บัญชีบริษัทต่างชาติและ BOI
โรงงานญี่ปุ่น BOI: ผ่านการตรวจปีแรกโดยไม่เสียสิทธิยกเว้นภาษี
โรงงานผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ทุนญี่ปุ่น 100% ในระยอง บัตรส่งเสริมประเภท A3 พนักงาน 140 คน เงินลงทุน 210 ล้านบาท
สรุปสั้นสำหรับผู้บริหาร
ผู้ถือบัตรส่งเสริมต้องเดินบัญชีสองสาย คือสายกิจการที่ได้สิทธิ กับสายกิจการนอกบัตร ให้แยกขาดจากกันตั้งแต่ระดับใบสำคัญ ถ้าปนกันสรรพากรมีสิทธิปฏิเสธการยกเว้นภาษีทั้งก้อน เราจึงวางผังบัญชีสองชั้น ตั้งศูนย์ต้นทุนรายสายการผลิต เลือกตัวขับ (driver) ปันส่วนค่าโสหุ้ยที่อธิบายด้วยข้อมูลจริงได้ และส่งรายงานผลการดำเนินงานประจำปีต่อ BOI ครบทุกแบบก่อนกำหนดเสมอ
ปัญหาที่พบเมื่อเข้ารับงาน
- รายได้จากงานรับจ้างผลิตนอกบัตรส่งเสริมปนอยู่ในบัญชีเดียวกับรายได้ BOI
- ค่าเสื่อมราคาเครื่องจักรที่ใช้ทั้งสองกิจการยังไม่มีเกณฑ์การปันส่วน
- ยังไม่ได้ยื่นรายงานผลการดำเนินงานประจำปีต่อ BOI ในปีแรก
- การนำเข้าเครื่องจักรยกเว้นอากรยังไม่ตัดบัญชีในระบบ eMT
ขั้นตอนการแก้ไข
1. ออกแบบผังบัญชีสองชั้น
3 สัปดาห์แยกทุกบัญชีรายได้และต้นทุนเป็นรหัส BOI / Non-BOI ตั้งแต่ระดับธุรกรรม เพื่อให้พิมพ์งบแยกกิจการได้ทันทีโดยไม่ต้องทำ worksheet ภายหลัง
2. กำหนดเกณฑ์ปันส่วนที่อธิบายได้
2 สัปดาห์ใช้ชั่วโมงเครื่องจักรสำหรับค่าเสื่อมและค่าไฟ ใช้จำนวนพนักงานสำหรับค่าใช้จ่ายบริหาร บันทึกเหตุผลเป็นเอกสารนโยบายบัญชีให้ผู้สอบบัญชีและสรรพากรตรวจได้
3. จัดทำรายงานต่อ BOI ครบชุด
4 สัปดาห์ยื่นรายงานผลการดำเนินงานประจำปี รายงานการใช้สิทธิยกเว้นภาษี และตัดบัญชีเครื่องจักรในระบบ eMT ให้ตรงกับทะเบียนสินทรัพย์
4. ซ้อมตรวจก่อนตรวจจริง
1 สัปดาห์จำลองคำถามที่เจ้าหน้าที่มักถาม เตรียมแฟ้มหลักฐานเรียงตามประเด็น และฝึกทีมบัญชีในโรงงานตอบเป็นภาษาไทย–อังกฤษ–ญี่ปุ่น
เอกสารที่ใช้ในเคสนี้
- บัตรส่งเสริมและเงื่อนไขแนบท้ายทุกฉบับ
- ทะเบียนสินทรัพย์พร้อมเอกสารนำเข้าเครื่องจักร
- งบทดลองแยกกิจการ BOI / Non-BOI
- รายงานชั่วโมงเครื่องจักรและจำนวนพนักงานรายเดือน
- เอกสารการจ้างงานคนไทยตามเงื่อนไขบัตร
ผลลัพธ์ที่วัดได้
| ผลการตรวจปีแรก | ผ่านโดยไม่มีข้อทักท้วงสาระสำคัญ |
|---|---|
| สิทธิยกเว้น CIT ที่รักษาไว้ได้ | เต็มระยะเวลาตามบัตร |
| เวลาปิดงบรายเดือน | ลดจาก 18 วัน เหลือ 7 วัน |
| รายงาน BOI ที่ยื่นตรงเวลา | 100% |
ข้อควรระวังที่ธุรกิจแบบเดียวกันมักพลาด
- ถ้าแยกบัญชีไม่ได้ตั้งแต่ต้น การทำ worksheet ย้อนหลังมักถูกโต้แย้งในชั้นตรวจสอบ
- เกณฑ์ปันส่วนต้องคงเส้นคงวา เปลี่ยนกลางปีโดยไม่มีเหตุผลจะถูกตั้งข้อสงสัย
- การไม่ตัดบัญชีเครื่องจักรใน eMT ตามกำหนดอาจทำให้ต้องชำระอากรย้อนหลัง
มุมมองที่ปรึกษา ไม่ใช่แค่รับจ้างทำ
ลูกค้า BOI ที่มีปัญหาส่วนใหญ่ไม่ได้ทำผิดเจตนา แต่ไม่มีใครอธิบายเงื่อนไขแนบท้ายบัตรเป็นภาษาที่ทีมบัญชีในโรงงานเข้าใจ เราทำหน้าที่แปลเงื่อนไขเป็นขั้นตอนปฏิบัติรายเดือน และเป็นที่ปรึกษาให้ทีมภายในตลอดอายุบัตร ไม่ใช่ทำเฉพาะตอนยื่นรายงาน
คำถามที่พบบ่อยจากเคสนี้
- บริษัท BOI ต้องแยกบัญชีอย่างไร
- ให้เดินบัญชีแยกสองสายตั้งแต่ระดับใบสำคัญ ทั้งฝั่งรายรับ ต้นทุนขาย และโสหุ้ย โดยค่าใช้จ่ายที่ใช้ร่วมกันให้เลือกตัวขับปันส่วนที่พิสูจน์ด้วยข้อมูลจริง เช่น ชั่วโมงเครื่องจักรหรือพื้นที่ใช้สอย แล้วปิดงบกำไรขาดทุนรายสายควบคู่กับงบรวม
- ถ้าขาดทุนในช่วงยกเว้นภาษี ยกไปใช้ได้ไหม
- ผลขาดทุนที่เกิดในช่วงได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล สามารถนำไปหักจากกำไรสุทธิหลังสิ้นสุดระยะเวลายกเว้นได้ภายในกำหนดไม่เกิน 5 ปี นับแต่วันพ้นกำหนดยกเว้น
- รายงานประจำปีต่อ BOI ยื่นเมื่อไร
- รายงานผลการดำเนินงานประจำปีต้องยื่นผ่านระบบออนไลน์ของ BOI ตามรอบที่กำหนดในแต่ละปี โดยทั่วไปภายในเดือนกรกฎาคม และต้องสอดคล้องกับงบการเงินที่ผู้สอบบัญชีรับรอง
- ต่างชาติถือหุ้น 100% ในกิจการผลิตได้หรือไม่
- กิจการผลิตส่วนใหญ่ไม่อยู่ในบัญชีแนบท้าย พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว จึงถือหุ้นต่างชาติ 100% ได้ และหากได้รับบัตรส่งเสริม BOI ยังได้สิทธิเพิ่มเรื่องที่ดินและวีซ่า–ใบอนุญาตทำงาน
- ค่าใช้จ่ายสำนักงานใหญ่ที่ญี่ปุ่นเรียกเก็บมา หักเป็นรายจ่ายได้ไหม
- หักได้หากพิสูจน์ได้ว่าเกี่ยวข้องกับกิจการในไทยโดยตรง มีสัญญาและหลักฐานการให้บริการจริง และราคาเป็นไปตามหลัก Transfer Pricing ทั้งนี้อาจมีภาระภาษีหัก ณ ที่จ่ายและอนุสัญญาภาษีซ้อนไทย–ญี่ปุ่นเข้ามาเกี่ยวข้อง
กรณีศึกษาอื่น
ทีมทนายความและผู้สอบบัญชี Thai Law & Accounting Services · ข้อมูล ณ สิงหาคม 2569 ค่าธรรมเนียมและระยะเวลาของหน่วยงานราชการเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนดำเนินการ หรือให้ทีมเราตรวจสอบให้