โรงงานขนาดเล็กตั้งราคาจากความรู้สึก: ทำใบคำนวณต้นทุนต่อหน่วยและปันส่วนโสหุ้ย

ประเด็นในสถานการณ์ตัวอย่าง

• ตั้งราคาขายจากวัตถุดิบอย่างเดียว ไม่รวมค่าไฟและค่าเสื่อมเครื่องจักร
• สต๊อกสินค้าสำเร็จรูปในงบบันทึกด้วยราคาวัตถุดิบ
• ไม่มีบันทึกชั่วโมงเครื่องจักรแยกตามสินค้า

แนวทางที่ต้องประเมิน

1. 1. เก็บข้อมูลการผลิตหนึ่งเดือน

   1 เดือน

   บันทึกปริมาณวัตถุดิบที่เบิกต่อใบสั่งผลิต ชั่วโมงแรงงาน และชั่วโมงเครื่องจักรของแต่ละสินค้า รวมทั้งของเสียจากการผลิต ข้อมูลเดือนแรกอาจไม่สมบูรณ์ แต่ใช้ตั้งต้นได้

2. 2. จัดกลุ่มโสหุ้ยและเลือกตัวผลักดัน

   1 สัปดาห์

   รวมค่าไฟโรงงาน ค่าเสื่อมราคาเครื่องจักร ค่าซ่อม และเงินเดือนหัวหน้าไลน์เป็นกลุ่มโสหุ้ย แล้วหารด้วยชั่วโมงเครื่องจักรรวมเพื่อได้อัตราต่อชั่วโมง ไม่รวมค่าใช้จ่ายขายและบริหาร

3. 3. ทำใบต้นทุนและปรับมูลค่าสต๊อก

   ปิดงวดถัดไป

   คำนวณต้นทุนต่อหน่วยทุกสินค้า เทียบกับราคาขาย และใช้ต้นทุนนี้วัดมูลค่าสินค้าสำเร็จรูปและงานระหว่างทำ หากราคาขายสุทธิต่ำกว่าทุน ให้ลดมูลค่าตามมาตรฐาน

เอกสารที่ควรเตรียมตรวจ

• ใบเบิกวัตถุดิบและใบสั่งผลิต
• บันทึกเวลาแรงงานและชั่วโมงเครื่องจักร
• บิลค่าไฟโรงงานและรายงานค่าซ่อม
• ทะเบียนสินทรัพย์และค่าเสื่อมราคาเครื่องจักร
• รายงานตรวจนับสินค้าคงเหลือ

สิ่งที่ต้องยืนยันก่อนส่งมอบ

ข้อควรระวังที่ธุรกิจแบบเดียวกันมักพลาด

• รวมค่าใช้จ่ายขายและบริหารเข้าต้นทุนสินค้า
• ปันส่วนโสหุ้ยตามยอดขายแทนการใช้ทรัพยากรการผลิต
• ไม่ลดมูลค่าสินค้าที่ขายต่ำกว่าทุน
• ไม่ทบทวนใบต้นทุนเมื่อราคาวัตถุดิบเปลี่ยน

คำถามที่พบบ่อยจากเคสนี้

ต้นทุนการผลิตประกอบด้วยอะไรบ้าง?

วัตถุดิบทางตรง ค่าแรงทางตรง และโสหุ้ยการผลิต ไม่รวมค่าใช้จ่ายขายและบริหาร

ควรปันส่วนโสหุ้ยด้วยอะไร?

ใช้ตัวผลักดันที่สัมพันธ์กับการใช้ทรัพยากร เช่น ชั่วโมงเครื่องจักรสำหรับโรงงานที่ใช้เครื่องเป็นหลัก หรือชั่วโมงแรงงานสำหรับงานฝีมือ

สินค้าคงเหลือวัดมูลค่าอย่างไร?

ตาม TFRS for NPAEs วัดด้วยราคาทุนหรือมูลค่าสุทธิที่จะได้รับ แล้วแต่ราคาใดต่ำกว่า

ต้องมีโปรแกรมต้นทุนเฉพาะไหม?

ไม่จำเป็นในระยะแรก สเปรดชีตที่มีข้อมูลการผลิตครบใช้ได้ แล้วค่อยย้ายเข้าระบบเมื่อสินค้าเพิ่มขึ้น

ของเสียจากการผลิตบันทึกอย่างไร?

ของเสียปกติรวมในต้นทุนสินค้าดี ส่วนของเสียผิดปกติควรบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายในงวด

ควรทบทวนใบต้นทุนบ่อยแค่ไหน?

อย่างน้อยปีละครั้ง และทุกครั้งที่ราคาวัตถุดิบ ค่าแรง หรือกำลังการผลิตเปลี่ยนอย่างมีนัยสำคัญ

กรณีศึกษาอื่น

• ร้านอาหารหลายสาขา: ตรวจภาษีซื้อก่อนแก้ ภ.พ.30
• ร้านออนไลน์เปลี่ยนสำนักงานบัญชี: รับช่วงงบค้างอย่างไรไม่ให้ยอดหาย
• โรงงาน BOI ปิดงบปีแรก: แยกกำไรกิจการได้สิทธิกับไม่ได้สิทธิ