คุมบัญชีกลุ่มบริษัทให้เนียน: รายการระหว่างกัน งบรวม และภาษีที่มักพลาด

1) ตั้งกติกาการเดินเงินระหว่างบริษัทก่อน

กำหนดให้ทุกการเคลื่อนไหวระหว่างบริษัทต้องมีเอกสารต้นเรื่อง ไม่ว่าจะเป็นสัญญาบริการ สัญญายืมเงิน หรือใบแจ้งหนี้ค่าใช้จ่ายที่จ่ายแทน การโอนเงินโดยระบุเพียงว่าโอนภายในกลุ่มคือจุดเริ่มต้นของปัญหาทั้งหมด

แยกบัญชีลูกหนี้และเจ้าหนี้ระหว่างกันออกจากลูกหนี้การค้าปกติ และกำหนดผู้รับผิดชอบกระทบยอดคู่ขาทุกสิ้นเดือน ไม่ใช่รอสิ้นปี

2) รายการที่ต้องตัดออกเมื่อทำงบรวม

ยอดขายและซื้อระหว่างบริษัทในกลุ่มต้องตัดออก เพราะกลุ่มยังไม่ได้ขายให้บุคคลภายนอก เช่นเดียวกับกำไรที่ยังค้างอยู่ในสินค้าคงเหลือของบริษัทผู้ซื้อ

ลูกหนี้และเจ้าหนี้ระหว่างกัน รวมถึงดอกเบี้ยจากเงินให้กู้ยืมภายในกลุ่ม ต้องตัดออกให้ครบทั้งสองด้าน หากตัดข้างเดียวงบรวมจะไม่ดุลและต้องไล่หาย้อนหลังนาน

เงินปันผลที่บริษัทแม่รับจากบริษัทลูกก็ต้องตัดออกจากงบรวม แม้ในงบเฉพาะกิจการจะบันทึกเป็นรายได้ตามปกติ

3) ประเด็นภาษีที่มักถูกมองข้าม

การให้บริษัทในเครือยืมเงินโดยไม่คิดดอกเบี้ย อาจถูกประเมินรายได้ดอกเบี้ยตามอัตราตลาด จึงควรทำสัญญาและคิดดอกเบี้ยในอัตราที่อธิบายได้

ค่าใช้จ่ายที่บริษัทหนึ่งจ่ายแทนอีกบริษัทโดยไม่เรียกเก็บคืน มักถูกมองว่าไม่เกี่ยวกับกิจการและถูกบวกกลับตอนคำนวณภาษี

การให้บริการระหว่างกันในกลุ่มอาจอยู่ในข่ายภาษีมูลค่าเพิ่มและภาษีหัก ณ ที่จ่าย จึงต้องออกเอกสารให้ครบ ไม่ใช่บันทึกเป็นรายการปรับปรุงภายใน

4) ระบบและปฏิทินที่ทำให้คุมได้จริง

ใช้ผังบัญชีชุดเดียวกันทุกบริษัทและกำหนดรหัสคู่ค้าภายในกลุ่มให้ตรงกัน เพียงเท่านี้การกระทบยอดจะเร็วขึ้นหลายเท่า

ตั้งปฏิทินปิดบัญชีร่วมกัน โดยล็อกวันที่ยืนยันยอดระหว่างกันก่อนวันปิดจริงอย่างน้อยห้าวันทำการ เพื่อให้มีเวลาปรับผลต่าง

รายงานที่เจ้าของควรได้ทุกเดือนคือกำไรแยกรายบริษัท ยอดคงค้างระหว่างกัน และกระแสเงินสดรวมของกลุ่ม เพื่อเห็นภาพก่อนตัดสินใจลงทุนเพิ่ม