วางแผนภาษีและให้คำปรึกษาด้านภาษีสำหรับธุรกิจในไทย

หลายคนสับสนระหว่างการวางแผนภาษีที่ถูกกฎหมายกับการหลีกเลี่ยงภาษีที่ผิดกฎหมาย เส้นแบ่งที่ชัดเจนอยู่ที่ว่าธุรกรรมนั้นเกิดขึ้นจริงหรือไม่ และเอกสารสนับสนุนสะท้อนความเป็นจริงทางเศรษฐกิจหรือไม่ การเลือกจังหวะเวลาซื้อสินทรัพย์เพื่อใช้สิทธิหักค่าเสื่อมในปีที่มีกำไรสูงเป็นตัวอย่างของการวางแผนที่ถูกต้อง เพราะการซื้อเกิดขึ้นจริงและมีความจำเป็นทางธุรกิจรองรับ

ในทางกลับกัน การสร้างใบกำกับภาษีปลอมหรือบันทึกค่าใช้จ่ายที่ไม่เกิดขึ้นจริงเพื่อลดกำไรถือเป็นความผิดที่มีทั้งโทษปรับและโทษทางอาญาตามประมวลรัษฎากร กรมสรรพากรมีระบบเปรียบเทียบข้อมูลใบกำกับภาษีอิเล็กทรอนิกส์ที่ทำให้ตรวจพบความผิดปกติได้ง่ายกว่าในอดีตมาก

แนวทางที่ปลอดภัยที่สุดคือทุกคำแนะนำด้านภาษีต้องมีเหตุผลทางธุรกิจรองรับ ไม่ใช่มีเป้าหมายเพียงเพื่อลดภาษีอย่างเดียว และต้องเก็บเอกสารสนับสนุนไว้ให้พร้อมตั้งแต่วันที่ทำธุรกรรม ไม่ใช่ไปจัดทำย้อนหลังเมื่อถูกเรียกตรวจ

ภาษีหัก ณ ที่จ่ายเป็นเรื่องที่ธุรกิจ SME ผิดพลาดบ่อยที่สุด เพราะอัตราแตกต่างกันไปตามประเภทของเงินได้ เช่น ค่าจ้างทำของหักร้อยละ 3 ค่าเช่าหักร้อยละ 5 หรือค่าโฆษณาหักร้อยละ 2 และบางประเภทมีเงื่อนไขพิเศษที่ต้องพิจารณาสถานะของผู้รับเงินประกอบด้วย เช่น เป็นบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล เป็นผู้มีถิ่นที่อยู่ในไทยหรือไม่

ความผิดพลาดที่พบบ่อยคือการหักในอัตราที่ผิดแล้วไปแก้ไขภายหลัง ซึ่งต้องออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายฉบับใหม่และอาจต้องยื่นแบบเพิ่มเติม กระบวนการนี้ใช้เวลาและสร้างความสับสนให้ทั้งสองฝ่าย การจัดทำตารางอ้างอิงอัตราหักภาษีของทุกประเภทรายจ่ายที่กิจการมีอยู่เป็นประจำ จึงช่วยลดความผิดพลาดตั้งแต่ต้นทางได้มาก

นอกจากนี้ ธุรกิจที่ทำธุรกรรมกับผู้รับเงินในต่างประเทศต้องพิจารณาอนุสัญญาภาษีซ้อนระหว่างไทยกับประเทศนั้น ๆ เพราะบางกรณีอาจใช้สิทธิลดอัตราหักภาษีได้ แต่ต้องมีหนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ทางภาษีจากประเทศต้นทางมาแสดงต่อกรมสรรพากรก่อนจึงจะใช้สิทธิได้จริง

ธุรกิจที่มีทั้งรายการที่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่มในอัตราปกติ รายการที่ได้รับยกเว้น และรายการส่งออกที่ใช้อัตราศูนย์ มักเผชิญปัญหาการเฉลี่ยภาษีซื้อที่ใช้ร่วมกันในทุกกิจกรรม เช่น ค่าเช่าสำนักงานหรือค่าสาธารณูปโภค ซึ่งต้องเฉลี่ยตามสัดส่วนรายได้ของแต่ละประเภทกิจกรรมตามหลักเกณฑ์ที่กรมสรรพากรกำหนด

การไม่แยกประเภทรายการให้ชัดเจนตั้งแต่การออกใบกำกับภาษีมักทำให้เกิดการขอคืนภาษีซื้อเกินสิทธิโดยไม่ตั้งใจ ซึ่งเมื่อถูกตรวจพบภายหลังจะต้องคืนเงินพร้อมเงินเพิ่มตามกฎหมาย การวางระบบบัญชีแยกประเภทรายได้และภาษีซื้อตั้งแต่ต้นจึงเป็นการป้องกันปัญหาที่คุ้มค่ากว่าการแก้ไขย้อนหลังมาก

สำหรับธุรกิจส่งออกที่ใช้สิทธิภาษีมูลค่าเพิ่มอัตราศูนย์ เอกสารใบขนสินค้าขาออกและหลักฐานการรับชำระเงินจากต่างประเทศต้องสอดคล้องกันและเก็บไว้ให้ครบตามระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด เพราะเป็นเอกสารหลักที่กรมสรรพากรใช้ตรวจสอบเมื่อมีการขอคืนภาษีมูลค่าเพิ่มจำนวนมาก

ธุรกิจที่มีบริษัทในเครือหรือผู้ถือหุ้นร่วมกันต้องให้ความสำคัญกับหลักการกำหนดราคาโอนตามหลักราคาตลาด (Arm's Length Principle) ซึ่งกฎหมายไทยกำหนดให้นิติบุคคลที่มีรายได้เกินเกณฑ์ที่กำหนดต้องจัดทำรายงานข้อมูลธุรกรรมระหว่างกันและยื่นพร้อมแบบภาษีเงินได้นิติบุคคลประจำปี

หากราคาที่ใช้ในธุรกรรมระหว่างกันสูงหรือต่ำกว่าราคาตลาดโดยไม่มีเหตุผลรองรับ กรมสรรพากรมีอำนาจปรับปรุงกำไรทางภาษีของทั้งสองฝ่ายให้เป็นไปตามราคาตลาด ซึ่งอาจนำไปสู่ภาระภาษีเพิ่มเติมพร้อมเงินเพิ่มและเบี้ยปรับ การจัดทำเอกสารสนับสนุนราคาโอนไว้ล่วงหน้าจึงช่วยลดความเสี่ยงนี้ได้อย่างมาก

การวางแผนที่ดีควรเริ่มจากการทบทวนสัญญาระหว่างบริษัทในเครือทั้งหมด กำหนดวิธีคิดราคาที่มีเหตุผลรองรับ และปรับปรุงสัญญาที่ล้าสมัยให้สอดคล้องกับสภาพธุรกิจปัจจุบัน ก่อนที่จะถูกกรมสรรพากรตั้งคำถามในการตรวจสอบภาษีตามปกติ

กฎหมายภาษีของไทยเปลี่ยนแปลงบ่อย ทั้งจากประกาศกรมสรรพากร คำวินิจฉัยของคณะกรรมการวินิจฉัยภาษีอากร และมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจที่ออกมาเป็นระยะ เจ้าของกิจการที่ต้องดูแลการผลิตหรือการขายไปพร้อมกันมักไม่มีเวลาติดตามการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้อย่างละเอียด และอาจพลาดสิทธิประโยชน์ทางภาษีที่มีอยู่จริง

ที่ปรึกษาภาษีที่ติดตามกิจการอย่างต่อเนื่องจะรู้จักธุรกิจของท่านลึกพอที่จะเห็นโอกาสวางแผนก่อนที่ธุรกรรมจะเกิดขึ้น ไม่ใช่มาให้คำแนะนำหลังจากที่ทำไปแล้วซึ่งมักแก้ไขอะไรไม่ได้มากนัก การมีที่ปรึกษาประจำจึงต่างจากการปรึกษาเป็นครั้งคราวเมื่อมีปัญหาเกิดขึ้นแล้ว

ยิ่งไปกว่านั้น หากกิจการถูกกรมสรรพากรออกหมายเรียกตรวจสอบในอนาคต การมีเอกสารและบันทึกความเห็นทางภาษีที่จัดทำไว้เป็นระบบล่วงหน้าจะช่วยให้การชี้แจงทำได้รวดเร็วและมีน้ำหนักมากกว่าการพยายามอธิบายด้วยความจำหรือประกอบเหตุผลย้อนหลัง

หากอยากทราบว่าธุรกิจของท่านมีช่องทางใดบ้างที่ควรวางแผนด้านภาษีเพิ่มเติมก่อนสิ้นปี เพียงส่งงบทดลองฉบับปัจจุบันมาให้ทีมงานเราช่วยทบทวนโดยไม่มีค่าใช้จ่ายแต่อย่างใด สามารถติดต่อผ่าน Call Center 092-0170000 แอดไลน์ @THAIL หรืออีเมล contact@thailaw-accounting.co.th เพื่อขอคำแนะนำเป็นลายลักษณ์อักษรพร้อมใบเสนอราคาก่อนเริ่มดำเนินงานทุกครั้งไป