รับทำบัญชีรายเดือน–รายปี
กลุ่มร้านค้าปลีกสี่บริษัท: ต้องทำงบรวมไหม และตัดรายการระหว่างกันอย่างไร
ตัวอย่างเพื่อศึกษา ไม่ใช่ข้อมูลลูกค้าที่พิสูจน์แล้วหรือคำรับประกันผล กิจการจริงต้องตรวจเอกสารและเงื่อนไขของตนก่อนดำเนินการ
โจทย์สมมติของบริษัทแม่ที่ถือหุ้นบริษัทค้าส่งหนึ่งแห่งและร้านค้าปลีกสามแห่ง ผู้ให้กู้ขอดูตัวเลขภาพรวมกลุ่ม ไม่ใช่ลูกค้าจริง
สรุปสั้นสำหรับผู้บริหาร
ข้อแรกต้องตรวจว่ากิจการใช้มาตรฐานชุดใด บริษัทที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะซึ่งใช้ TFRS for NPAEs จัดทำงบเฉพาะกิจการและแสดงเงินลงทุนในบริษัทย่อยตามวิธีที่มาตรฐานกำหนด ไม่บังคับให้ทำงบรวม ส่วนกิจการที่ใช้ TFRS ฉบับเต็มต้องพิจารณาการควบคุมตาม TFRS 10 คือมีอำนาจเหนือผู้ได้รับการลงทุน มีความเสี่ยงหรือสิทธิในผลตอบแทนผันแปร และใช้อำนาจนั้นกระทบผลตอบแทนได้ ไม่ว่ากรณีใด งบที่ยื่นกรมพัฒนาธุรกิจการค้ายังต้องทำแยกรายบริษัท และหากผู้ให้กู้ขอตัวเลขรวม ต้องตัดรายการซื้อขาย ลูกหนี้–เจ้าหนี้ และกำไรในสต๊อกระหว่างกันออก
เนื้อหาปรับปรุง: · ยังไม่อ้างว่าได้รับการตรวจรับรองจากผู้เชี่ยวชาญรายบุคคล
ประเด็นในสถานการณ์ตัวอย่าง
- ยอดลูกหนี้ของบริษัทค้าส่งไม่ตรงกับเจ้าหนี้ในร้านค้าปลีก
- ร้านค้าปลีกซื้อสินค้าจากบริษัทค้าส่งในราคาบวกกำไร และยังขายไม่หมดตอนสิ้นปี
- แต่ละบริษัทปิดงบด้วยผังบัญชีและวันตัดยอดต่างกัน
แนวทางที่ต้องประเมิน
1. ตัดสินเรื่องมาตรฐานและการควบคุม
ขั้นแรกตรวจสถานะส่วนได้เสียสาธารณะของบริษัทแม่ สัดส่วนสิทธิออกเสียง และข้อตกลงผู้ถือหุ้น แล้วบันทึกข้อสรุปว่าต้องจัดทำงบรวมตามกฎหมายหรือทำเพื่อผู้ให้กู้เท่านั้น
2. กระทบยอดระหว่างกันทุกเดือน
ขั้นที่สองใช้รหัสบัญชีระหว่างกันชุดเดียว ยืนยันยอดกับอีกฝ่ายก่อนปิดเดือน และหาสาเหตุผลต่าง เช่น สินค้าระหว่างทางหรือใบแจ้งหนี้ที่ยังไม่บันทึก
3. จัดทำตารางตัดรายการ
ขั้นที่สามตัดยอดขาย–ต้นทุนระหว่างกัน ลูกหนี้–เจ้าหนี้ เงินลงทุน–ทุน และกำไรที่ยังไม่เกิดในสต๊อกคงเหลือ เก็บตารางไว้ให้ผู้สอบบัญชีและผู้ให้กู้ตรวจย้อนได้
เอกสารที่ควรเตรียมตรวจ
- ทะเบียนผู้ถือหุ้นและข้อตกลงผู้ถือหุ้นของทุกบริษัท
- งบทดลองแต่ละบริษัท ณ วันสิ้นปีเดียวกัน
- รายงานยอดซื้อขายระหว่างกันรายเดือน
- รายงานสต๊อกที่ซื้อจากบริษัทในกลุ่ม
- เงื่อนไขเงินกู้ที่ผู้ให้กู้กำหนด
สิ่งที่ต้องยืนยันก่อนส่งมอบ
| สิ่งที่ตรวจก่อน | ผลต่างลูกหนี้–เจ้าหนี้ระหว่างกัน |
|---|---|
| ผลทางบัญชี | ตัวเลขกลุ่มไม่นับยอดขายซ้ำ |
| ข้อจำกัดที่ต้องเปิดเผย | ตัวเลขรวมเพื่อผู้ให้กู้ไม่ใช่งบรวมตามกฎหมายเสมอไป |
ข้อควรระวังที่ธุรกิจแบบเดียวกันมักพลาด
- รวมงบทุกบริษัทโดยไม่ตัดยอดขายระหว่างกัน
- ไม่ตัดกำไรในสต๊อกที่ยังไม่ได้ขายออกนอกกลุ่ม
- ใช้วันสิ้นงวดต่างกันโดยไม่ปรับรายการสำคัญ
- ยื่นงบรวมแทนงบเฉพาะกิจการต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
มุมมองที่ปรึกษา ไม่ใช่แค่รับจ้างทำ
ก่อนขอใบเสนอราคา แจ้งจำนวนบริษัท โครงสร้างการถือหุ้น มาตรฐานที่ใช้ และผู้ที่ขอตัวเลขรวม เจ้าหน้าที่จะประเมินขอบเขตงาน
แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
ลิงก์ด้านล่างเป็นแหล่งต้นทางสำหรับประเด็นที่ระบุในคำอธิบายของแต่ละรายการ ไม่ใช่การรับรองทุกข้อความหรือผลของงานบริการ ตรวจฉบับแก้ไขและเงื่อนไขที่ตรงกับข้อเท็จจริงของกิจการประกอบเสมอ
1. แนวปฏิบัติ
TFAC: คู่มือ TFRS 10 งบการเงินรวมและการควบคุมสภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์
อธิบายอำนาจ ผลตอบแทนผันแปรและความสามารถใช้อำนาจกระทบผลตอบแทน; คู่มือช่วยอ่านมาตรฐาน ไม่ใช้แทนการตรวจกรอบและฉบับที่มีผลกับกิจการ
2. มาตรฐานวิชาชีพ
มาตรฐานรายงานการเงินฉบับที่ใช้กับกิจการซึ่งไม่มีส่วนได้เสียต่อสาธารณะ (NPAEs) (TFRS for NPAEs)สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์
กรอบการรายงานที่ SME ส่วนใหญ่ใช้จัดทำงบการเงิน รวมถึงการรับรู้รายได้ สินค้าคงเหลือ และที่ดินอาคารอุปกรณ์
3. พระราชบัญญัติ
พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
หน้าที่จัดทำบัญชี คุณสมบัติผู้ทำบัญชี ระยะเวลาเก็บรักษาบัญชีและเอกสาร และกำหนดนำส่งงบการเงิน
4. แนวปฏิบัติ
DBD: กำหนดอนุมัติและนำส่งงบการเงินบริษัทจำกัดกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
อธิบายการอนุมัติงบภายในสี่เดือนหลังสิ้นรอบ และนำส่งภายในหนึ่งเดือนหลังอนุมัติ; วันที่ตัวอย่างในประกาศเป็นของรอบปีที่ระบุ
5. ระบบ/แบบฟอร์มราชการ
ระบบนำส่งงบการเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ (DBD e-Filing)กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
ช่องทางนำส่งงบการเงินและบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์
คำถามที่พบบ่อยจากเคสนี้
- บริษัท NPAEs ต้องทำงบรวมไหม?
- TFRS for NPAEs ไม่บังคับให้จัดทำงบการเงินรวม แต่ผู้ใช้งบ เช่น ธนาคาร อาจขอตัวเลขรวมเป็นการเฉพาะ
- การควบคุมตาม TFRS 10 ดูจากอะไร?
- อำนาจเหนือผู้ได้รับการลงทุน ความเสี่ยงหรือสิทธิในผลตอบแทนผันแปร และความสามารถใช้อำนาจกระทบผลตอบแทน
- กำไรในสต๊อกระหว่างกันคืออะไร?
- ส่วนบวกกำไรที่บริษัทในกลุ่มขายให้กันเองแต่สินค้ายังไม่ขายออกนอกกลุ่ม ต้องตัดออกในตัวเลขรวม
- ยื่นงบกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้าแบบไหน?
- แต่ละบริษัทยื่นงบการเงินของตนเองหลังที่ประชุมผู้ถือหุ้นอนุมัติตามกำหนด
- ควรกระทบยอดระหว่างกันบ่อยแค่ไหน?
- ทุกเดือนก่อนปิดบัญชี จะลดงานแก้ตอนสิ้นปีได้มาก
กรณีศึกษาอื่น
ข้อมูลเพื่อประกอบการศึกษา ไม่แทนการตรวจเอกสารของกิจการ กฎและช่องทางยื่นอาจเปลี่ยน โปรดตรวจประกาศปัจจุบันก่อนดำเนินการ