เทียบห้าแบบในตารางเดียว
ตารางนี้สรุปหลักการจากข้อมูลของกรมสรรพากร ใช้ตัดสินใจเบื้องต้นเท่านั้น รายละเอียดอัตราภาษี สิทธิลดหย่อน และเงื่อนไขของแต่ละปีต้องตรวจจากประกาศที่ใช้บังคับ ณ วันที่ยื่น
| รูปแบบ | ภาษีเงินได้ | บัญชีและงบ | จุดที่ต้องระวัง |
|---|---|---|---|
| ห้างหุ้นส่วนจำกัด | เสียภาษีเงินได้นิติบุคคลที่ตัวห้าง | ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีตาม พ.ร.บ.การบัญชี ต้องตรวจกำหนดนำส่งงบและเงื่อนไขการสอบบัญชีของห้างตามกฎหมายปัจจุบัน | ต้องมีหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดอย่างน้อยหนึ่งคน และต้องกำหนดสัดส่วนแบ่งกำไรขาดทุนในสัญญาให้ชัด |
| บริษัทจำกัด | เสียภาษีเงินได้นิติบุคคลที่ตัวบริษัท | ทำบัญชีและนำส่งงบประจำปีตามมาตรฐานการรายงานทางการเงินที่เหมาะกับขนาดกิจการ | ผู้ถือหุ้นรับผิดจำกัดเพียงมูลค่าหุ้นที่ยังชำระไม่ครบ ปันผลเป็นไปตามมติและกำไรสะสม |
| สาขาบริษัทต่างชาติ | เสียภาษีจากกำไรที่เกิดจากกิจการในไทย ยื่น ภ.ง.ด.50 ภายใน 150 วัน | ต้องแยกบัญชีกิจการในไทย และแนบงบที่ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตรับรอง | รายการกับสำนักงานใหญ่ต้องมีสัญญาและหลักเกณฑ์ที่ตรวจสอบได้ ใบอนุญาตธุรกิจต่างด้าวตรวจกับทีมกฎหมาย |
| สำนักงานผู้แทน | ไม่ได้ตั้งเพื่อหารายได้ในไทย แต่ยังมีหน้าที่ภาษีบางส่วน เช่น หัก ณ ที่จ่ายเงินเดือน | เก็บหลักฐานค่าใช้จ่ายที่สำนักงานใหญ่โอนมาและค่าใช้จ่ายที่จ่ายจริงในไทย | ถ้าเริ่มมีรายได้หรือออกใบกำกับภาษี ต้องทบทวนรูปแบบกับทีมกฎหมายทันที |
| กิจการร่วมค้า | กรมสรรพากรระบุเป็นผู้มีหน้าที่เสียภาษีเงินได้นิติบุคคล | รายละเอียดการรับรู้รายได้และการแบ่งผลประโยชน์ขึ้นกับสัญญาร่วมค้า | ต้องอ่านสัญญาและกำหนดผู้รับผิดชอบเรื่องบัญชีและเอกสารภาษีให้ชัดตั้งแต่ต้น |
สี่คำถามที่ควรตอบก่อนเลือกรูปแบบ
ใครรับความเสี่ยงของหนี้สิน
ถ้าผู้ก่อตั้งต้องการจำกัดความรับผิดไว้เพียงเงินที่ลงทุน บริษัทจำกัดมักตอบโจทย์กว่า ห้างหุ้นส่วนจำกัดจะมีหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดอย่างน้อยหนึ่งคนเสมอ
เงินที่ลงหุ้นและหลักฐานในบัญชี
เงินลงหุ้นหรือทุนต้องมีหลักฐานการโอนเข้าบัญชีของกิจการ และต้องตรงกับทะเบียนและงบ หุ้นส่วนบางจำพวกอาจตกลงลงแรงแทนเงินได้ ซึ่งไม่มียอดเงินในบัญชี สัญญาจึงต้องระบุผลต่อการแบ่งกำไรไว้ชัดเจน
การดึงกำไรออกไปใช้
บริษัทจ่ายเงินปันผลตามมติผู้ถือหุ้นจากกำไรสะสม ห้างหุ้นส่วนแบ่งกำไรตามสัญญา ภาระภาษีของผู้รับต่างกันตามสถานะและประเภทเงินได้ จึงควรให้เจ้าหน้าที่คำนวณเป็นกรณีก่อนตัดสินใจ
ผู้ถือหุ้นหรือหุ้นส่วนเป็นชาวต่างชาติ
สัดส่วนต่างชาติและประเภทกิจกรรมเกี่ยวกับกฎหมายธุรกิจต่างด้าว ซึ่งเป็นงานของทีมกฎหมายที่ tla.co.th ฝั่งบัญชีจะช่วยเตรียมงบ หลักฐานเงินทุน และแผนบัญชีให้ตรงกับโครงสร้างที่ได้รับอนุญาต
สาขาบริษัทต่างชาติ: บัญชีที่ต้องแยกให้ชัด
สาขาเสียภาษีจากกำไรที่เกิดจากกิจการในไทย จึงต้องแยกรายได้และค่าใช้จ่ายของไทยออกจากรายการของสำนักงานใหญ่ตั้งแต่วันแรก รายการที่เกิดกับสำนักงานใหญ่ เช่น ค่าบริการที่เฉลี่ยมาให้สาขา ควรมีสัญญา หลักเกณฑ์การเฉลี่ย และหลักฐานว่าบริการนั้นใช้ในกิจการของสาขาจริง เพราะคำสั่งกรมสรรพากรกำหนดเงื่อนไขของรายจ่ายประเภทนี้ไว้ การยื่น ภ.ง.ด.50 ต้องแนบงบที่ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตรับรอง จึงควรปิดบัญชีให้เสร็จเร็วพอให้ผู้สอบบัญชีทำงานได้ทันกำหนด ขั้นตอนปิดงบประจำปีของนิติบุคคลดูได้ที่ Financial statement closing และขั้นตอนเริ่มต้นอยู่ที่ Company registration
งานที่ทีมบัญชีทำ และงานที่อยู่กับทีมกฎหมาย
| งาน | ผู้รับผิดชอบ |
|---|---|
| วางผังบัญชี ทำบัญชี ปิดงบ ยื่นภาษีเงินได้นิติบุคคล หัก ณ ที่จ่าย | ทีมบัญชีของเรา |
| ตรวจเกณฑ์และวางแผนจด VAT เมื่อรายรับใกล้เกณฑ์ | ทีมบัญชีของเรา |
| ใบอนุญาตตามกฎหมายธุรกิจต่างด้าว สำนักงานผู้แทน วีซ่า ใบอนุญาตทำงาน | ทีมกฎหมายที่ tla.co.th |
| ร่างและตรวจสัญญาห้างหุ้นส่วน สัญญาร่วมค้า ข้อบังคับบริษัท | ทีมกฎหมายที่ tla.co.th |
เอกสารที่ควรเตรียมก่อนปรึกษา
- แผนผังผู้ถือหุ้นหรือหุ้นส่วน พร้อมสัญชาติและสัดส่วน
- ประเภทกิจกรรมที่จะทำในไทย และแหล่งที่มาของรายได้ที่คาดไว้
- ทุนหรือเงินลงหุ้นที่วางแผน และวิธีนำเงินเข้าบัญชีของกิจการ
- สำหรับสาขา: เอกสารของสำนักงานใหญ่ และรายการที่จะเฉลี่ยหรือโอนระหว่างสำนักงานใหญ่กับสาขา
- สำหรับกิจการร่วมค้า: ร่างสัญญาและข้อตกลงเรื่องการแบ่งรายได้ค่าใช้จ่าย
คำถามที่พบบ่อย
ห้างหุ้นส่วนจำกัดต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลหรือไม่
ต้องเสีย กรมสรรพากรระบุว่าผู้มีหน้าที่เสียภาษีเงินได้นิติบุคคลรวมถึงห้างหุ้นส่วนจำกัดและห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลที่จดทะเบียนตามกฎหมายไทย กำไรสุทธิของห้างจึงเสียภาษีที่ตัวห้าง ไม่ใช่เสียที่ตัวหุ้นส่วนแทนทั้งหมด
ห้างหุ้นส่วนจำกัดต่างจากบริษัทจำกัดอย่างไรในเรื่องความรับผิด
ห้างหุ้นส่วนจำกัดมีหุ้นส่วนสองจำพวก จำพวกจำกัดความรับผิดเพียงไม่เกินจำนวนเงินที่ลงหุ้น และจำพวกไม่จำกัดความรับผิดซึ่งต้องมีอย่างน้อยหนึ่งคน ส่วนบริษัทจำกัด ผู้ถือหุ้นรับผิดไม่เกินมูลค่าหุ้นที่ยังชำระไม่ครบ ผู้ที่ต้องการแยกความเสี่ยงส่วนตัวออกจากกิจการมักเลือกบริษัท
สาขาของบริษัทต่างชาติในไทยต้องทำบัญชีและยื่นภาษีแยกหรือไม่
สาขาที่ทำธุรกิจในไทยมีหน้าที่ทำบัญชีของกิจการในไทย และยื่นแบบภาษีเงินได้นิติบุคคลเองตามคำสั่งกรมสรรพากรสำหรับบริษัทต่างประเทศที่ทำธุรกิจในไทย โดยแนบงบที่ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตรับรอง ภายใน 150 วันนับจากวันสุดท้ายของรอบบัญชี ภาษีคำนวณจากกำไรที่เกิดจากกิจการในไทย
ค่าบริการที่สาขาจ่ายให้สำนักงานใหญ่ต่างประเทศ ถือเป็นรายจ่ายได้หรือไม่
คำสั่งกรมสรรพากร ที่ ป.13/2529 วางเงื่อนไขไว้ว่ารายจ่ายที่สาขาจ่ายให้สำนักงานใหญ่หรือสาขาอื่นในต่างประเทศเพื่อตอบแทนความช่วยเหลือหรือบริการที่ใช้ในกิจการของสาขาในไทย อาจนำมาเป็นรายจ่ายได้ภายใต้เงื่อนไขของคำสั่ง จึงควรเก็บสัญญา หลักเกณฑ์การเฉลี่ย และหลักฐานการให้บริการจริงไว้ครบ และให้เจ้าหน้าที่ตรวจเงื่อนไขก่อนบันทึก
สำนักงานผู้แทนหารายได้ในไทยได้หรือไม่
สำนักงานผู้แทนไม่ได้ตั้งขึ้นเพื่อประกอบธุรกิจหารายได้ในไทย ถ้าคาดว่าจะมีการขาย รับเงิน หรือออกใบกำกับภาษีในไทย ควรปรึกษาทีมกฎหมายที่ tla.co.th ก่อนว่ารูปแบบที่ถูกต้องคืออะไร ส่วนฝั่งบัญชี หากสำนักงานผู้แทนมีพนักงานและจ่ายเงินเดือน ก็ยังมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่งตามปกติ
กิจการร่วมค้าต้องเสียภาษีแยกจากผู้ร่วมค้าหรือไม่
กรมสรรพากรระบุกิจการร่วมค้าไว้เป็นผู้มีหน้าที่เสียภาษีเงินได้นิติบุคคลด้วย แต่รายละเอียดการยื่นแบบ การรับรู้รายได้ และการแบ่งผลประโยชน์ขึ้นกับสัญญาและโครงสร้างจริง ควรส่งสัญญาร่วมค้ามาให้เจ้าหน้าที่ตรวจก่อนเริ่มทำบัญชี
ต้องจด VAT ทันทีเมื่อจดทะเบียนห้างหรือสาขาหรือไม่
ไม่เสมอไป การจดทะเบียนนิติบุคคลกับการจดทะเบียน VAT เป็นคนละขั้นตอน ผู้ประกอบการต้องยื่นขอจด VAT เมื่อมีรายรับจากการขายสินค้าหรือบริการเกินเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด และอาจยื่นสมัครก่อนเริ่มกิจการได้ถ้าต้องการ ต้องตรวจประเภทกิจกรรมและข้อยกเว้นประกอบ
แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
ทุกข้อความในหน้านี้อิงตัวบทและเอกสารของหน่วยงานที่ออกกฎเอง ลิงก์ด้านล่างเปิดไปยังเว็บไซต์ต้นทางโดยตรง หากตัวบทมีการแก้ไข ให้ยึดฉบับที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นสำคัญ
1. แนวปฏิบัติ
กรมสรรพากร: ภาษีเงินได้นิติบุคคล (ผู้มีหน้าที่เสียภาษี)กรมสรรพากร
ระบุผู้มีหน้าที่เสียภาษี ได้แก่ บริษัทจำกัด ห้างหุ้นส่วนจำกัด ห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล บริษัทหรือห้างต่างประเทศที่ทำธุรกิจในไทย และกิจการร่วมค้า
2. แนวปฏิบัติ
คำสั่งกรมสรรพากร ที่ ป.13/2529: ภาษีเงินได้ของบริษัทหรือห้างต่างประเทศที่ทำธุรกิจในไทยกรมสรรพากร
แนวทางคำนวณกำไรสุทธิของสาขาในไทย การยื่น ภ.ง.ด.50 ภายใน 150 วัน พร้อมงบที่ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตรับรอง และเงื่อนไขรายจ่ายที่สาขาจ่ายให้สำนักงานใหญ่; ฉบับภาษาอังกฤษเป็นคำแปลเพื่ออ้างอิง ฉบับภาษาไทยเป็นฉบับทางการ
3. แนวปฏิบัติ
กรมสรรพากร: กำหนดยื่นภาษีเงินได้นิติบุคคลกรมสรรพากร
ภ.ง.ด.51 ภายในสองเดือนหลังสิ้นหกเดือนแรก และ ภ.ง.ด.50 ภายใน 150 วันหลังวันสุดท้ายของรอบบัญชี
4. พระราชบัญญัติ
พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
หน้าที่จัดทำบัญชี คุณสมบัติผู้ทำบัญชี ระยะเวลาเก็บรักษาบัญชีและเอกสาร และกำหนดนำส่งงบการเงิน
5. มาตรฐานวิชาชีพ
มาตรฐานรายงานการเงินฉบับที่ใช้กับกิจการซึ่งไม่มีส่วนได้เสียต่อสาธารณะ (NPAEs) (TFRS for NPAEs)สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์
กรอบการรายงานที่ SME ส่วนใหญ่ใช้จัดทำงบการเงิน รวมถึงการรับรู้รายได้ สินค้าคงเหลือ และที่ดินอาคารอุปกรณ์
6. ประมวลกฎหมาย
กรมสรรพากร: มาตรา 85–85/1 การจดทะเบียน VATกรมสรรพากร
แยกการสมัครก่อนเริ่มกิจการจากหน้าที่ยื่นคำขอภายใน 30 วันเมื่อฐานภาษีเกินเกณฑ์; ต้องตรวจคุณสมบัติและข้อยกเว้นของกิจกรรมด้วย
7. พระราชบัญญัติ
BOI: ตัวบทแปล พ.ร.บ.ธุรกิจคนต่างด้าว 2542สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน
ตรวจนิยามมาตรา 4 หนังสือรับรองมาตรา 11–12 ทุนมาตรา 14 และขั้นใบอนุญาตมาตรา 17; ใช้กฎหมายไทยและกฎประกอบที่มีผลเป็นหลัก
ส่งโครงสร้างที่คิดไว้มาให้เจ้าหน้าที่ดู
แจ้งรูปแบบกิจการ สัดส่วนผู้ร่วมทุน และกิจกรรมที่จะทำ เจ้าหน้าที่จะตอบกลับพร้อมแนวทางงานบัญชีและใบเสนอราคา ส่วนประเด็นกฎหมายจะประสานต่อไปยังทีมกฎหมาย
ขอใบเสนอราคาจากเจ้าหน้าที่