประมวลกฎหมาย

    ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

    สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา

    บทบัญญัติว่าด้วยห้างหุ้นส่วนและบริษัท การประชุมผู้ถือหุ้น เงินปันผล และทุนสำรองตามกฎหมาย

คำถามที่พบบ่อยจากเคสนี้

ต้องจ้าง CPA ตรวจงบทุกปีหรือเปล่า?
บริษัทจำกัดต้องให้ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตตรวจงบการเงิน ส่วนห้างหุ้นส่วนขนาดเล็กตามเกณฑ์ใช้ผู้สอบบัญชีภาษีอากรได้
ทำไมการตรวจปีแรกกับผู้สอบใหม่ใช้เวลานาน?
ผู้สอบต้องทำความเข้าใจกิจการและตรวจยอดยกมา นอกเหนือจากรายการของปีปัจจุบัน
ผู้ทำบัญชีเป็นผู้สอบบัญชีให้บริษัทเดียวกันได้ไหม?
ไม่ควร เพราะขัดกับหลักความเป็นอิสระตามข้อบังคับจรรยาบรรณวิชาชีพ
ต้องประชุมอนุมัติงบภายในเมื่อไร?
ภายใน 4 เดือนนับแต่วันสิ้นรอบบัญชี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
ยื่นงบต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าเมื่อไร?
ส่งให้กรมพัฒนาธุรกิจการค้าไม่เกินหนึ่งเดือนหลังผู้ถือหุ้นลงมติรับรองงบ
ถ้าไม่ได้ตรวจนับสต๊อกวันสิ้นปีทำอย่างไร?
ผู้สอบอาจใช้วิธีตรวจทดแทน เช่น นับภายหลังแล้วย้อนรายการ แต่ถ้าหลักฐานไม่พอ อาจมีผลต่อความเห็นในรายงาน

กรณีศึกษาอื่น

ข้อมูลเพื่อประกอบการศึกษา ไม่แทนการตรวจเอกสารของกิจการ กฎและช่องทางยื่นอาจเปลี่ยน โปรดตรวจประกาศปัจจุบันก่อนดำเนินการ