เอกสารราคาโอน (Transfer Pricing)
โรงงานผลิตชิ้นส่วน: จัดทำ Local File ครั้งแรกหลังถูกสรรพากรขอเอกสารราคาโอน
ผู้ผลิตชิ้นส่วนโลหะในนิคมอุตสาหกรรม รายได้ประมาณ 480 ล้านบาทต่อปี ขายผลผลิตกว่า 80% ให้บริษัทในเครือต่างประเทศ และรับบริการด้านเทคนิคจากบริษัทแม่
สรุปสั้นสำหรับผู้บริหาร
บริษัทที่มีรายได้ถึงเกณฑ์และมีรายการกับบริษัทที่มีความสัมพันธ์กัน ต้องส่งแบบเปิดเผยข้อมูลคู่สัญญาที่เกี่ยวข้องกันไปพร้อมแบบเสียภาษีประจำปีของนิติบุคคล และต้องส่งเอกสารประกอบภายในกำหนดเมื่อเจ้าพนักงานเรียก ลูกค้ารายนี้ยื่นแบบแจ้งข้อมูลมาตลอดแต่ไม่เคยจัดทำเอกสารประกอบ เราจึงสร้าง Local File ทั้งฉบับพร้อมผลการวิเคราะห์บริษัทเทียบเคียงและส่งได้ทันเวลา
เขียนโดย
หัวหน้าฝ่ายบัญชี (CPA)
ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ขึ้นทะเบียนสภาวิชาชีพบัญชี
ปิดงบและเซ็นรับรองงบการเงินให้ธุรกิจ SME และบริษัทต่างชาติมากว่า 10 ปี ดูแลมาตรฐาน TFRS for NPAEs และการวางผังบัญชีตั้งแต่วันแรกของกิจการ
ตรวจทานโดย
หัวหน้าฝ่ายภาษี
ที่ปรึกษาภาษีอากรและผู้ตรวจสอบภาษี (TA)
ตรวจความถูกต้องของข้อกฎหมายและตัวเลขก่อนเผยแพร่ · เผยแพร่ 2026-08
ดูประวัติทีมงานปัญหาที่พบเมื่อเข้ารับงาน
- อัตรากำไรขั้นต้นของบริษัทต่ำกว่าค่ากลางของอุตสาหกรรมติดต่อกันสามปี ซึ่งเป็นรูปแบบที่มักถูกตั้งคำถามเรื่องราคาโอน
- ค่าบริการทางเทคนิคที่จ่ายให้บริษัทแม่ไม่มีสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษรและไม่มีหลักฐานว่าได้รับบริการจริง
- ไม่เคยจัดทำเอกสารราคาโอนมาก่อน จึงไม่มีนโยบายกำหนดราคาที่อธิบายได้เมื่อถูกถาม
ขั้นตอนการแก้ไข
1. จัดทำผังรายการระหว่างกันและกระทบยอดกับงบการเงิน
2 สัปดาห์เราแยกรายการระหว่างกันออกเป็นสี่ประเภท คือ ขายสินค้าสำเร็จรูป ซื้อวัตถุดิบ ค่าบริการทางเทคนิค และดอกเบี้ยเงินกู้ระหว่างกัน แล้วกระทบยอดแต่ละประเภทกับบัญชีแยกประเภทและงบการเงินที่ผู้สอบบัญชีรับรอง เพื่อให้ตัวเลขในเอกสารตรงกับที่ยื่นไว้ในแบบภาษี
2. วิเคราะห์หน้าที่ ทรัพย์สิน และความเสี่ยง
3 สัปดาห์สัมภาษณ์ฝ่ายผลิต จัดซื้อ และวางแผน เพื่อระบุว่าใครเป็นผู้ตัดสินใจเรื่องกำลังการผลิต ใครรับความเสี่ยงสินค้าคงเหลือ และใครเป็นเจ้าของแบบทางวิศวกรรม ผลคือบริษัทไทยมีลักษณะเป็นผู้ผลิตตามสัญญาที่รับความเสี่ยงจำกัด ซึ่งกำหนดวิธีทดสอบราคาที่เหมาะสมได้ชัดเจน
3. ทำ benchmarking และกำหนดช่วงอัตราผลตอบแทน
4 สัปดาห์คัดเลือกบริษัทเทียบเคียงจากฐานข้อมูลตามเกณฑ์อุตสาหกรรม ขนาด และความเป็นอิสระ แล้วคำนวณช่วงอัตราผลตอบแทนจากต้นทุนรวมเป็นเวลาสามปี ผลลัพธ์ของลูกค้าอยู่ต่ำกว่าช่วงเล็กน้อย เราจึงเสนอปรับราคาขายในปีถัดไปแทนการปรับย้อนหลังที่มีต้นทุนภาษีสูงกว่า
4. แก้ปัญหาค่าบริการทางเทคนิคและส่งเอกสาร
3 สัปดาห์จัดทำสัญญาบริการระหว่างบริษัทในเครือย้อนหลังไม่ได้ แต่รวบรวมหลักฐานการให้บริการจริง เช่น รายงานการเข้าตรวจโรงงาน อีเมลทางเทคนิค และบันทึกการอบรม พร้อมทำสัญญาฉบับใหม่ให้มีผลตั้งแต่ปีถัดไป จากนั้นส่ง Local File พร้อมภาคผนวกทั้งหมดต่อเจ้าพนักงานภายในกำหนด
เอกสารที่ใช้ในเคสนี้
- งบการเงินที่ผู้สอบบัญชีรับรองย้อนหลังสามปีและงบทดลองรายปี
- แบบแจ้งข้อมูลผู้มีความสัมพันธ์กันที่เคยยื่นไว้
- ผังโครงสร้างการถือหุ้นของกลุ่มและรายชื่อคู่สัญญาที่มีความสัมพันธ์กัน
- สัญญาซื้อขาย สัญญาบริการ และสัญญาเงินกู้ระหว่างบริษัทในเครือ
- รายละเอียดต้นทุนการผลิตและการปันส่วนค่าใช้จ่ายร่วม
- หลักฐานการรับบริการจริงจากบริษัทแม่ เช่น รายงานและบันทึกการอบรม
ผลลัพธ์ที่วัดได้
| ส่งเอกสารตามที่เจ้าพนักงานเรียก | ครบถ้วนภายในกำหนดที่ระบุในหนังสือ |
|---|---|
| การปรับปรุงราคาโอน | ปรับราคาขายไปข้างหน้า ไม่ต้องปรับย้อนหลัง |
| สัญญาระหว่างกันที่จัดทำใหม่ | 3 ฉบับ ครอบคลุมสินค้า บริการ และเงินกู้ |
| รอบเวลาในการจัดทำเอกสารปีถัดไป | ลดเหลือประมาณครึ่งหนึ่งเพราะมีฐานข้อมูลเดิมแล้ว |
ข้อควรระวังที่ธุรกิจแบบเดียวกันมักพลาด
- ยื่นแบบแจ้งข้อมูลผู้มีความสัมพันธ์กันแล้วเข้าใจว่าครบหน้าที่ ทั้งที่เอกสารประกอบต้องพร้อมส่งเมื่อถูกเรียก
- จ่ายค่าบริการให้บริษัทแม่โดยไม่มีสัญญาและหลักฐานการรับบริการ เสี่ยงถูกถือเป็นรายจ่ายต้องห้าม
- เลือกบริษัทเทียบเคียงจากชื่ออุตสาหกรรมอย่างเดียวโดยไม่คัดกรองความเป็นอิสระและขนาด ทำให้ช่วงอัตราที่ได้ไม่น่าเชื่อถือ
- รอจนถูกเรียกเอกสารแล้วค่อยเริ่มจัดทำ ทำให้เวลาไม่พอสำหรับการวิเคราะห์และสัมภาษณ์ผู้เกี่ยวข้อง
มุมมองที่ปรึกษา ไม่ใช่แค่รับจ้างทำ
เอกสารราคาโอนที่ดีไม่ได้มีไว้เพื่อผ่านการตรวจเพียงครั้งเดียว แต่เป็นนโยบายที่ทำให้ทุกปีถัดไปอธิบายง่ายขึ้น เราทำงานร่วมกับทีมบัญชีของคุณตั้งแต่ตอนตั้งราคา ไม่ใช่รอมาแก้ตอนถูกถาม ด้วยประสบการณ์กว่า 15 ปีในงานภาษีธุรกิจข้ามชาติ เราช่วยดูโครงสร้างรายการระหว่างกันของคุณเบื้องต้นได้ก่อนตัดสินใจจ้างงาน
คำถามที่พบบ่อยจากเคสนี้
- บริษัทแบบใดต้องจัดทำเอกสารราคาโอน
- บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่มีรายได้ถึงเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดในรอบบัญชี และมีความสัมพันธ์กับนิติบุคคลอื่นตามนิยามในประมวลรัษฎากร ต้องส่งแบบเปิดเผยข้อมูลคู่สัญญาที่เกี่ยวข้องกันไปพร้อมแบบเสียภาษีประจำปีของนิติบุคคล และต้องจัดเตรียมเอกสารประกอบไว้ให้พร้อมส่งเมื่อเจ้าพนักงานเรียก
- ต้องส่งเอกสารภายในกี่วันเมื่อถูกเรียก
- เมื่อเจ้าพนักงานมีหนังสือเรียกเอกสารประกอบ ผู้เสียภาษีต้องส่งภายในกำหนดที่ระบุในหนังสือ ซึ่งกฎหมายกำหนดกรอบเวลาไว้และอาจขยายได้ในกรณีจำเป็น การขอขยายเวลาต้องทำเป็นหนังสือพร้อมเหตุผล ไม่ควรปล่อยให้พ้นกำหนดโดยไม่ติดต่อ
- วิธีกำหนดราคาโอนที่ใช้บ่อยที่สุดคืออะไร
- สำหรับผู้ผลิตตามสัญญาที่รับความเสี่ยงจำกัด วิธีที่ใช้บ่อยคือการทดสอบอัตรากำไรสุทธิจากต้นทุนรวมเทียบกับบริษัทเทียบเคียง ส่วนการซื้อขายสินค้าที่มีราคาตลาดชัดเจนอาจใช้วิธีเปรียบเทียบราคาที่เป็นอิสระได้โดยตรง การเลือกวิธีต้องอธิบายด้วยผลการวิเคราะห์หน้าที่และความเสี่ยง
- ถ้าผลประกอบการต่ำกว่าช่วงอัตราที่คำนวณได้ต้องทำอย่างไร
- ทางเลือกมีสองทางคือปรับปรุงรายได้ในแบบภาษีของปีนั้น หรือปรับราคาขายระหว่างกันในปีถัดไปให้กลับเข้าช่วง การเลือกขึ้นกับขนาดส่วนต่าง ผลกระทบภาษีในต่างประเทศ และความเสี่ยงที่จะถูกประเมิน ควรคำนวณผลทั้งสองทางก่อนตัดสินใจ
- Master File กับ Local File ต่างกันอย่างไร
- Local File อธิบายรายการระหว่างกันของนิติบุคคลในไทยโดยเฉพาะ ทั้งการวิเคราะห์หน้าที่ วิธีกำหนดราคา และผลการเทียบเคียง ส่วน Master File อธิบายภาพรวมของกลุ่มข้ามชาติ เช่น โครงสร้างธุรกิจ ทรัพย์สินไม่มีตัวตน และนโยบายการเงินของกลุ่ม ซึ่งจัดทำเมื่อกลุ่มเข้าเกณฑ์ที่กำหนด
- ดอกเบี้ยเงินกู้ระหว่างบริษัทในเครือถือเป็นรายการที่ต้องพิจารณาด้วยไหม
- ใช่ ดอกเบี้ยเงินกู้ระหว่างบริษัทที่มีความสัมพันธ์กันเป็นรายการที่ต้องอยู่ในขอบเขตการพิจารณา ทั้งอัตราดอกเบี้ย ระยะเวลา และเงื่อนไขการชำระ ต้องเทียบเคียงได้กับเงื่อนไขที่คู่สัญญาอิสระจะตกลงกันในสถานการณ์เดียวกัน
- ไม่จัดทำเอกสารราคาโอนมีผลอย่างไร
- นอกจากมีโทษปรับตามกฎหมายสำหรับการไม่ยื่นหรือยื่นข้อมูลไม่ครบถ้วนแล้ว ผลที่หนักกว่าคือเจ้าพนักงานสามารถปรับปรุงรายได้และรายจ่ายให้เป็นไปตามราคาตลาด ซึ่งนำไปสู่ภาษีเพิ่มพร้อมเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม การมีเอกสารพร้อมจึงเป็นการจำกัดความเสี่ยงที่คุ้มค่าที่สุด
กรณีศึกษาอื่น
ทีมทนายความและผู้สอบบัญชี Thai Law & Accounting Services · ข้อมูล ณ สิงหาคม 2569 ค่าธรรมเนียมและระยะเวลาของหน่วยงานราชการเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนดำเนินการ หรือให้ทีมเราตรวจสอบให้